SNO 22/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego, który uznał sędziego za winnego popełnienia dwóch czynów dyscyplinarnych związanych ze złożeniem niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego i niepowiadomieniem o postępowaniu lustracyjnym, skutkującym utratą kwalifikacji moralnych i złożeniem z urzędu.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uznał go winnym złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego oraz niepowiadomienia o postępowaniu lustracyjnym. Sąd Apelacyjny wymierzył karę złożenia z urzędu. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając zarzuty apelacji za bezzasadne, w tym dotyczące oceny dowodów i podstawy prawnej, podkreślając wiążący charakter prawomocnego orzeczenia Sądu Lustracyjnego.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego, który odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt (...) 1/05). Sąd Apelacyjny uznał sędziego winnym popełnienia dwóch czynów: złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego w okresie od 20 listopada 1998 r. do 7 grudnia 1998 r., co zgodnie z ustawą lustracyjną jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych, oraz niepowiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego o toczącym się postępowaniu lustracyjnym. Za te czyny, uznane za przewinienie służbowe i dyscyplinarne, Sąd Apelacyjny wymierzył karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Obwiniony w odwołaniu zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego, pominięcie istotnych dowodów z akt spraw lustracyjnych, nieprzesłuchanie świadków oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał te zarzuty za bezzasadne. Podkreślono, że prawomocne orzeczenie Sądu Lustracyjnego jest wiążące dla Sądu Dyscyplinarnego i nie podlega ponownej ocenie. Skutek w postaci utraty kwalifikacji moralnych, wynikający z orzeczenia Sądu Lustracyjnego, jest jednoznaczny z utratą kwalifikacji wymaganych od sędziego. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając, że kara złożenia z urzędu była jedyną możliwą karą dyscyplinarną w tej sytuacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd dyscyplinarny nie może dokonywać odmiennej oceny ustaleń sądu lustracyjnego, ponieważ prawomocne orzeczenie sądu lustracyjnego jest wiążące dla sądu dyscyplinarnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z ustawą lustracyjną, sąd lustracyjny jest właściwy do orzekania o zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych, a jego prawomocne orzeczenie jest wiążące dla sądu dyscyplinarnego. Skutki prawne orzeczenia sądu lustracyjnego, w tym utrata kwalifikacji moralnych, są konsekwencją tego orzeczenia i nie podlegają ponownej ocenie przez sąd dyscyplinarny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| sędzia Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny | instytucja | organ orzekający niższej instancji |
| Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny | instytucja | organ orzekający |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
ustawa lustracyjna art. 6 § ust. 1
Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne
Złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego.
ustawa lustracyjna art. 30 § ust. 1
Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych (nieskazitelność charakteru, nieposzlakowana opinia, dobra opinia obywatelska, przestrzeganie zasad moralnych) niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych.
ustawa lustracyjna art. 30 § ust. 2
Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, z wyjątkiem sędziów, którzy podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu.
u.s.p. art. 107 § § 1
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przewinienie służbowe i dyscyplinarne sędziego.
u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 5
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Kara dyscyplinarna złożenia sędziego z urzędu.
Pomocnicze
u.s.p. art. 82 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Odpowiedzialność za złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego.
u.s.p. art. 61 § § 1 pkt 2
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Kwalifikacje moralne niezbędne do zajmowania funkcji publicznych, w tym nieskazitelność charakteru.
u.s.p. art. 90
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Obowiązek powiadamiania Prezesa Sądu Okręgowego o postępowaniu lustracyjnym.
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek badania wszystkich istotnych okoliczności.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja niezawisłości sędziowskiej, nieusuwalność sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenie Sądu Lustracyjnego jest wiążące dla Sądu Dyscyplinarnego. Utrata kwalifikacji moralnych przez sędziego w wyniku orzeczenia lustracyjnego skutkuje obowiązkiem orzeczenia kary złożenia z urzędu. Nie zachowanie wymaganej formy i trybu powiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego o postępowaniu lustracyjnym stanowi przewinienie dyscyplinarne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące obrazu przepisów k.p.k. i dowolnej oceny dowodów. Zarzuty dotyczące pominięcia dowodów i świadków. Zarzuty dotyczące niewyjaśnienia podstawy prawnej wyroku. Twierdzenie o powiadomieniu Prezesa Sądu Okręgowego o postępowaniu lustracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
prawomocne orzeczenie tego Sądu jest wiążące dla Sądu Dyscyplinarnego. Nie podlegają ocenie Sądu Dyscyplinarnego także prawne skutki orzeczenia Sądu Lustracyjnego. Orzeczenie Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. wydane w stosunku do sędziego Sądu Rejonowego jest jednoznaczne z utratą przez niego atrybutu nieskazitelnego charakteru, co zarazem oznacza utratę kwalifikacji wymaganych od osoby pełniącej służbę sędziowską. Jedyną karą dyscyplinarną jaką powinien orzec w stosunku do obwinionej Sąd Dyscyplinarny była orzeczona przez ten Sąd kara złożenia sędziego z urzędu.
Skład orzekający
Marian Buliński
przewodniczący
Maria Grzelka
członek
Henryk Pietrzkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w kontekście postępowań lustracyjnych oraz wiążącego charakteru orzeczeń sądów lustracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i przepisów ustawy lustracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego w kontekście lustracji, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze, a także porusza kwestie niezawisłości sędziowskiej.
“Sędzia traci urząd za oświadczenie lustracyjne – Sąd Najwyższy potwierdza wiążący charakter orzeczeń lustracyjnych.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK Z DNIA 17 MAJA 2005 R. SNO 22/05 Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński. Sędziowie SN: Maria Grzelka, Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem sędziego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 marca 2005 sygn. akt (...) 1/05 u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 14 marca 2005 r. uznał sędziego Sądu Rejonowego winną popełnienia dwóch czynów polegających na tym, że: 1. w okresie od dnia 20 listopada 1998 r. do dnia 7 grudnia 1998 r. prawidłowo pouczona o odpowiedzialności za złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, świadoma treści art. 82 § 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne (jedn. tekst: Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze zm.), stwierdzenie czego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. jest – stosownie do art. 30 ust. 1 powołanej ustawy - równoznaczne z utratą wskazanych w art. 61 § 1 pkt 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.) kwalifikacji moralnych w postaci nieskazitelności charakteru, niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych, 2. w okresie trwania postępowania lustracyjnego odstąpiła od wywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 90 u.s.p., nie powiadamiając Prezesa Sądu Okręgowego o dotyczącym jej postępowaniu lustracyjnym przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Uznając czyny te za przewinienie służbowe i dyscyplinarne z art.107 § 1 u.s.p. Sąd Apelacyjny powołanym wyrokiem wymierzył sędziemu Sądu Rejonowego na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Obwiniona w odwołaniu od powyższego wyroku zarzuciła obrazę przepisów art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 i 424 § 1 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. przez: 2 - pominięcie dowodów z akt spraw lustracyjnych przed Sądem Apelacyjnym – Sądem Lustracyjnym w Warszawie oraz przed Sądem Najwyższym, który postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 r. oddalił kasację obwinionej jako oczywiście bezzasadną, akt S.O.S „C. (...)” – 24805 i akt „F.(...)” nr 4907, teczki nr (...) oraz akt tajnych wymienionych w uzasadnieniach orzeczeń Sądu Apelacyjnego – Sądu Lustracyjnego w Warszawie na okoliczność rzeczywistego charakteru kontaktów obwinionej ze służbą bezpieczeństwa oraz faktycznego stopnia uchybienia przez obwinioną godności urzędu i utraty przez nią kwalifikacji moralnych, niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych; - pominięcie dowodu z przesłuchania świadka – Prezesa Sądu Rejonowego na okoliczność ustalenia spełnienia przez obwinioną kryteriów nieskazitelności charakteru oraz spełnienia przez nią kwalifikacji moralnych niezbędnych do pełnienia służby sędziowskiej, a także dowodu z przesłuchania świadka – Prezesa Sądu Okręgowego na okoliczność niezwłocznego zawiadomienia przez obwinioną o toczącym się postępowaniu lustracyjnym; - nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z konfrontacji między obwinioną a Prezesem Sądu Okręgowego na okoliczność rozmowy przeprowadzonej we wrześniu 2001 r., podczas której obwiniona poinformowała o toczącym się postępowaniu lustracyjnym; - niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku wskutek nie ustosunkowania się do treści art. 30 ustawy lustracyjnej, przewidującego zróżnicowany sposób postępowania z osobami, wobec których Sąd Lustracyjny orzekł o złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia; - ukształtowanie przekonania Sądu bez uwzględnienia wszystkich dowodów i dokonanie ich oceny w sposób dowolny z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę tego orzeczenia i uniewinnienie obwinionej od zarzucanych jej deliktów dyscyplinarnych. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, odnosząc się do wyjaśnień obwinionej, według której informacje przekazane oficerowi Służby Bezpieczeństwa były nieistotne, zasadnie podkreślił, że zgodnie z art.1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne, dalej jako „ustawa lustracyjna”, sądem właściwym do orzekania o zgodności z prawdą oświadczeń dotyczących pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w ustawie lub współpracy z tymi organami we wskazanym okresie, jest Sąd Apelacyjny – Sąd Lustracyjny w Warszawie. Prawomocne orzeczenie tego Sądu jest wiążące dla 3 Sądu Dyscyplinarnego. Nie podlegają ocenie Sądu Dyscyplinarnego także prawne skutki orzeczenia Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy lustracyjnej „prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia wymagane są cechy określone w ust. 1 …”. W art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej wymienione zostały następujące cechy: nieskazitelność charakteru, nieposzlakowana opinia, dobra opinia obywatelska przestrzeganie zasad moralnych. Cechy te są niezbędne do zajmowania funkcji publicznych określonych w odpowiednich ustawach (art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej). Okoliczność, że skutek w postaci utraty zajmowanego stanowiska „nie dotyczy sędziów, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu” (art. 30 ust. 2 in fine ustawy lustracyjnej) nie oznacza – wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu – że Sąd Dyscyplinarny może dokonywać odmiennej oceny oraz ustaleń, które stanowiły podstawę faktyczną i prawną wyroku Sądu Lustracyjnego. Uregulowanie przyjęte w art. 30 ust. 2 in fine ustawy lustracyjnej jest konsekwencją konstytucyjnej gwarancji niezawisłości sędziowskiej wyrażonej w art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem sędziowie są nieusuwalni, a złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie. Orzeczenie Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. wydane w stosunku do sędziego Sądu Rejonowego jest jednoznaczne z utratą przez niego atrybutu nieskazitelnego charakteru, co zarazem oznacza utratę kwalifikacji wymaganych od osoby pełniącej służbę sędziowską (art. 61 § 1 pkt 2 u.s.p.). Jedyną karą dyscyplinarną jaką powinien orzec w stosunku do obwinionej Sąd Dyscyplinarny była orzeczona przez ten Sąd kara złożenia sędziego z urzędu. Z tych względów zarzuty powołane w odwołaniu, a mające związek z pierwszym czynem nie zasługiwały na uwzględnienie. Bezzasadne są także zarzuty związane z drugim czynem. Twierdzenie obwinionej, że powiadomiła Prezesa Sądu Okręgowego o toczącym się postępowaniu lustracyjnym zostało zakwestionowane przez tegoż Prezesa. Skoro więc obwiniona nie zachowała trybu i formy powiadomienia, o których mowa w art. 89 § 1 i art. 90 u.s.p., to Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że obwiniona jest winna popełnienia także drugiego z zarzucanych jej czynów. Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI