SNO 27/04

Sąd Najwyższy – Sąd DyscyplinarnyWarszawa2004-07-07
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziastan spoczynkuodpowiedzialność dyscyplinarnaprawo o ustroju sądów powszechnychpostępowanie dyscyplinarneSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego w stanie spoczynku, uznając, że może on odpowiadać za przewinienia popełnione przed przejściem w stan spoczynku.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Okręgowego w stanie spoczynku, który został uznany za winnego popełnienia czynu dyscyplinarnego. Po uchyleniu pierwotnego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie, uznając, że sędzia w stanie spoczynku nie może odpowiadać za przewinienia popełnione przed przejściem w stan spoczynku. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że sędzia w stanie spoczynku nadal odpowiada za przewinienia popełnione przed przejściem w stan spoczynku.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę dotyczącą odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego Sądu Okręgowego w stanie spoczynku. Pierwotnie sędzia został uznany za winnego popełnienia czynu określonego w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych i ukarany złożeniem z urzędu. Po uwzględnieniu odwołania obwinionego, Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Następnie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny postanowieniem umorzył postępowanie dyscyplinarne, opierając się na błędnym założeniu, że przejście sędziego w stan spoczynku w trakcie postępowania wyłącza jego odpowiedzialność za przewinienia popełnione przed tą datą. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniósł zażalenie, zarzucając obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, wskazując, że zgodnie z art. 104 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, sędzia w stanie spoczynku może być skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia w stanie spoczynku może być skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 104 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz regułę wykładni "a maiori ad minus" stwierdził, że dopuszczalność skazania sędziego za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku implikuje tym bardziej odpowiedzialność sędziego w stanie spoczynku za takie przewinienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Okręgowego w stanie spoczynkuosoba_fizycznaobwiniony
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnymorgan_państwowyskarżący
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (4)

Główne

u.s.p. art. 104 § § 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędzia w stanie spoczynku może być także skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku.

Pomocnicze

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia w stanie spoczynku odpowiada za przewinienia popełnione przed przejściem w stan spoczynku na mocy art. 104 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Reguła wykładni "a maiori ad minus" potwierdza możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności sędziego w stanie spoczynku za czyny sprzed przejścia w stan spoczynku.

Odrzucone argumenty

Przejście sędziego w stan spoczynku w trakcie postępowania dyscyplinarnego powoduje, że nie może on odpowiadać za przewinienie dyscyplinarne popełnione przed przejściem w stan spoczynku.

Godne uwagi sformułowania

Z art. 104 § 2 u.s.p. wynika wprost, że sędzia w stanie spoczynku może być także skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku. Zgodnie z regułą wykładni „a maiori ad minus”, jeżeli jest dopuszczalne skazanie sędziego za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku, to tym bardziej sędzia w stanie spoczynku odpowiada za przewinienie służbowe popełnione przed przejściem w stan spoczynku.

Skład orzekający

Piotr Hofmański

przewodniczący

Jacek Sobczak

sprawozdawca

Kazimierz Jaśkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w stanie spoczynku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego w stanie spoczynku i odpowiedzialności za czyny sprzed tej daty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, co jest istotne dla prawników i środowiska sędziowskiego, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.

Czy sędzia w stanie spoczynku jest bezkarny za dawne przewinienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE  Z  DNIA  7  LIPCA  2004  R. 
SNO  27/04 
 
Z art. 104 § 2 u.s.p. wynika wprost, że sędzia w stanie spoczynku może 
być także skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan 
spoczynku. Zgodnie z regułą wykładni „a maiori ad minus”, jeżeli jest 
dopuszczalne skazanie sędziego za przewinienie popełnione przed 
przejściem w stan spoczynku, to tym bardziej sędzia w stanie spoczynku 
odpowiada za przewinienie służbowe popełnione przed przejściem w stan 
spoczynku. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. 
Sędziowie SN: Jacek Sobczak (sprawozdawca), Kazimierz Jaśkowski. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w stanie 
spoczynku w związku z zażaleniem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na 
postanowienie Sądu Dyscyplinarnego z dnia 2 kwietnia 2004 r., sygn. akt (...) 
 
p o s t a n o w i ł:   u c h y l i ć   zaskarżone   p o s t a n o w i e n i e   i  sprawę 
przekazać Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego 
rozpoznania. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 20 maja 2002 r. 
uznał sędziego Sądu Okręgowego w stanie spoczynku za winnego popełnienia 
czynu określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 

 
2 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) i za to, na mocy 
art. 109 § 1 pkt 5 tej ustawy wymierzył obwinionemu karę złożenia sędziego z 
urzędu, a kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. 
Powyższy wyrok zaskarżony został odwołaniem obwinionego, a w wyniku 
jego uwzględnienia Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 20 
września 2003 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi 
Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania. 
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2004 r., sygn. akt SD (...), Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny umorzył postępowanie dyscyplinarne 
przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego, zaś wydatkami poniesionymi w 
postępowaniu dyscyplinarnym obciążył Skarb Państwa. 
Na 
wspomniane 
postanowienie 
Sądu 
Apelacyjnego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego, zażalenie wniósł Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w 
Sądzie Apelacyjnym. W zażaleniu skarżący zarzucił obrazę przepisów 
postępowania – art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., polegającą na jego zastosowaniu 
pomimo braku ku temu podstaw oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych 
za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że przejście sędziego w stan 
spoczynku w trakcie trwającego postępowania dyscyplinarnego powoduje, iż nie 
może on odpowiadać za przewinienie dyscyplinarne popełnione przed 
przejściem w stan spoczynku. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego 
orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 
Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zażalenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnym 
okazało się w pełni zasadne. 
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd Apelacyjny wyraził 
przekonanie, iż na dalsze procedowanie w sprawie nie pozwala norma prawa 
materialnego zawarta w art. 104 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 

 
3 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Zdaniem Sądu 
Dyscyplinarnego sędzia w stanie spoczynku może być pociągnięty do 
odpowiedzialności tylko „za uchybienia godności, po przejściu w stan 
spoczynku” oraz za „uchybienie godności urzędu sędziego w okresie pełnienia 
służby”, co wyłącza możliwość kontynuowania wszczętego wcześniej 
postępowania w sprawie przewinienia służbowego. 
Z art. 104 § 2 u.s.p. wynika wprost, że sędzia w stanie spoczynku może być 
także skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku. 
Zgodnie z regułą wykładni „a maiori ad minus”, jeżeli jest dopuszczalne 
skazanie sędziego za przewinienie popełnione przed przejściem w stan 
spoczynku, to tym bardziej sędzia w stanie spoczynku odpowiada za 
przewinienie służbowe popełnione przed przejściem w stan spoczynku. 
Wobec powyższego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w sentencji 
postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI