SNO 22/05

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2005-05-17
SNinnedyscyplinarneWysokanajwyższy
sędziadyscyplinalustracjaoświadczenie lustracyjnesłużba bezpieczeństwakara dyscyplinarnazłożenie z urzędusąd najwyższy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego, który uznał sędziego za winnego popełnienia dwóch czynów dyscyplinarnych związanych ze złożeniem niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego i niepowiadomieniem o postępowaniu lustracyjnym, skutkującym utratą kwalifikacji moralnych i złożeniem z urzędu.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uznał go winnym złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego oraz niepowiadomienia o postępowaniu lustracyjnym. Sąd Apelacyjny wymierzył karę złożenia z urzędu. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając zarzuty apelacji za bezzasadne, w tym dotyczące oceny dowodów i podstawy prawnej, podkreślając wiążący charakter prawomocnego orzeczenia Sądu Lustracyjnego.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego, który odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt (...) 1/05). Sąd Apelacyjny uznał sędziego winnym popełnienia dwóch czynów: złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego w okresie od 20 listopada 1998 r. do 7 grudnia 1998 r., co zgodnie z ustawą lustracyjną jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych, oraz niepowiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego o toczącym się postępowaniu lustracyjnym. Za te czyny, uznane za przewinienie służbowe i dyscyplinarne, Sąd Apelacyjny wymierzył karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Obwiniony w odwołaniu zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego, pominięcie istotnych dowodów z akt spraw lustracyjnych, nieprzesłuchanie świadków oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał te zarzuty za bezzasadne. Podkreślono, że prawomocne orzeczenie Sądu Lustracyjnego jest wiążące dla Sądu Dyscyplinarnego i nie podlega ponownej ocenie. Skutek w postaci utraty kwalifikacji moralnych, wynikający z orzeczenia Sądu Lustracyjnego, jest jednoznaczny z utratą kwalifikacji wymaganych od sędziego. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając, że kara złożenia z urzędu była jedyną możliwą karą dyscyplinarną w tej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd dyscyplinarny nie może dokonywać odmiennej oceny ustaleń sądu lustracyjnego, ponieważ prawomocne orzeczenie sądu lustracyjnego jest wiążące dla sądu dyscyplinarnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z ustawą lustracyjną, sąd lustracyjny jest właściwy do orzekania o zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych, a jego prawomocne orzeczenie jest wiążące dla sądu dyscyplinarnego. Skutki prawne orzeczenia sądu lustracyjnego, w tym utrata kwalifikacji moralnych, są konsekwencją tego orzeczenia i nie podlegają ponownej ocenie przez sąd dyscyplinarny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający niższej instancji
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarnyinstytucjaorgan orzekający
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnegoorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (13)

Główne

ustawa lustracyjna art. 6 § ust. 1

Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne

Złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego.

ustawa lustracyjna art. 30 § ust. 1

Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne

Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych (nieskazitelność charakteru, nieposzlakowana opinia, dobra opinia obywatelska, przestrzeganie zasad moralnych) niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych.

ustawa lustracyjna art. 30 § ust. 2

Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne

Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, z wyjątkiem sędziów, którzy podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu.

u.s.p. art. 107 § § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przewinienie służbowe i dyscyplinarne sędziego.

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 5

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Kara dyscyplinarna złożenia sędziego z urzędu.

Pomocnicze

u.s.p. art. 82 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Odpowiedzialność za złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego.

u.s.p. art. 61 § § 1 pkt 2

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Kwalifikacje moralne niezbędne do zajmowania funkcji publicznych, w tym nieskazitelność charakteru.

u.s.p. art. 90

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Obowiązek powiadamiania Prezesa Sądu Okręgowego o postępowaniu lustracyjnym.

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek badania wszystkich istotnych okoliczności.

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja niezawisłości sędziowskiej, nieusuwalność sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie Sądu Lustracyjnego jest wiążące dla Sądu Dyscyplinarnego. Utrata kwalifikacji moralnych przez sędziego w wyniku orzeczenia lustracyjnego skutkuje obowiązkiem orzeczenia kary złożenia z urzędu. Nie zachowanie wymaganej formy i trybu powiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego o postępowaniu lustracyjnym stanowi przewinienie dyscyplinarne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące obrazu przepisów k.p.k. i dowolnej oceny dowodów. Zarzuty dotyczące pominięcia dowodów i świadków. Zarzuty dotyczące niewyjaśnienia podstawy prawnej wyroku. Twierdzenie o powiadomieniu Prezesa Sądu Okręgowego o postępowaniu lustracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

prawomocne orzeczenie tego Sądu jest wiążące dla Sądu Dyscyplinarnego. Nie podlegają ocenie Sądu Dyscyplinarnego także prawne skutki orzeczenia Sądu Lustracyjnego. Orzeczenie Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. wydane w stosunku do sędziego Sądu Rejonowego jest jednoznaczne z utratą przez niego atrybutu nieskazitelnego charakteru, co zarazem oznacza utratę kwalifikacji wymaganych od osoby pełniącej służbę sędziowską. Jedyną karą dyscyplinarną jaką powinien orzec w stosunku do obwinionej Sąd Dyscyplinarny była orzeczona przez ten Sąd kara złożenia sędziego z urzędu.

Skład orzekający

Marian Buliński

przewodniczący

Maria Grzelka

członek

Henryk Pietrzkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w kontekście postępowań lustracyjnych oraz wiążącego charakteru orzeczeń sądów lustracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i przepisów ustawy lustracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego w kontekście lustracji, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze, a także porusza kwestie niezawisłości sędziowskiej.

Sędzia traci urząd za oświadczenie lustracyjne – Sąd Najwyższy potwierdza wiążący charakter orzeczeń lustracyjnych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  17  MAJA  2005  R. 
SNO 22/05 
 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński. 
Sędziowie SN: Maria Grzelka, Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. sprawy 
sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem sędziego od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 marca 2005 sygn. akt (...) 1/05 
 
u t r z y m a ł   w   m o c y   zaskarżony   w y r o k. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 14 marca 2005 r. 
uznał sędziego Sądu Rejonowego winną popełnienia dwóch czynów 
polegających na tym, że: 
1. w okresie od dnia 20 listopada 1998 r. do dnia 7 grudnia 1998 r. 
prawidłowo pouczona o odpowiedzialności za złożenie niezgodnego z prawdą 
oświadczenia lustracyjnego, świadoma treści art. 82 § 1 i 2 ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 
ze zm.), złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 
1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach 
bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób 
pełniących funkcje publiczne (jedn. tekst: Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze 
zm.), stwierdzenie czego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w 
Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. jest – stosownie do art. 30 ust. 1 powołanej 
ustawy - równoznaczne z utratą wskazanych w art. 61 § 1 pkt 2 Prawa o ustroju 
sądów powszechnych (u.s.p.) kwalifikacji moralnych w postaci nieskazitelności 
charakteru, niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych, 
2. w okresie trwania postępowania lustracyjnego odstąpiła od wywiązania 
się z obowiązku wynikającego z art. 90 u.s.p., nie powiadamiając Prezesa Sądu 
Okręgowego o dotyczącym jej postępowaniu lustracyjnym przed Sądem 
Apelacyjnym w Warszawie. 
Uznając czyny te za przewinienie służbowe i dyscyplinarne z art.107 § 1 
u.s.p. Sąd Apelacyjny powołanym wyrokiem wymierzył sędziemu Sądu 
Rejonowego na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. karę dyscyplinarną złożenia 
sędziego z urzędu. 
Obwiniona w odwołaniu od powyższego wyroku zarzuciła obrazę 
przepisów art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 i 424 § 1 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. przez: 

