SNO 22/08

WYROK  Z  DNIA  17  KWIETNIA  2008  R. 
  SNO  22/08 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marek Pietruszyński (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Roman Sądej, Tadeusz Wiśniewski. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y   S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Okręgowego Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy sędziego Sądu 
Rejonowego w związku z odwołaniem obrońcy obwinionej od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt (...) 
 
u t r z y m a ł  w  m o c y  zaskarżony w y r o k ,  a kosztami sądowymi postępowania 
odwoławczego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 grudnia 2007 
r., sygn. akt (...), sędzia Sądu Rejonowego została uznana za winną tego, że w okresie 
od dnia 5 września 2006 r. do dnia 1 kwietnia 2007 r., orzekając w VI Wydziale 
Grodzkim Sądu Rejonowego, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów 
prawa, to jest art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. i § 68 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania 
sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 218 ze zm.) oraz § 62 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowania sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 249), przez rażącą bezczynność w 50 sprawach o 
wykroczenia, przydzielonych obwinionej do załatwienia i na podstawie art. 107 § 1 w 
zw. z art. 109 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych orzekł karę dyscyplinarną upomnienia. 
Od tego orzeczenia odwołanie złożyła obwiniona. 
W środku odwoławczym dotyczącym całości rozstrzygnięcia podniosła zarzut 
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który polegał na 
uznaniu, że uchwalony przez Kolegium Sądu Okręgowego podział czynności, 
zobowiązujący obwinioną do orzekania we wszystkich sprawach o wykroczenia, 
upoważniał 
ją 
do 
wykonywania 
czynności 
zastrzeżonych 
wyłącznie 
dla 
przewodniczącego wydziału, zgodnie z § 63 ust. 1 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania 
sądów powszechnych oraz stwierdzeniu, że nie podejmowanie czynności w 50 
sprawach o wykroczenia, w sytuacji konieczności oczekiwania na potwierdzenie 

 
2 
informacji, co do toku i zakresu toczącego się równolegle postępowania karnego w 
tychże sprawach, było rażącą bezczynnością i wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku 
i uniewinnienie jej od zarzucanego czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku i 
przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
W zakresie zarzutu pierwszego odwołania należało rozważyć, czy sędziemu, 
któremu przydzielono w ramach podziału czynności rozpoznawanie wszystkich spraw 
o wykroczenia, mogły zostać przekazane uprawnienia w zakresie podejmowania 
czynności wstępnych w tych sprawach, w tym do orzekania o odmowie wszczęcia 
postępowania w tych sprawach, czy też czynności te były zastrzeżone wyłącznie dla 
przewodniczącej wydziału. Akty prawne określające wewnętrzną organizację sądów i 
zasady ich urzędowania, obowiązujące w okresie wskazanym we wniosku o 
rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, a to Regulamin wewnętrznego urzędowania 
sądów powszechnych (§ 63 ust. 1) i Regulamin urzędowania sądów powszechnych (§ 
341), określiły szereg czynności wstępnych o charakterze formalnym i procesowym, 
które zobowiązany jest podjąć przewodniczący wydziału, aby zapewnić rozpoznanie 
wniosku o ukaranie w sprawie o wykroczenie bez zbędnej zwłoki. Regulamin 
wewnętrznego 
urzędowania 
sądów 
powszechnych 
przewidywał 
też, 
że 
przewodniczący wydziału może upoważnić sędziego do wykonania wskazanych 
czynności wstępnych (§ 63 ust. 3). Wskazane akty prawne nie określiły jednak wprost 
osoby zobowiązanej do podejmowania decyzji w przedmiocie odmowy wszczęcia 
postępowania w sprawie o wykroczenie. W tym zakresie należało zatem odwołać się 
do treści art. 59 § 2 k.p.w., który stanowi, że prezes sądu orzekając jednoosobowo 
odmawia wszczęcia postępowania. Z kolei art. 32 § 3 k.p.w. wskazuje, że 
postanowienia wydaje prezes sądu i upoważniony sędzia. Zatem to każdy 
upoważniony sędzia mógł podejmować decyzje w przedmiocie odmowy wszczęcia 
postępowania w sprawach o wykroczenia. Forma tego upoważnienia nie została 
określona. Oczywistym jest, że upoważnienie to, ze względu na potrzebę 
jednoznacznego określenia zakresu czynności sędziego, powinno nastąpić w formie 
pisemnej, ale niezachowanie tej formy, a określenie sfery działania sędziego w inny, 
czytelny dla niego sposób, było dla sędziego wiążące. W wydziale, w którym pełniła i 
pełni służbę obwiniona wykształciły się – w drodze uzgodnienia – takie zasady pracy 
sędziów, według których sędzia, któremu poruczono zgodnie z podziałem czynności 
orzekanie we wszystkich sprawach wykroczeniowych, wykonywał, bez pisemnego 
upoważnienia, wszystkie czynności związane z tymi sprawami, w tym te dotyczące 
odmowy wszczęcia postępowania. Zasady te były akceptowane przez wszystkich 
sędziów, także przez obwinioną, zwłaszcza gdy pełniła obowiązki przewodniczącej 
wydziału, jak i wtedy, gdy dokonano nowego podziału czynności sędziowskich. 

 
3 
Dlatego nie zasługują na uznanie twierdzenia obwinionej, że podejmowanie decyzji, 
zwłaszcza w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, należało do wyłącznej 
sfery obowiązków 
przewodniczącej wydziału i to ona 
powinna ponosić 
odpowiedzialność dyscyplinarną za stwierdzone uchybienia w sprawach o 
wykroczenia. Takiej oceny pierwszego z zarzutów nie może zmienić fakt, że w toku 
toczącego się postępowania dyscyplinarnego przewodnicząca wydziału, upoważniła 
obwinioną do wykonywania czynności wstępnych w zakresie spraw o wykroczenia w 
formie pisemnej, gdyż ta decyzja spowodowana była chęcią stworzenia na przyszłość 
sformalizowanych zasad dotyczących sposobu określenia zakresu obowiązków 
sędziów. 
Odnosząc się do drugiego zarzutu wskazać należało, że jak wynika ze 
zgromadzonych dowodów rzeczowych i osobowych, rozstrzyganie przez obwinioną ze 
znaczną zwłoką, naruszającą cele postępowania określone w art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k. 
(stosowanym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia z mocy art. 8 k.p.w.), w 
przedmiocie istnienia w przydzielonych jej 50 sprawach o wykroczenia negatywnej 
przesłanki procesowej ( art. 61§1 k.p.w.), nie miało żadnego uzasadnienia 
procesowego, jak też w okolicznościach tych spraw. Przerwanie rażącej bezczynności 
obwinionej w podejmowaniu tych rozstrzygnięć nastąpiło zresztą dopiero w obliczu 
zarządzonej przez Prezesa Sądu Rejonowego lustracji jej decernatu, co słusznie 
wyeksponował Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji. W świetle wskazanych 
okoliczności, nie można zasadnie kwestionować wysokości kary dyscyplinarnej 
orzeczonej wobec obwinionego sędziego przez Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji. 
Uwzględnienie całości argumentacji, skutkowało uznanie podniesionych 
zarzutów za niezasadne.