SNO 23/04

Sąd Najwyższy – Sąd DyscyplinarnyWarszawa2004-06-16
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnasąd najwyższyprawo o ustroju sądów powszechnychprzewinienie służbowemanipulacja aktamikara dyscyplinarnaautorytet sądu

Sąd Najwyższy zmienił wyrok sądu niższej instancji, wymierzając sędziemu karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe zamiast upomnienia za próbę manipulacji treścią wyroku.

Minister Sprawiedliwości odwołał się od wyroku sądu dyscyplinarnego niższej instancji, który wymierzył sędziemu karę upomnienia za polecenie usunięcia z akt sprawy wyroku i zastąpienia go innym o odmiennej treści. Minister uznał karę za rażąco niewspółmierną do wagi przewinienia. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny przychylił się do odwołania, uznając, że zachowanie sędziego, które nosiło znamiona przestępstwa z art. 276 k.k., podważa autorytet wymiaru sprawiedliwości i zasługuje na surowszą karę dyscyplinarną.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego. Sąd Apelacyjny uznał sędziego za winnego tego, że poleciła sekretarzowi sądowemu usunięcie z akt sprawy wyroku i zastąpienie go innym o odmiennej treści, naruszając tym prawo i popełniając przewinienie służbowe. Za to przewinienie wymierzono karę dyscyplinarną upomnienia. Minister Sprawiedliwości wniósł odwołanie w części dotyczącej kary, zarzucając jej rażącą niewspółmierność w stosunku do wagi przewinienia i wnosząc o zmianę wyroku poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce służbowe. Sąd Najwyższy uznał odwołanie za zasadne, podkreślając, że przewinienia służbowe zawierające znamiona przestępstwa stanowią najcięższą kategorię przewinień. Zachowanie obwinionej sędzi, które realizowało znamiona czynu zabronionego z art. 276 k.k. (niszczenie dokumentów), przy umyślności, nakazywało ocenić stopień zawinienia jako znaczny. Sąd wskazał, że takie postępowanie podważa wiarygodność i autorytet organów wymiaru sprawiedliwości. Biorąc pod uwagę wcześniejsze przewinienia dyscyplinarne obwinionej, Sąd Najwyższy uznał karę upomnienia za rażąco łagodną i wymierzył karę przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara upomnienia jest rażąco niewspółmiernie łagodna.

Uzasadnienie

Zachowanie sędziego nosiło znamiona przestępstwa z art. 276 k.k., co stanowi najcięższą kategorię przewinień służbowych. Umyślność działania i podważanie autorytetu wymiaru sprawiedliwości uzasadniają wymierzenie surowszej kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniony
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący

Przepisy (7)

Główne

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Kara dyscyplinarna przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Pomocnicze

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa uznania sędziego za winnego przewinienia służbowego.

k.k. art. 276

Kodeks karny

Czyn zabroniony polegający na niszczeniu, usuwaniu, ukrywaniu, przekształcaniu lub fałszowaniu dokumentów.

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

Podżeganie lub pomocnictwo do popełnienia czynu zabronionego.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka kasacji dotycząca rażącej niewspółmierności kary.

u.s.p. art. 66

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Obowiązki wynikające z roty ślubowania sędziowskiego.

u.s.p. art. 119

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis dotyczący zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary upomnienia w stosunku do przypisanego przewinienia dyscyplinarnego. Niewystarczające uwzględnienie stopnia winy, charakteru i wagi popełnionego przewinienia przy wymiarze kary. Niespełnienie przez karę upomnienia celów zapobiegawczych i wychowawczych. Przewinienie służbowe zawierające znamiona przestępstwa (art. 276 k.k.) wymaga surowszej kary.

Godne uwagi sformułowania

przewinienia służbowe zawierające znamiona przestępstwa stanowią najcięższą kategorię przewinień służbowych zachowanie obwinionej stanowiło wyraz daleko posuniętego lekceważenia nie tylko dla obowiązków wynikających z roty ślubowania, ale także dla powszechnie obowiązującego porządku prawnego zachowanie obwinionej podważa wiarygodność funkcjonowania i autorytet organów wymiaru sprawiedliwości kara dyscyplinarna upomnienia jest karą rażąco niewspółmiernie łagodną

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Grzelka

członek

Józef Skwierawski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymiaru kar dyscyplinarnych dla sędziów, zwłaszcza w przypadkach obejmujących znamiona przestępstw, oraz ocena rażącej niewspółmierności kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy poważnego przewinienia dyscyplinarnego sędziego, które podważa zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie.

Sędzia próbowała manipulować wyrokiem – Sąd Najwyższy surowo ją ukarał.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  16  CZERWCA  2004  R. 
SNO  23/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Józef Dołhy (sprawozdawca). 
Sędziowie SN:  Maria Grzelka, Józef Skwierawski. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie po 
rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w 
związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego 
– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 marca 2004 r., sygn. akt (...) 
 
I. 
z m i e n i ł   zaskarżony   w y r o k   w ten sposób, że wymierzył 
sędziemu Sądu Rejonowego, na podstawie art. 109 § 1 pkt 4 ustawy z 
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 
98, poz. 1070 ze zm.), karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce 
służbowe; 
II. 
kosztami dyscyplinarnego postępowania odwoławczego obciążył Skarb 
Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 26 marca 2004 r. 
uznał sędziego Sądu Rejonowego za winną tego, że w dniu 10 marca 2003 r. 
wydała polecenie sekretarzowi sądowemu usunięcia z akt sprawy I C 104/02 
wyroku z dnia 19 lutego 2003 r., ogłoszonego stronom, znajdującego się w 
aktach i zastąpienia go wyrokiem o odmiennej treści, czym rażąco naruszyła 
prawo dopuszczając się przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070), 

 
2 
i za to na podstawie art. 109 § 1 tejże ustawy wymierzył karę dyscyplinarną 
upomnienia. 
Nadto na podstawie art. 119 u.s.p. nie zezwolił na pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej w związku z przypisanym jej czynem. 
Od powyższego wyroku odwołanie złożył Minister Sprawiedliwości w 
części dotyczącej orzeczenia o karze – na niekorzyść obwinionego sędziego 
Sądu Rejonowego. 
Minister Sprawiedliwości zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej 
kary dyscyplinarnej upomnienia w stosunku do przypisanego obwinionej 
przewinienia dyscyplinarnego. Podnosząc powyższy zarzut, wniósł o zmianę 
wyroku w zaskarżonej części i wymierzenie – na podstawie art. 109 § 1 pkt 4 
u.s.p. – kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce służbowe. 
W uzasadnieniu odwołania Minister Sprawiedliwości podniósł, że 
wymierzona wobec obwinionej kara upomnienia nie uwzględnia w 
wystarczającym stopniu wszystkich ujawnionych okoliczności mających wpływ 
na wymiar kary, a w szczególności stopnia winy, charakteru i wagi 
popełnionego przewinienia, nie spełnia także należycie celów zapobiegawczych 
i wychowawczych. Tym samym wymierzona kara nosi cechy rażącej 
niewspółmierności (w sensie zbytniej łagodności) w rozumieniu przesłanek 
określonych w art. 438 pkt 4 k.p.k. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Odwołanie jest zasadne. 
Minister Sprawiedliwości trafnie wskazuje na konieczność uwzględnienia 
wszystkich przesłanek wymiaru kary dyscyplinarnej, będącej instrumentem 
służącym także ochronie publicznego zaufania do urzędu sędziego i osób, które 
go sprawują. 
Konfrontując zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywy, 
którymi kierował się Sąd pierwszej instancji w kwestii wymiaru kary, z 

 
3 
ujawnionymi w sprawie okolicznościami, za uzasadniony należy uznać zarzut 
niewspółmierności kary z przyczyn wskazanych przez skarżącego w odwołaniu. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, jakkolwiek zauważył, że popełnione 
przewinienie dyscyplinarne realizuje znamiona czynu zabronionego z art. 276 
k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. i nie stanowi przestępstwa jedynie z uwagi na 
znikomy stopień szkodliwości społecznej, to jednak nie docenił należycie tej 
okoliczności przy wymiarze kary. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego wyrażono 
pogląd, że przewinienia służbowe zawierające znamiona przestępstwa stanowią 
najcięższą kategorię przewinień służbowych sędziów, następną kategorię 
stanowią takie przewinienia, które nie są przestępstwami tylko z tego powodu, 
iż stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu zabronionego nie 
przekracza znikomości (uchwała z dnia 8 maja 2002 r., sygn. SNO 8/02). 
Zachowanie obwinionej realizowało znamiona czynu zabronionego, którego 
strona podmiotowa polega na umyślności, zatem okoliczność ta nakazuje ocenić 
stopień zawinienia obwinionej jako znaczny. Zasadnie skarżący wskazuje, że 
zachowanie obwinionej stanowiło wyraz daleko posuniętego lekceważenia nie 
tylko dla obowiązków wynikających z roty ślubowania (art. 66 u.s.p.), ale także 
dla powszechnie obowiązującego porządku prawnego. Okoliczności sprawy 
wskazują, że zachowanie obwinionej podważa wiarygodność funkcjonowania i 
autorytet organów wymiaru sprawiedliwości. Za szczególnie obciążającą uznać 
należy okoliczność wydania przez obwinioną sekretarzowi sądowemu polecenia 
zachowania realizującego znamiona czynu zabronionego z art. 276 k.k. 
Okoliczność ta pozwala na stwierdzenie demoralizującego wpływu obwinionej 
na 
pracowników 
administracyjnych 
Sądu 
Rejonowego, 
jak 
również 
jednoznacznie wskazuje na utratę przez obwinioną autorytetu na terenie tego 
Sądu, koniecznego dla dalszego prawidłowego wykonywania obowiązków 
sędziowskich. 

 
4 
Obwiniona w dniu 17 stycznia 2003 r. odwołana została przez Ministra 
Sprawiedliwości – na wniosek Prezesa Sądu Okręgowego – ze stanowiska 
Wiceprezesa Sądu Rejonowego. Prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego – 
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 stycznia 2004 r., sygn. akt SNO 84/03, 
wymierzono obwinionej, za przewinienie dyscyplinarne popełnione w okresie 
od marca 2001 r. do 20 września 2002 r., karę dyscyplinarną nagany. 
W świetle powyższych okoliczności podzielić należy stanowisko Ministra 
Sprawiedliwości, iż wymierzona obwinionej kara dyscyplinarna upomnienia jest 
karą rażąco niewspółmiernie łagodną w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, iż w realiach niniejszej sprawy 
adekwatną karą dyscyplinarną dla obwinionej będzie – orzeczona na podstawie 
art. 109 § 1 pkt 4 u.s.p. – kara przeniesienia na inne miejsce służbowe. 
Z tych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na 
wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI