SNO 22/06

WYROK  Z  DNIA  2  CZERWCA  2006  R. 
SNO  22/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Kosmal (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Barbara Myszka, Hubert Wrzeszcz. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na rozprawie z udziałem 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Apelacyjnego sędziego Sądu 
Apelacyjnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy 
trojga sędziów Sądu Okręgowego w związku z odwołaniem Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego od wyroku Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 
stycznia 2006 r., sygn. akt (...) 
 
u c h y l i ł  zaskarżony w y r o k  i  p r z e k a z a ł  s p r a w ę  Sądowi Apelacyjnemu 
– Sądowi Dyscyplinarnemu d o  p o n o w n e g o  r o z p o z n a n i a .  
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Powołanym na wstępie wyrokiem troje sędziów Sądu Okręgowego zostało 
uniewinnionych od popełnienia przewinień dyscyplinarnych: 
1. Sędzia Sądu Okręgowego obwiniona o to, że: 
a) dnia 12 września 2002 r. wykonując obowiązki służbowe sędziego 
penitencjarnego, złożyła podpis pod podrobionym przez Grażynę G. 
(zastępcę kierownika sekretariatu Wydziału V Penitencjarnego Sądu 
Okręgowego) postanowieniem o udzielenie przerwy w odbywaniu kary 
pozbawienia wolności skazanego Łukasza U. (w sprawie oznaczonej sygn. 
akt V Kow 1235/2002), potwierdzając jego wykonalność, 
b) dnia 6 grudnia 2002 r. wykonując obowiązki służbowe sędziego 
penitencjarnego, złożyła podpis pod podrobionym przez Grażynę G. 
(zastępcę kierownika sekretariatu Wydziału V Penitencjarnego Sądu 
Okręgowego) nakazem zwolnienia skazanego Pawła S., co spowodowało 
opuszczenie przez niego jednostki penitencjarnej pomimo braku ku temu 
podstaw prawnych; 
2. Sędzia Sądu Okręgowego obwiniony o to, że: 
a) dnia 3 grudnia 2002 r. wykonując obowiązki sędziego penitencjarnego złożył 
podpis pod podrobionym przez Grażynę G. (zastępcę kierownika sekretariatu 
Wydziału V Penitencjarnego Sądu Okręgowego) postanowieniem o 
warunkowym przedterminowym zwolnieniu skazanego Łukasza U. (w 

 
2 
sprawie oznaczonej sygn. akt V Wz 3206/2002), potwierdzając jego 
wykonalność, 
b) dnia 13 grudnia 2002 r. złożył podpis pod podrobionym przez Grażynę G. 
(zastępcę kierownika sekretariatu Wydziału V Penitencjarnego Sądu 
Okręgowego) nakazem zwolnienia skazanego Łukasza U., co spowodowało 
opuszczenie przez niego jednostki penitencjarnej pomimo braku ku temu 
podstaw prawnych; 
3. Sędzia Sądu Okręgowego obwiniony o to, że: 
a) dnia 22 sierpnia 2002 r. wykonując obowiązki służbowe sędziego 
penitencjarnego, złożył podpis pod podrobionym przez Grażynę G. (zastępcę 
kierownika sekretariatu Wydziału V Penitencjarnego Sądu Okręgowego) 
postanowieniem o warunkowym przedterminowym zwolnieniu skazanego 
Macieja R. (w sprawie oznaczonej sygn. akt V Wz 2358/2002), 
potwierdzając jego wykonalność, 
b) dnia 22 sierpnia 2002 r. wykonując obowiązki służbowe sędziego 
penitencjarnego, złożył podpis pod podrobionym przez Grażynę G. (zastępcę 
kierownika sekretariatu Wydziału V Penitencjarnego Sądu Okręgowego) 
nakazem zwolnienia skazanego Macieja R., co spowodowało opuszczenie 
przez niego jednostki penitencjarnej pomimo braku ku temu podstaw 
prawnych. 
Wyrok ten został zaskarżony przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego dla 
okręgu Sądu Apelacyjnego, który podnosząc zarzuty: 
 obrazy przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 107 § 1 
u.s.p., 
 obrazy przepisów prawa procesowego polegającej na pominięciu przez Sąd 
pierwszej instancji części dowodów zebranych w sprawie i oparciu 
rozstrzygnięcia tylko na opinii prof. M. O., 
 błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że zebrane w 
sprawie dowody nie dają podstaw do przypisania obwinionym zarzucanych 
im przewinień dyscyplinarnych, 
 obrazy art. 424 k.p.k. przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku dowodów 
na jakich sąd oparł swoje ustalenia i dlaczego odmówił wiarygodności innym 
dowodom 
domagał się na tej podstawie: zmiany zaskarżonego orzeczenia i uznania obwinionych 
winnymi popełnienia zarzucanych im przewinień oraz wymierzenia stosownych kar 
dyscyplinarnych; ewentualnie wnosił o uznanie obwinionych winnymi i umorzenie 
postępowania na zasadzie art. 108 § 2 u.s.p., lub uchylenie zaskarżonego wyroku i 
przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 

 
3 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Odwołanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, o ile domaga się uchylenia 
zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego 
rozpoznania, zasługuje na uwzględnienie. Rację ma bowiem skarżący, iż motywy 
zaskarżonego orzeczenia zostały sporządzone wadliwie z naruszeniem art. 424 k.p.k., 
co uniemożliwia kontrolę odwoławczą lub merytoryczne zakończenie postępowania 
dyscyplinarnego przez Sąd Najwyższy. 
Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił, co słusznie zauważa Rzecznik 
Dyscyplinarny, jakie dowody uznał za wiarygodne i w oparciu o jakie okoliczności 
poczynił ustalenia. Doprowadziło to do tego, że motywy zaskarżonego wyroku 
zawierają sprzeczności, których istnienie uniemożliwia kontrolę odwoławczą. I tak na 
stronie 2 i 3 uzasadnienia przyjęto, iż sekretarka Grażyna G. kilkakrotnie wyłudziła 
podpisy sędziów pod dokumentami procesowymi w różnych sprawach, co 
doprowadziło do zwolnienia z zakładów karnych kilku skazanych. Jakie dowody 
miałyby przemawiać za takim ustaleniem Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu nie 
wskazuje. 
Stwierdza natomiast na k. 12 uzasadnienia „iż nie jest do końca przesądzona, iż 
na wszystkich kwestionowanych dokumentach znajdują się podpisy wymienionych 
sędziów” albowiem biegły sądowy M. O. stwierdził, że nie da się pozytywnie 
stwierdzić czy pod przedmiotowymi dokumentami złożyli podpisy obwinieni. 
Sąd nie wskazuje także o które podpisy i dokumenty chodzi. 
Sąd pierwszej instancji twierdząc ponadto, iż o niemożliwości przypisania winy 
obwinionym decydującym elementem jest to, że Grażyna G. wytworzyła całe akta 
penitencjarne. Dalej stwierdza jednakże, iż dotyczy to tylko dwóch spraw o sygnaturze 
V Kow 345/01 i V Wa 1571/03 z których jedne nie mają znaczenia dla toczącego się 
postępowania dyscyplinarnego. 
Zupełnie niezrozumiały jest wywód Sądu pierwszej instancji na k. 11 
uzasadnienia, z którego wynika, iż do obowiązków sekretarki Grażyny G. należało 
ustalanie prawomocności zapadłych w wydziale penitencjarnym orzeczeń, gdy 
powszechnie wiadomo, że takie uprawnienie może mieć tylko sędzia. 
Słusznie także skarżący podnosi, iż Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego 
w sądzie nie przestrzegano obowiązku stwierdzania wykonalności postanowień o 
warunkowym przedterminowym zwolnieniu i o udzieleniu przerwy w odbywaniu kary 
przez sędziów, którzy przewodniczyli posiedzeniom. 
Zupełnie nieprzekonywające są wywody Sądu pierwszej instancji jakoby nie 
było możliwości, by sędzia podpisując wykonalność postanowienia o udzieleniu 
przerwy bądź o warunkowym zwolnieniu nie dysponował aktami spraw, gdyż musiał 
znać stanowisko stron w tym przedmiocie. Toczące się postępowanie dyscyplinarne i 

 
4 
sprawa karna przeciwko Grażynie G. wskazuje, iż taka możliwość była zupełnie 
realna, jeżeli sędziowie obdarzali nadmiernym zaufaniem personel administracyjny. 
Trafny jest również zarzut obrazy przepisów prawa procesowego polegający na 
pominięciu przez Sąd pierwszej instancji części dowodów zebranych w sprawie. Sąd 
pierwszej instancji, aczkolwiek powołuje się na akta śledztwa prowadzonego przez 
Prokuratora Okręgowego w sprawie Grażyny G. oraz wyroki Sądu Rejonowego z dnia 
7 stycznia 2005 r. oraz Sądu Okręgowego z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie tejże 
Grażyny G., dowody te zupełnie pomija w swoich rozważaniach. 
Przykładowo tylko wskazać należy, że we wspomnianych aktach Prokuratury 
Okręgowej znajdują się wyjaśnienia Grażyny G., która na k. 83 – 85, 397, 401, 404, 
406 opisuje kiedy, od kogo, w jakich sprawach wyłudziła podpisy pod sfałszowanymi 
przez siebie dokumentami. Okoliczności te są niezwykle istotne przy ocenie 
odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionych sędziów. 
Podniesione wyżej uchybienia Sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji 
sprawiają, że zaskarżone orzeczenie nie może się ostać. W opisanych wyżej 
okolicznościach nie ma także możliwości, aby sąd odwoławczy mógł rozstrzygnąć 
sprawę merytorycznie i uwzględnił wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego o uznanie 
obwinionych 
sędziów 
winnymi 
popełnienia 
zarzucanych 
im 
przewinień 
dyscyplinarnych. 
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji poczyni prawidłowe 
ustalenia faktyczne w oparciu o całokształt zebranych dowodów, wskaże w motywach, 
które fakty uznał za udowodnione i na jakich w tej sprawie oparł się dowodach. Dążył 
przy tym będzie do ustalenia, które dokumenty Grażyna G. sporządziła sama, które 
podpisy sędziów podrobiła, a które wyłudziła. Czy zdarzały się przypadki 
podpisywania dokumentów przez sędziów bez czytania akt i dlaczego stwierdzono 
wykonalność orzeczeń nie przez sędziów, którzy orzekali w danych sprawach. 
Dopiero ustalenie powyższych okoliczności, w oparciu o całokształt zebranych w 
sprawie dowodów, pozwoli na ocenę prawną zachowań poszczególnych obwinionych. 
Z tych też względów należało zaskarżone orzeczenie uchylić i sprawę przekazać 
Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.