SNO 26/04

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2004-07-07
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnaprzewlekłość postępowaniaprocedura cywilnagodność urzęduSąd NajwyższySąd Apelacyjnyuzasadnienie wyrokuwina

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu dyscyplinarnego wobec sędziego za przewlekłość w sprawach, wskazując na błędy w uzasadnieniu i potrzebę analizy warunków pracy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał sędziego za winnego rażącego naruszenia procedury cywilnej poprzez bezczynność w sprawach. Sąd Najwyższy wskazał na niespójność wyroku z uzasadnieniem, brak analizy uchybienia godności urzędu oraz niewystarczające wyjaśnienie przyczyn zaległości i winy sędziego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, rozpoznając odwołanie sędziego Sądu Rejonowego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sędzia został uznany za winnego rażącego naruszenia przepisów procedury cywilnej poprzez spowodowanie rażących bezczynności w rozlicznych sprawach, co stanowiło uchybienie godności urzędu. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że zaskarżone orzeczenie jest dotknięte wadliwością. Wskazano na niespójność sentencji z uzasadnieniem, gdzie skupiono się na naruszeniu przepisów, pomijając kwestię uchybienia godności urzędu. Ponadto, nie wyjaśniono wystarczająco przyczyn powstania zaległości, obiektywnych możliwości podołania obowiązkom, ani nie podjęto działań organizacyjnych. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można przypisać odpowiedzialności za niedomagania organizacyjne i nierówne obciążenie pracą. Brak analizy stopnia winy sędziego również stanowił istotną wadę. Sąd Najwyższy nakazał ponowne rozważenie wszystkich okoliczności, w tym warunków pracy, obciążenia sędziów i przyczyn przewlekłości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zaskarżone orzeczenie jest dotknięte wadliwością, która nie pozwala na jego zaakceptowanie. Sąd Najwyższy uchylił wyrok z powodu niespójności sentencji z uzasadnieniem, braku analizy uchybienia godności urzędu, niewystarczającego wyjaśnienia przyczyn zaległości i winy sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na błędy formalne i merytoryczne w orzeczeniu sądu niższej instancji, w tym na niezgodność sentencji z uzasadnieniem, brak analizy wszystkich elementów przewinienia dyscyplinarnego (w tym uchybienia godności urzędu i winy sędziego), a także na niewystarczające zbadanie przyczyn przewlekłości i warunków pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony sędzia

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoorgan_państwowyobwiniony
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyorgan_państwowyorzekający w niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnegoorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (3)

Główne

u.s.p. art. 197 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa przewinienie dyscyplinarne sędziego.

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia.

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wymienia kategorie przewinień dyscyplinarnych: oczywista i rażąca obraza przepisów prawa, uchybienia godności urzędu, inne przewinienia służbowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespójność zaskarżonego orzeczenia (sentencji z uzasadnieniem). Brak analizy uchybienia godności urzędu jako elementu przewinienia dyscyplinarnego. Niewystarczające wyjaśnienie przyczyn zaległości i obiektywnych możliwości podołania obowiązkom. Brak analizy winy sędziego i stopnia tej winy. Niedostateczne rozważenie obiektywnie istniejących warunków pracy i obciążenia sprawami.

Godne uwagi sformułowania

nie pozwala na bezkrytyczne jego zaakceptowanie niespójność zaskarżonego orzeczenia polegająca na niezgodności jego sentencji z treścią uzasadnienia zbywając zupełnym milczeniem powody, dla których uznano, iż jego zachowanie uchybia godności sprawowanego urzędu nie wyjaśniono w sposób zadowalający przyczyn, dla których w referacie obwinionego sędziego powstały tak znaczne zaległości nie może być uznane za wystarczające (choćby wielokrotne) „dyscyplinowanie” sędziego, który przecież nie może ponosić odpowiedzialności za niedomagania organizacyjne twierdzenie to pozostaje jedynie pustym frazesem w kontekście braku choćby próby jego skonfrontowania z realiami niniejszej sprawy

Skład orzekający

Piotr Hofmański

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Sobczak

członek

Kazimierz Jaśkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w szczególności wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń dyscyplinarnych oraz konieczności analizy przyczyn przewlekłości i winy sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec sędziów, ale zasady dotyczące uzasadnienia i oceny winy mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na rolę sędziów w systemie prawnym i kwestie zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje też, jak ważne są formalne aspekty orzekania.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok dyscyplinarny wobec sędziego – kluczowe błędy w uzasadnieniu i ocenie winy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  7  LIPCA  2004  R. 
SNO  26/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Jacek Sobczak, Kazimierz Jaśkowski. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny z udziałem Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta po rozpoznaniu 
w dniu 7 lipca 2004 r., sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku 
odwołaniem 
obwinionego 
od 
wyroku 
Sądu 
Apelacyjnego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 22 marca 2004 r., sygn. akt (...) 
 
u c h y l i ł   zaskarżony   w y r o k   i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu – 
Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 marca 
2004 r., sygn. akt (...), sędzia Sądu Rejonowego uznany został za winnego tego, 
że w okresie od dnia 10 czerwca 2001 r. do dnia 25 lipca 2003 r. dopuścił się 
rażącego naruszenia przepisów procedury cywilnej poprzez spowodowanie 
rażących bezczynności w rozlicznych sprawach, czym uchybił godności urzędu, 
to jest przewinienia dyscyplinarnego z art. 197 § 1 ustawy – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych i za to na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 tej ustawy 
wymierzono mu karę dyscyplinarną upomnienia. 
Powyższy wyrok został zaskarżony odwołaniem obwinionego, który 
zarzucił mu obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 107 § 1 u.s.p., 
polegającą na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez uznanie go za winnego 
przypisanego mu przewinienia, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za 

 
2 
podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że w trzech spośród 
wymienionych w sentencji spraw nie podejmował czynności procesowych przez 
czas przekraczający okres jednego roku, a także rażącą niewspółmierność 
wymierzonej kary. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone 
orzeczenie dotknięte jest wadliwością, która nie pozwala na bezkrytyczne jego 
zaakceptowanie. W realiach niniejszej sprawy byłoby rzeczą przedwczesną 
szczegółowe odnoszenie się do podniesionych zarzutów i argumentacji 
wytoczonej przez autora odwołania. 
Nie będąc związanym granicami podniesionych w odwołaniu zarzutów Sąd 
Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zauważa w pierwszej kolejności niespójność 
zaskarżonego orzeczenia polegającą na niezgodności jego sentencji z treścią 
uzasadnienia. O ile bowiem z tzw. dyspozytywnej części wyroku wynika, że 
sędziego Sądu Rejonowego uznano za winnego rażącego naruszenia przepisów 
procedury cywilnej poprzez spowodowanie rażących bezczynności w sprawach 
cywilnych, stanowiące uchybienie godności urzędu, o tyle w uzasadnieniu 
orzeczenia skoncentrowano się wyłącznie na pierwszym elemencie owej 
kumulatywnej kwalifikacji prawnej przypisanego obwinionemu przewinienia 
dyscyplinarnego, zbywając zupełnym milczeniem powody, dla których uznano, 
iż jego zachowanie uchybia godności sprawowanego urzędu. Tymczasem nie 
może ulegać wątpliwości, iż wśród przewinień dyscyplinarnych ustawodawca 
wymienia w art. 107 § 1 u.s.p. trzy ich kategorie: oczywistą i rażącą obrazę 
przepisów prawa, uchybienia godności urzędu oraz inne przewinienia służbowe. 
Nie jest oczywiście wykluczone, iż zachowanie obwinionego polegające na 
rażącym i oczywistym obrażeniu prawa jest jednocześnie (i kumulatywnie) 
uchybieniem godności urzędu, niemniej przyjęcie takiej kwalifikacji wymaga 

 
3 
dokonania ustaleń co do każdego z wchodzących w rachubę elementów 
kwalifikacji. 
Są także inne powody, dla których uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie 
może wytrzymać krytyki. Zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego 
nie wyjaśniono w sposób zadowalający przyczyn, dla których w referacie 
obwinionego sędziego powstały tak znaczne zaległości. W szczególności nie 
wykazano, iżby obiektywnie możliwe było podołanie obowiązkom nałożonym 
na obwinionego. Nie wskazano także, czy i w jakim zakresie podjęto w 
zaistniałej sytuacji przedsięwzięcia organizacyjne zmierzające do usprawnienia 
postępowania. Z całą zaś pewnością nie może być uznane za wystarczające 
(choćby wielokrotne) „dyscyplinowanie” sędziego, który przecież nie może 
ponosić odpowiedzialności za niedomagania organizacyjne, polegające między 
innymi na nierównym obciążaniu pracą sędziów orzekających. 
Wskazane braki uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie pozwalają na 
zweryfikowanie tezy, iż naruszenie przepisów procedury cywilnej było w 
przedmiotowej sprawie „rażące” i „oczywiste”, czego wymaga przepis art. 107 § 
1 u.s.p. Zagadnieniu temu Sąd Apelacyjny –Sąd Dyscyplinarny nie poświęca 
zresztą uwagi. 
Okoliczności, w jakich doszło do obiektywnie nieakceptowalnych 
przewlekłości w postępowaniu cywilnym muszą być także poddane 
szczegółowej 
analizie 
z 
punktu 
widzenia 
oczywistego 
elementu 
konstrukcyjnego przewinienia dyscyplinarnego, jakim jest wina sędziego. 
Wprawdzie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wskazuje, iż „przewinienie 
służbowe” nie może być przypisane bez ustalenia winy obwinionego, niemniej 
twierdzenie to pozostaje jedynie pustym frazesem w kontekście braku choćby 
próby jego skonfrontowania z realiami niniejszej sprawy. Nie wiadomo zatem 
ani tego, na czym polegała wina obwinionego sędziego, ani też tego, jaki jest 
stopień tej winy, choć właśnie do stopnia winy odwołuje się Sąd Apelacyjny – 

 
4 
Sąd Dyscyplinarny uzasadniając wymiar orzeczonej wobec obwinionego kary 
dyscyplinarnej. 
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
ponownie podda ocenie wszystkie okoliczności sprawy, rozważając w 
szczególności znaczenie obiektywnie istniejących w Sądzie Rejonowym 
warunków pracy, obciążenie sprawami referatów poszczególnych sędziów, 
rodzaj podejmowanych czynności organizacyjnych mających przeciwdziałać 
przewlekłości postępowań, a także okoliczności mające wpływ na przypisanie 
obwinionemu winy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI