SNO 27/05

UCHWAŁA  Z  DNIA  9  CZERWCA  2005  R. 
SNO  27/05 
 
 
Przewodniczący: sędzia SN Ewa Strużyna. 
Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Andrzej Kijowski. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na posiedzeniu z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego sędziego Sądu Apelacyjnego 
oraz protokolanta w sprawie sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 
9 czerwca 2005 r. w związku z zażaleniem sędziego Sądu Okręgowego na 
uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28 lutego 2005 r., 
sygn. akt (...) w przedmiocie zawieszenia sędziego Sądu Okręgowego w 
czynnościach służbowych 
 
uchwalił: 
1) u t r z y m a ć   w   m o c y   zaskarżoną   u c h w a ł ę, 
2) kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – zwanej dalej p.u.s.p. – 
Wiceprezes Sądu Okręgowego zarządził z dniem 9 września 2004 r. 
natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego Sądu 
Okręgowego wobec podejrzenia popełnienia przez niego przestępstwa i uznania, 
że w tych warunkach powaga sądu wymaga natychmiastowego odsunięcia go od 
wykonywania obowiązków służbowych. Decyzja ta zapadła w związku z 
wszczęciem przez Prokuratora Rejonowego śledztwa w sprawie prowadzenia 
przez sędziego pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. 
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2004 r. Zastępca Rzecznika 
Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego wszczął postępowanie dyscyplinarne w 
stosunku do sędziego Sądu Okręgowego z jednoczesnym przedstawieniem 
zarzutów, iż w dniu 8 września 2004 r. w A., znajdując się w stanie 
nietrzeźwości, prowadził samochód marki Audi A-3 o numerze rejestracyjnym 
(...), oraz w tym samym dniu, znajdując się w stanie nietrzeźwości, podjął 
obowiązki służbowe w ten sposób, że przewodniczył w wyznaczonych na ten 
dzień sprawach o sygn. akt IVK 62/04 i IVK 88/04, czym dopuścił się 
uchybienia godności urzędu sędziego, to jest popełnienia czynów z art. 197 § 1 
p.u.s.p. 
Uchwałą z dnia 28 lutego 2005 r., sygn. akt (...), Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny, na podstawie art. 130 § 2 i 129 § 1 p.u.s.p. zawiesił sędziego 

 
2
Sądu Okręgowego w czynnościach służbowych, a na podstawie art. 129 § 3 tej 
ustawy obniżył mu wynagrodzenie w okresie trwania zawieszenia, poczynając 
od dnia 28 lutego 2005 r., o 25 % i obciążył Skarb Państwa kosztami 
postępowania dyscyplinarnego. 
Sąd Dyscyplinarny uznał, że zachodzą podstawy do zawieszenia sędziego 
w czynnościach służbowych. Ze znajdującego się w aktach pisma Prokuratury 
Okręgowej wynikało, że w dniu 8 września 2004 r. miała miejsce kolizja 
drogowa, której uczestnikiem był sędzia Sądu Okręgowego, kierujący 
samochodem osobowym marki Audi A-3 o numerze rejestracyjnym (...). Wyniki 
badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, któremu poddał się 
sędzia, a które zostało przeprowadzone na miejscu zdarzenia wskazywały, iż był 
on w stanie nietrzeźwości. Pierwsza próba wykazała zawartość 0,56 mg/I (1,17 
promile) alkoholu w wydychanym powietrzu, druga próba 0,59 mg/I (1,23 
promile). W szpitalu MSWiA pobrano od sędziego krew do dalszych badań. 
Badanie chemiczne krwi, wykonane w dniu 9 września 2004 r. w Zakładzie 
Medycyny Sądowej Akademii Medycznej, wykazało 1 ‰ alkoholu etylowego. 
W tych warunkach, biorąc zwłaszcza pod uwagę charakter przestępstwa, o 
popełnienie którego podejrzany jest sędzia Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny – 
Sąd Dyscyplinarny uznał, że powaga sądu wymaga zawieszenia sędziego w 
czynnościach służbowych i obniżenia jego wynagrodzenia o 25 %. 
Uchwałę Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny podjął bez uprzedniego 
wysłuchania sędziego, okazało się ono bowiem niemożliwe z uwagi na jego 
długotrwałą chorobę. Sąd ten – odczytując wynikającą z przepisu art. 131 § 1 
p.u.s.p. dyrektywę wysłuchania sędziego przed podjęciem uchwały w 
przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych jako obowiązek i regułę, 
która zapewnia realizację fundamentalnej gwarancji procesowej – prawa do 
obrony formalnej i materialnej – stwierdził, że niewysłuchanie sędziego nie 
ogranicza sądu w rozpoznaniu sprawy, skoro dyspozycja przepisu dopuszcza 
odstąpienie od tej czynności w sytuacjach, gdy nie jest to możliwe. 
Ustawodawca w odniesieniu do niemożności wysłuchania nie stawiał żadnych 
ograniczeń, a zatem sformułowanie to należy rozumieć w sensie obiektywnym, 
co oznacza, że odnosi się ono zarówno do sytuacji, gdy osoba podlegająca 
przesłuchaniu swoim zachowaniem uzasadnia przekonanie, że nie zamierza brać 
udziału w posiedzeniu, jak i do sytuacji, gdy nie może uczestniczyć w tej 
czynności, np. z powodu długotrwałej choroby. 
Zażalenie na powyższą uchwałę wniósł w imieniu obwinionego 
ustanowiony obrońca i na zasadzie art. 131 § 4 w związku z art. 128 p.u.s.p. 
zaskarżył ją w całości, zarzucając obrazę przepisu art. 131 § 1 in fine, polegającą 
na przeprowadzeniu posiedzenia Sądu Dyscyplinarnego i podjęciu uchwały pod 
nieobecność obwinionego sędziego usprawiedliwioną w sposób prawidłowy 
(choroba), przez co uniemożliwiono obwinionemu złożenie wyjaśnień 
bezpośrednio przed Sądem Dyscyplinarnym oraz zaoferowanie wniosków 
dowodowych niezbędnych dla prawidłowego orzekania, oraz błąd w ustaleniach 

 
3
faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na bezzasadnym 
przyjęciu, iż obwiniony sędzia dopuścił się przewinień dyscyplinarnych, 
opisanych w treści zaskarżonego postanowienia. Na podstawie powyższych 
zarzutów domagał się uchylenia zaskarżonej uchwały i przekazania sprawy do 
ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu. 
Ponadto pełnomocnik obwinionego wniósł o dopuszczenie dowodów z: 
a) 
kserokopii karty informacyjnej nr 7037/2004 z dnia 6 września 2004 
r., ze Szpitala Marynarki Wojennej, dotyczącej obwinionego wraz z 
towarzyszącą dokumentacją lekarską, 
b) kserokopii karty wypisowej Akademii Medycznej, Pierwszej Kliniki 
Chorób Serca Instytutu Kardiologii z dnia 23 grudnia 2004 r., dotyczącej 
obwinionego, 
c) 
kserokopii karty wypisowej Akademii Medycznej, Pierwszej Kliniki 
Chorób Serca Instytutu Kardiologii z dnia 8 czerwca 2001 r., dla wykazania, iż 
obwiniony od lat choruje na chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze 
II stopnia, nieprawidłową tolerancję glikemii – cukrzyca typu II, stłuszczenie 
wątroby II stopnia, co mogło mieć istotny wpływ na proces wchłaniania oraz 
utleniania alkoholu w organizmie obwinionego, 
d) opinii lekarskiej lek. med. Andrzeja K. z dnia 1 marca 2005 r., 
dotyczącej tolerancji alkoholu i szybkości jego utleniania w przebiegu 
niewydolności wątrobowej, pod postacią stłuszczenia wątroby II stopnia z 
nieprawidłową tolerancją glikemii u obwinionego, z której wynika, iż uzyskane 
wyniki badania krwi oraz badania zawartości alkoholu w wydychanym 
powietrzu, są niewiarygodne wobec faktu istotnego zaburzenia podczas 
wchłaniania i utleniania alkoholu, w związku z czym obwiniony nie miał 
świadomości, iż po 8 – 10 godzinach od spożycia alkoholu w jego organizmie 
znajduje się jeszcze alkohol, 
e) 
oświadczeń Alfreda S. i Marka G. (z dnia 22 listopada 2004 r.), iż w 
dniu 8 września 2004 r. jego autorzy, uczestniczący jako ławnicy w rozprawie 
prowadzonej przez obwinionego, ani przed rozprawą, ani w jej trakcie, ani po jej 
zakończeniu, nie zauważyli, aby obwiniony znajdował się pod wpływem 
alkoholu i dopuszczenie dowodu z ich zeznań na powyższe okoliczności, 
f) 
oświadczenia Agnieszki D. (z dnia 22 listopada 2004 r.), iż w dniu 8 
września 2004 r. między godziną 10.30 a 11.00 miała bezpośrednią styczność z 
obwinionym i nie stwierdziła jakichkolwiek symptomów wskazujących, aby 
znajdował się on pod wpływem alkoholu i dopuszczenia dowodu z jej zeznań w 
charakterze świadka na powyższą okoliczność, 
g) oświadczeń dwóch sędziów Sądu Okręgowego z dnia 22 listopada 
2004 r., iż podjęcie przez obwinionego obowiązków służbowych w tym dniu 
odbyło się na bezpośrednie polecenie przełożonego – Przewodniczącego 
Wydziału, sędziego Sądu Okręgowego i dopuszczenie dowodu z ich zeznań na 
tę okoliczność, 

 
4
h) protokołu pobrania krwi od obwinionego z dnia 8 września 2004 r., dla 
wykazania, iż w czasie pobrania krwi obwiniony nie znajdował się w stanie 
nietrzeźwości, 
i) 
zeznań świadka Pawła H., iż obwiniony był zdziwiony wynikiem 
badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, a nadto stwierdzenia, iż 
świadek uznał, że obwiniony nie był pijany – zachowywał się normalnie, 
j) 
zeznań świadka sędziego Sądu Okręgowego – Przewodniczącego 
Wydziału, na okoliczność, iż świadek nie stwierdził, aby obwiniony znajdował 
się pod wpływem alkoholu, 
k) zeznań świadków W.S., A.W. i T.J., na okoliczność, iż obwiniony nie 
znajdował się w stanie nietrzeźwości, 
4. dowodu z opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej do spraw 
toksykologii 
alkoholowej, 
diabetologii, 
gastrologii 
i 
hepatologii 
dla 
stwierdzenia, czy rozpoznane u obwinionego schorzenia w postaci cukrzycy 
stopnia II, insulinoniezależnej, stłuszczenia wątroby stopnia II, choroby 
niedokrwiennej serca mogły mieć wpływ na stopień wchłaniania i utleniania 
alkoholu we krwi obwinionego, czy opisane schorzenia miały wpływ na wynik 
badania zawartości alkoholu we krwi obwinionego, szczególnie z uwagi na 
uszkodzenia trzustki i istniejącą cukrzycę stopnia II, czy obwiniony sędzia miał 
świadomość pozostawania alkoholu w jego organizmie i czy alkohol ten 
oddziaływał na jego zachowanie, 
5. ponownego badania zawartości alkoholu, znajdującego się w pobranej 
od obwinionego w dniu 8 września 2004 r. krwi, numer ampułki GD 04 – 
000193 dla ustalenia, przy uwzględnieniu istniejących schorzeń u obwinionego, 
wpływających na stopień wchłaniania i utleniania alkoholu we krwi, stężenia 
alkoholu we krwi i oceny, czy zastosowane w przypadku obwinionego metody 
badania zawartości alkoholu we krwi przy uwzględnieniu istniejących schorzeń 
mogły dać obiektywny wynik. 
W uzasadnieniu zażalenia obwiniony sędzia wskazał, iż od początku 
domagał się swojego bezpośredniego uczestnictwa w postępowaniu, albowiem 
zamierzał złożyć wyjaśnienia szersze, aniżeli w toku 
postępowania 
dyscyplinarnego przed rzecznikiem dyscyplinarnym. Obwiniony w treści tych 
wyjaśnień stwierdził, że nie przyznaje się do faktu świadomości ewentualnego 
stanu nietrzeźwości oraz świadomego naruszenia art. 107 § 1 p.u.s.p. oraz 
podniósł, że na wynik badania krwi mogły mieć wpływ jego liczne schorzenia. 
Jednocześnie obwiniony nie zgodził się z oceną Sądu Dyscyplinarnego, iż 
zachodziły przesłanki do rozpoznania sprawy pod jego nieobecność ze względu 
na długotrwałą chorobę, wskazując, że stan niemożności osobistego 
stawiennictwa przed Sądem Apelacyjnym trwał w okresie od listopada 2004 r. 
do lutego 2005 r., a więc przez 4 miesiące. Obwiniony podnosił także, iż po 
opisanym zdarzeniu został poddany intensywnemu leczeniu (w tym trzykrotnej 
hospitalizacji), które ujawniło liczne schorzenia wcześniej obwinionemu 
nieznane. Z ostatniej karty wypisowej wynikają bardzo poważne uszkodzenia 

 
5
trzustki i wątroby. W opinii lekarza medycyny Andrzeja K. z dnia 1 marca 2005 
r. wskazano na wpływ tego rodzaju zaburzeń zdrowotnych na prawidłowy 
proces wchłaniania i eliminacji alkoholu w organizmie człowieka. Obwiniony 
sędzia wskazał, iż ta okoliczność może mieć decydujące znaczenie dla 
rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ podstawą jego odpowiedzialności w obu 
zarzutach jest wina umyślna. Jeżeli natomiast obwiniony z przyczyn od siebie 
niezależnych w sposób nieprawidłowy dokonuje absorpcji oraz spalania 
alkoholu w organizmie i nie ma w tym zakresie świadomości, nie można 
przypisać mu jakiekolwiek zawinienia dyscyplinarnego. Obwiniony podniósł 
także, iż wszystkie osoby mające z nim kontakt bezpośrednio po zdarzeniu, a 
także w trakcie wykonywania przez niego w dniu 8 września 2004 r. czynności 
służbowych wykluczyły, aby był on w stanie nietrzeźwości. Obrońca 
obwinionego sędziego, w piśmie z dnia 8 listopada 2004 roku, dodatkowo 
zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia w postępowaniu przed Sądem 
Apelacyjnym 
– 
Sądem 
Dyscyplinarnym 
szeregu 
dowodów, 
które 
potwierdziłyby, że obwiniony w chwili zdarzenia nie znajdował się w stanie 
nietrzeźwości, bądź nie miał świadomości, że w takim stanie znajduje się, a 
także, iż jego zachowanie w trakcie rozpoznawania spraw niczym nie uchybiało 
godności zawodu sędziego. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 129 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, sąd 
dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach służbowych sędziego, przeciwko 
któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne (...), zaś zawieszając sędziego w 
czynnościach służbowych, obniża w granicach od 25 % do 50 % wysokość jego 
wynagrodzenia na czas trwania tego zawieszenia (...) – § 3. 
Podjęcie uchwały w sprawie zawieszenia sędziego w czynnościach 
służbowych, 
powinno 
być 
poprzedzane 
wysłuchaniem 
rzecznika 
dyscyplinarnego oraz sędziego, chyba że nie jest to możliwe (art. 131 § 1 
p.u.s.p.). 
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że Wiceprezes Sądu Okręgowego 
zarządził natychmiastową przerwę w wykonywaniu obowiązków służbowych 
przez sędziego Sądu Okręgowego na okres jednego miesiąca, bądź do czasu 
wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, z uwagi na podejrzenie popełnienia 
przestępstwa przez sędziego. 
W tym samym dniu Prokuratura Okręgowa powiadomiła o wszczęciu w 
dniu 8 września 2004 r. śledztwa, sygn. akt (...) w sprawie prowadzenia przez 
sędziego Sądu Okręgowego w dniu 8 września 2004 r. samochodu osobowego w 
stanie nietrzeźwości, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. 
Na 
podstawie 
uzyskanych 
informacji, 
Zastępca 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego, wszczął postępowanie dyscyplinarne w 
stosunku do sędziego Sądu Okręgowego i zarzucił mu, że w dniu 8 września 
2004 r., znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadził samochód osobowy, a 

 
6
nadto w tym samym dniu, znajdując się w stanie nietrzeźwości, podjął 
obowiązki służbowe, przewodnicząc w wyznaczonych na ten dzień sprawach 
karnych o sygn. akt IV K 62/04 oraz IV K 88/04, tj. popełnienia czynów z art. 
197 § 1 p.u.s.p. 
Przedstawione okoliczności w sposób oczywisty uzasadniają zawieszenie 
sędziego w obowiązkach służbowych, w takiej zaś sytuacji obligatoryjne jest 
obniżenie przez Sąd wynagrodzenia sędziego na czas trwania zawieszenia w 
czynnościach. 
Podejmując zaskarżoną uchwałę Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny miał 
na względzie informacje zawarte w piśmie Prokuratury Okręgowej oraz w 
postanowieniu Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego o 
wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu. 
Odstępując od uprzedniego wysłuchania sędziego, Sąd uznał je za 
niemożliwe w związku z długotrwałą chorobą sędziego, co w okolicznościach 
sprawy, nie stanowi naruszenia art. 131 § 1 p.u.s.p., gdy się zważy, że 
poprzednio kilkakrotnie Sąd ten odraczał posiedzenie w związku z chorobą 
sędziego lub jego obrońcy. Niewysłuchanie sędziego – jak trafnie wskazał Sąd 
pierwszej instancji – nie ogranicza sądu w rozpoznaniu sprawy, bowiem 
dopuszczalne jest odstąpienie od tej czynności, gdy „nie jest to możliwe”. 
W związku ze zgłoszonymi w zażaleniu obrońcy sędziego licznymi 
wnioskami dowodowymi, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zauważa, że 
zawieszenia sędziego dokonuje się na podstawie uzasadnionych okoliczności 
wskazanych we wniosku. Postępowanie w przedmiocie zawieszenia sędziego w 
obowiązkach nie ma na celu wykazania, że doszło do popełnienia zarzucanego 
czynu, to bowiem będzie przedmiotem postępowania dowodowego w toku 
postępowania dyscyplinarnego. 
Na etapie postępowania w przedmiocie zawieszenia sędziego w 
obowiązkach służbowych, po zarządzeniu przez uprawniony podmiot 
natychmiastowej przerwy w ich wykonywaniu, Sąd Dyscyplinarny orzeka na 
podstawie okoliczności zawartych w zarządzeniu prezesa sądu, rzecznika 
dyscyplinarnego, a także – tak jak w tym przypadku – postanowieniu 
prokuratora o wszczęciu śledztwa w sprawie. 
Z tych względów orzeczono jak w uchwale na podstawie art. 437 §1 k.p.k. 
w związku z art. 128 p.u.s.p. 
O kosztach orzeczono po myśli art. 133 p.u.s.p.