 
2 
- pominięcie dowodów z akt spraw lustracyjnych przed Sądem 
Apelacyjnym – Sądem Lustracyjnym w Warszawie oraz przed Sądem 
Najwyższym, który postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 r. oddalił kasację 
obwinionej jako oczywiście bezzasadną, akt S.O.S „C. (...)” – 24805 i akt 
„F.(...)” nr 4907, teczki nr (...) oraz akt tajnych wymienionych w uzasadnieniach 
orzeczeń Sądu Apelacyjnego – Sądu Lustracyjnego w Warszawie na 
okoliczność rzeczywistego charakteru kontaktów obwinionej ze służbą 
bezpieczeństwa oraz faktycznego stopnia uchybienia przez obwinioną godności 
urzędu i utraty przez nią kwalifikacji moralnych, niezbędnych do zajmowania 
funkcji publicznych; 
- pominięcie dowodu z przesłuchania świadka – Prezesa Sądu Rejonowego 
na okoliczność ustalenia spełnienia przez obwinioną kryteriów nieskazitelności 
charakteru oraz spełnienia przez nią kwalifikacji moralnych niezbędnych do 
pełnienia służby sędziowskiej, a także dowodu z przesłuchania świadka – 
Prezesa Sądu Okręgowego na okoliczność niezwłocznego zawiadomienia przez 
obwinioną o toczącym się postępowaniu lustracyjnym; 
- nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z konfrontacji między obwinioną a 
Prezesem Sądu Okręgowego na okoliczność rozmowy przeprowadzonej we 
wrześniu 2001 r., podczas której obwiniona poinformowała o toczącym się 
postępowaniu lustracyjnym; 
- niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku wskutek nie ustosunkowania 
się do treści art. 30 ustawy lustracyjnej, przewidującego zróżnicowany sposób 
postępowania z osobami, wobec których Sąd Lustracyjny orzekł o złożeniu 
niezgodnego z prawdą oświadczenia; 
- ukształtowanie 
przekonania 
Sądu bez 
uwzględnienia 
wszystkich 
dowodów i dokonanie ich oceny w sposób dowolny z przekroczeniem zasady 
swobodnej oceny dowodów. 
Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy 
Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania, 
ewentualnie o zmianę tego orzeczenia i uniewinnienie obwinionej od 
zarzucanych jej deliktów dyscyplinarnych. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, odnosząc się do wyjaśnień 
obwinionej, 
według 
której 
informacje 
przekazane 
oficerowi 
Służby 
Bezpieczeństwa były nieistotne, zasadnie podkreślił, że zgodnie z art.1 ustawy z 
dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach 
bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób 
pełniących funkcje publiczne, dalej jako „ustawa lustracyjna”, sądem 
właściwym do orzekania o zgodności z prawdą oświadczeń dotyczących pracy 
lub służby w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w ustawie lub 
współpracy z tymi organami we wskazanym okresie, jest Sąd Apelacyjny – Sąd 
Lustracyjny w Warszawie. Prawomocne orzeczenie tego Sądu jest wiążące dla 

 
3 
Sądu Dyscyplinarnego. Nie podlegają ocenie Sądu Dyscyplinarnego także 
prawne skutki orzeczenia Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. Zgodnie z 
art. 30 ust. 2 ustawy lustracyjnej „prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające 
fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia 
powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia 
wymagane są cechy określone w ust. 1 …”. W art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej 
wymienione 
zostały 
następujące 
cechy: 
nieskazitelność 
charakteru, 
nieposzlakowana opinia, dobra opinia obywatelska przestrzeganie zasad 
moralnych. Cechy te są niezbędne do zajmowania funkcji publicznych 
określonych w odpowiednich ustawach (art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej). 
Okoliczność, że skutek w postaci utraty zajmowanego stanowiska „nie dotyczy 
sędziów, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu” (art. 
30 ust. 2 in fine ustawy lustracyjnej) nie oznacza – wbrew zarzutom 
podniesionym w odwołaniu – że Sąd Dyscyplinarny może dokonywać 
odmiennej oceny oraz ustaleń, które stanowiły podstawę faktyczną i prawną 
wyroku Sądu Lustracyjnego. Uregulowanie przyjęte w art. 30 ust. 2 in fine 
ustawy lustracyjnej jest konsekwencją konstytucyjnej gwarancji niezawisłości 
sędziowskiej wyrażonej w art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z tym 
przepisem sędziowie są nieusuwalni, a złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie 
w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew 
jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach 
określonych w ustawie. Orzeczenie Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. 
wydane w stosunku do sędziego Sądu Rejonowego jest jednoznaczne z utratą 
przez niego atrybutu nieskazitelnego charakteru, co zarazem oznacza utratę 
kwalifikacji wymaganych od osoby pełniącej służbę sędziowską (art. 61 § 1 pkt 
2 u.s.p.). Jedyną karą dyscyplinarną jaką powinien orzec w stosunku do 
obwinionej Sąd Dyscyplinarny była orzeczona przez ten Sąd kara złożenia 
sędziego z urzędu. Z tych względów zarzuty powołane w odwołaniu, a mające 
związek z pierwszym czynem nie zasługiwały na uwzględnienie. 
Bezzasadne są także zarzuty związane z drugim czynem. Twierdzenie 
obwinionej, że powiadomiła Prezesa Sądu Okręgowego o toczącym się 
postępowaniu lustracyjnym zostało zakwestionowane przez tegoż Prezesa. 
Skoro więc obwiniona nie zachowała trybu i formy powiadomienia, o których 
mowa w art. 89 § 1 i art. 90 u.s.p., to Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że 
obwiniona jest winna popełnienia także drugiego z zarzucanych jej czynów. 
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI