SNO 22/13

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2013-10-03
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
dyscyplinarkasędziaprzewlekłość postępowaniaobciążenie pracąodpowiedzialność służbowaSąd NajwyższySąd Dyscyplinarnykara nagany

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy karę nagany dla sędziego za niepodejmowanie czynności w przydzielonych sprawach, uznając jego argumenty o nadmiernym obciążeniu za nieuzasadnione.

Sąd Najwyższy rozpatrzył odwołanie sędziego R. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który wymierzył mu karę nagany za niepodejmowanie czynności w 663 sprawach, co doprowadziło do przewlekłości postępowania. Sędzia argumentował, że nadmierne obciążenie sprawami po zmianie podziału czynności oraz problemy zdrowotne usprawiedliwiają jego bierność. Sąd Najwyższy odrzucił te argumenty, podkreślając obowiązek sędziego do podejmowania czynności bez zwłoki i uwzględniania potrzeb wymiaru sprawiedliwości, nawet w przypadku zwiększonego obciążenia.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w wyroku z dnia 3 października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał sędziego R. P. za winnego przewinienia służbowego polegającego na niepodejmowaniu czynności w 663 sprawach z repertorium Nc w okresie od września do grudnia 2012 r., co doprowadziło do przewlekłości postępowania i konieczności przekazania spraw innym sędziom. Sędzia R. P. wniósł odwołanie, zarzucając sądowi pierwszej instancji niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności nieanalizowanie jego nadmiernego obciążenia sprawami po zmianie podziału czynności oraz nieuwzględnienie jego problemów zdrowotnych po zawale serca. Sąd Najwyższy uznał argumentację odwołania za niezasadną. Podkreślono, że sędzia w wykonywaniu obowiązków służbowych nie może kierować się wyłącznie własną subiektywną oceną obciążenia, a pełnienie urzędu sędziego wiąże się z dodatkowymi obowiązkami i ograniczeniami, w tym koniecznością podjęcia dodatkowego wysiłku w przypadku zmian w podziale czynności lub nieobecności innych sędziów. Sąd wskazał, że sprawy w postępowaniu nakazowym i upominawczym należą do najmniej pracochłonnych i powinny być załatwiane bez zwłoki. Niepodjęcie czynności w tych sprawach przez kilka miesięcy, mimo że należały do stosunkowo najmniej pracochłonnych, świadczyło o postawie kontestowania dodatkowego obciążenia, co naruszało podstawowe zasady pełnienia służby. Sąd uznał winę sędziego za oczywistą, a wymierzoną karę nagany za nie rażąco surową, w związku z czym utrzymał zaskarżony wyrok w mocy i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, niepodejmowanie czynności w przydzielonych sprawach, prowadzące do przewlekłości postępowania, stanowi przewinienie służbowe sędziego, a argumenty o nadmiernym obciążeniu pracą i problemach zdrowotnych nie usprawiedliwiają takiej postawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sędzia ma obowiązek podejmować czynności bez zwłoki i nie może kierować się wyłącznie własną subiektywną oceną obciążenia. Konieczność podjęcia dodatkowego wysiłku w orzekaniu jest wpisana w zawód sędziego, zwłaszcza w sytuacjach zmian w podziale czynności lub nieobecności innych sędziów. Sprawy w postępowaniu nakazowym i upominawczym są stosunkowo najmniej pracochłonne i powinny być załatwiane niezwłocznie. Niepodjęcie czynności w tych sprawach przez kilka miesięcy świadczy o naruszeniu podstawowych zasad służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. P.osoba_fizycznaobwiniony sędzia

Przepisy (3)

Główne

u.s.p. art. 107 § §1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Definiuje przewinienie służbowe sędziego.

u.s.p. art. 109 § §1 pkt 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa karę nagany jako środek dyscyplinarny.

Pomocnicze

u.s.p. art. 133

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Reguluje kwestię kosztów postępowania odwoławczego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd Dyscyplinarny I instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności faktycznych. Nie dokonano analizy obciążenia sprawami przekazanymi do rozpoznania po zmianie podziału czynności. Zmiana podziału czynności pociągnęła nadmierne obciążenie dla sędziego. Sędzia pracuje z obciążeniem zdrowotnym po zawale serca, o czym wiedzieli przełożeni. Wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie lub uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

sędzia nie może kierować się wyłącznie własną subiektywną oceną obciążenia z pełnieniem urzędu sędziego wiążą się bowiem szczególne obowiązki oraz ograniczenia osobiste każdy sędzia musi się liczyć z niezbędnością podjęcia dodatkowego wysiłku w orzekaniu, w trosce o dobro sądu Sprawy w postępowaniu nakazowym i upominawczym należą do stosunkowo najmniej pracochłonnych obwiniony przez kilka miesięcy w ogóle nie przystąpił do ich rozpoznawania naruszała rażąco jedną z podstawowych zasad pełnienia służby, wyrażającą się w tym, że sędzia ma obowiązek podejmować czynności bez zwłoki

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący-sprawozdawca

Rafał Malarski

członek

Bogusław Cudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązki sędziego w zakresie terminowego rozpoznawania spraw, zwłaszcza w postępowaniu nakazowym i upominawczym, oraz zasady oceny jego pracy w kontekście obciążenia i stanu zdrowia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, ale zawiera ogólne zasady dotyczące etyki zawodowej i obowiązków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne aspekty odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i interpretację ich obowiązków w kontekście obciążenia pracą i zdrowiem, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia może odmówić pracy z powodu nadmiernego obciążenia? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 22/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 października 2013 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Rafał Malarski
‎
SSN Bogusław Cudowski
Protokolant :Katarzyna Wojnicka
przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Okręgowym w […]
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r.
‎
sprawy
R. P.
sędziego Sądu Rejonowego w […]
w związku z odwołaniem obwinionego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […]
‎
z dnia 27 maja 2013 r.,
1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny – Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 27 maja 2013r., sygn. ASD 2/2013 uznał R. P. – sędziego Sądu Rejonowego w […], za winnego tego, że w okresie od dnia 17 września 2012r. do 20 grudnia 2012r. nie podjął czynności w przydzielonych do jego referatu 663 sprawach z repertorium Nc, doprowadzając do przewlekłości postępowania w ich rozpoznaniu i konieczności przekazania tych spraw do referatów innych sędziów – tj. przewinienia służbowego z art. 107§1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych i za to przewinienie na podstawie art. 109§1 pkt 2 u.s.p. wymierzył mu karę nagany.
Obwiniony wniósł odwołanie. W uzasadnieniu zarzucił, że Sąd Dyscyplinarny I instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności faktycznych, a w szczególności nie dokonał analizy obciążenia sprawami przekazanymi do rozpoznania przez niego po zmianie podziału czynności we wrześniu 2012r. w Wydziale I Cywilnym. Twierdził, że zmiana ta pociągnęła w jego wypadku nadmierne obciążenie, a w następstwie niemożność podołania obowiązkom orzeczniczym. Zwrócił uwagę, że  po zawale serca pracuje z obciążeniem zdrowotnym, o czym jego przełożeni wiedzą i powinni to brać pod uwagę przy ocenie wydajności jego pracy. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku i uniewinnienie, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje.
Argumentacja zamieszczona w apelacji nie zasługuje na uwzględnienie. W wykonywaniu obowiązków służbowych sędzia nie może kierować się wyłącznie własną subiektywną oceną obciążenia. Z pełnieniem urzędu sędziego wiążą się bowiem szczególne obowiązki oraz ograniczenia osobiste (§1 Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów – załącznik do uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003r.).  Potrzeba podołania im wyłania się między innymi wtedy, gdy dochodzi do zmiany w podziale czynności w sądzie ze względu na długotrwałą nieobecność jednego (ew. wielu) sędziów spowodowaną przyczynami obiektywnymi, np. chorobą , czy też, jak w tym wypadku, urlopem macierzyńskim. Sytuacje takie występują w sądach nierzadko, a normalnym i koniecznym następstwem jest wtedy przejęcie przez pozostałych sędziów orzekających w danym wydziale, bądź w innych jeszcze wydziałach, tych spraw, które wcześniej rozpoznawał sędzia nieobecny. Stąd też każdy sędzia musi się liczyć z niezbędnością podjęcia dodatkowego wysiłku w orzekaniu, w trosce o dobro sądu, w którym pracuje, a tym samym o dobro wymiaru sprawiedliwości (§4 zasad etyki). Tak właśnie było, gdy w czasie długotrwałej choroby sędziego obwinionego w r. 2008, inni sędziowie przejęli do rozpoznania sprawy, które pozostawały i wpływały do jego referatu.
Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń, w rezultacie zmian w podziale czynności sędziów Wydziału I Cywilnego Sądu Rejonowego w […], do referatu sędziego R. P. przydzielono, począwszy od 17 września 2012r. określoną część spraw kategorii Nc rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym i upominawczym. Obwiniony sędzia przez kilka miesięcy nie przystąpił jednak do ich rozpoznawania. W połowie grudnia zalegały one w Wydziale w ilości 663, co zmusiło osoby pełniące nadzór nad sprawnością postępowania w Sądzie Rejonowym do podjęcia pilnych kroków zaradczych, sprowadzających się do przydzielenia zalegających spraw trzem innym sędziom, którzy rozpoznali je w bardzo krótkim czasie. Okoliczności te mówią same za siebie. Sprawy w postępowaniu nakazowym i upominawczym należą do stosunkowo najmniej pracochłonnych, gdyż nie wymagają wyznaczania rozprawy, a rozstrzygnięcia podejmowane są na podstawie materiału dowodowego w postaci dokumentów załączonych do pozwu. Z założenia sprawy tej kategorii powinny być załatwiane bez zwłoki. Jeśli w zaistniałej sytuacji obwiniony przez kilka miesięcy w ogóle nie przystąpił do ich rozpoznawania, to oznacza, że w ten właśnie sposób prezentował postawę kontestowania dodatkowego obciążenia w przydziale spraw, które rozłożono przecież równomiernie na wszystkich pozostałych sędziów w Wydziale Cywilnym. Postawa obwinionego naruszała rażąco jedną z podstawowych zasad pełnienia służby, wyrażającą się w tym, że sędzia ma obowiązek podejmować czynności bez zwłoki, tym samym bez szkodzenia interesom stron (§8 zasad etyki). Zawinienie sędziego R.P. było więc oczywiste, a okoliczności przytoczone w odwołaniu w żadnym stopniu go nie usprawiedliwiają. Sąd Dyscyplinarny zasadnie przypisał mu popełnienie przewinienia służbowego w rozumieniu art. 107§1 u.s.p., a wymierzona kara nagany nie może być uznana za rażąco surową. Z wszystkich tych względów zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.
Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego wydano na podstawie art. 133 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI