SNO 2/06

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2006-02-23
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
etyka sędziowskaodpowiedzialność dyscyplinarnagodność urzęduprawo o ustroju sądów powszechnychsąd dyscyplinarnyporęczenie osobistekonflikt interesów

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego, wymierzając sędziemu karę upomnienia za naruszenie zasad etyki sędziowskiej poprzez złożenie oświadczenia o poręczeniu osobistym dla spowinowaconego podejrzanego.

Sprawa dotyczyła sędziego Sądu Rejonowego, który złożył pismo procesowe z deklaracją poręczenia osobistego wobec podejrzanego o poważne przestępstwa, będącego z nim w powinowactwie. Sąd Apelacyjny uznał to za przewinienie dyscyplinarne, ale odstąpił od wymierzenia kary jako przypadku mniejszej wagi. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny zmienił ten wyrok, wymierzając karę upomnienia, uznając, że działanie sędziego było świadomym naruszeniem godności urzędu i próbą wywarcia wpływu na sąd, a nie przypadkiem mniejszej wagi.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę sędziego Sądu Rejonowego, który złożył pismo procesowe z deklaracją poręczenia osobistego wobec podejrzanego Pawła K., będącego z nim w powinowactwie. Sąd Apelacyjny uznał to za przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, polegające na uchybieniu godności sędziowskiej przez naruszenie § 3 Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów, ale odstąpił od wymierzenia kary, uznając to za przypadek mniejszej wagi. Minister Sprawiedliwości odwołał się od tego wyroku, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i niesłuszne odstąpienie od kary. Argumentował, że działanie sędziego było świadome, stanowiło próbę wywarcia wpływu na sąd i naruszyło zasady etyki, które były już wcześniej krytycznie oceniane przez Krajową Radę Sądownictwa. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny przychylił się do stanowiska Ministra Sprawiedliwości. Stwierdził, że oświadczenie sędziego wykraczało poza ustawową treść poręczenia osobistego i miało na celu wywarcie niedozwolonego wpływu na Sąd Okręgowy w celu wydania korzystnego dla podejrzanego rozstrzygnięcia. Uznał, że sędzia, zwłaszcza orzekający w sprawach karnych, powinien mieć świadomość, że takie działanie stanowi naruszenie godności urzędu i nie mieści się w ramach obowiązującego prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, wymierzając obwinionej sędzi karę dyscyplinarną upomnienia, uznając, że jej działanie nie było przewinieniem mniejszej wagi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów może być kwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne, ale powinno być jednocześnie ocenione pod kątem przesłanek ustawowych określających podstawy, przesłanki i zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że pogląd o braku odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie zasad etyki jest sprzeczny z poczuciem sprawiedliwości, doniosłością urzędu sędziego oraz obowiązkiem strzeżenia własnej godności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla sądów okręgu (...)organ_państwowyinna

Przepisy (5)

Główne

p.u.s.p. art. 107 § § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Naruszenie przez sędziego przepisów Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów może być kwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 82 § § 2

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędzia ma ustawowy obowiązek strzeżenia własnej godności „w służbie i poza służbą”.

p.u.s.p. art. 109 § § 5

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Umożliwia odstąpienie od wymierzenia kary w przypadku przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi.

k.p.k. art. 272

Kodeks postępowania karnego

Instytucja poręczenia osobistego.

k.p.k. art. 275 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązków poręczającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działanie sędziego było świadomym naruszeniem godności urzędu i próbą wywarcia niedozwolonego wpływu na sąd. Oświadczenie sędziego wykraczało poza ustawową treść poręczenia osobistego. Sędzia, zwłaszcza w sprawach karnych, powinien mieć świadomość niedozwolonego charakteru takiego działania. Naruszenie zasad etyki sędziowskiej stanowi przewinienie dyscyplinarne.

Odrzucone argumenty

Działanie sędziego było przypadkiem mniejszej wagi. Sędzia nie odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie zasad etyki sędziowskiej. Granica między zachowaniem obywatela a sędziego jest cienka i niejednoznaczna. Młody wiek i krótki staż sędziego jako okoliczność łagodząca. Powołanie się na status sędziego jedynie jako uzasadnienie osoby godnej zaufania.

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie przez sędziego przepisów Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów może być kwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne Pogląd, że sędzia nie odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie zasad etyki sędziowskiej, jest głęboko sprzeczny nie tylko z powszechnym poczuciem sprawiedliwości i społeczną doniosłością sprawowania urzędu sędziego, lecz także z sumieniem sędziego i jego ustawowym obowiązkiem strzeżenia własnej godności obwiniona powołując się na stanowisko sędziego zmierzała do wywarcia niedozwolonego wpływu na Sąd Okręgowy granica pomiędzy dozwolonym zachowaniem obywatela, korzystającego z przewidzianych prawem – w tym w Konstytucji RP – uprawnień, a dopuszczalnym zachowaniem sędziego, na którym ciążą szczególne obowiązki i ograniczenia osobiste z racji sprawowanego urzędu, jest „niezwykle cienka i często niejednoznaczna.”

Skład orzekający

Jacek Sobczak

przewodniczący

Roman Kuczyński

członek

Andrzej Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów za naruszenie zasad etyki zawodowej, w szczególności w kontekście składania poręczeń i angażowania autorytetu sędziego w prywatnych sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego sądu powszechnego i jego zachowania w kontekście postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy etyki sędziowskiej i potencjalnego konfliktu interesów, co jest zawsze interesujące dla prawników i budzi pytania o standardy w sądownictwie. Pokazuje, jak cienka może być granica między dozwolonym a niedozwolonym zachowaniem sędziego.

Sędzia ukarany za próbę wpłynięcia na sąd w sprawie spowinowaconego podejrzanego. Czy etyka sędziowska zawsze wygrywa?

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  23  LUTEGO  2006  R. 
SNO  2/06 
 
Naruszenie przez sędziego przepisów Zbioru Zasad Etyki Zawodowej 
Sędziów może być kwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne w rozumieniu 
art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, jednakże powinno być 
jednocześnie ocenione pod kątem przesłanek ustawowych określających 
podstawy, przesłanki i zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów. Pogląd, 
że sędzia nie odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie zasad etyki sędziowskiej, 
jest głęboko sprzeczny nie tylko z powszechnym poczuciem sprawiedliwości i 
społeczną doniosłością sprawowania urzędu sędziego, lecz także z sumieniem 
sędziego i jego ustawowym obowiązkiem strzeżenia własnej godności „w służbie i 
poza służbą” (art. 82 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych). 
 
Przewodniczący: sędzia SN Jacek Sobczak. 
Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego dla sądów okręgu (...) sędziego Sądu Okręgowego oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy sędziego Sądu 
Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości i obwinionej od 
wyroku Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z dnia 21 października 2005 r., 
sygn. akt (...) 
 
1. z m i e n i ł  zaskarżony w y r o k  w ten sposób, że wymierzył obwinionej – 
sędziemu Sądu Rejonowego karę dyscyplinarną upomnienia, 
2. kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 21 października 2005 r., 
sygn. akt (...) uznał sędziego Sądu Rejonowego, w ramach zarzucanego jej czynu, za 
winną przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § l Prawa o ustroju sądów 
powszechnych, polegającego na tym, że w czerwcu 2005 r. w A., skierowała do 
tamtejszego Sądu Okręgowego pismo procesowe datowane na 20 czerwca 2005 r., 
stanowiące deklarację złożenia poręczenia osobistego wobec Pawła K. podejrzanego w 
śledztwie nr V Ds 12/04 prowadzonym przez Prokuratora Okręgowego w A. o czyny z 
art. 228 § l k.k. i inne, co do którego Sąd Okręgowy rozpoznawał środek odwoławczy 
w przedmiocie uchylenia lub zmiany środka zapobiegawczego w postaci 

 
2
tymczasowego aresztowania, uchybiając w ten sposób godności sędziowskiej przez 
naruszenie § 3 Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów przyjętego uchwałą Nr 
16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003r., wspierając interes 
osoby podejrzanej i przyjmując, że stanowi ono przypadek mniejszej wagi, na 
podstawie art. 109 § 5 Prawa o ustroju sądów powszechnych odstąpił od wymierzenia 
obwinionej kary dyscyplinarnej. 
Sąd Dyscyplinarny uznał, iż obwiniona, kierując do Sądu Okręgowego w A. 
pismo z dnia 20 czerwca 2005r., stanowiące deklarację poręczenia osobistego wobec 
podejrzanego, który jest z nią spowinowacony, uchybiła w ten sposób godności 
sędziowskiej, wspierając interes osoby podejrzanej, co stanowi przewinienie 
dyscyplinarne określone w art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych. 
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że przez wyżej opisane działanie 
polegające na złożeniu poręczenia osobistego obwiniona, powołując się na zajmowane 
stanowisko sędziego Sądu Rejonowego, chciała wywrzeć wpływ na Sąd Okręgowy w 
A. „w kontekście wydania korzystnej decyzji dla podejrzanego Pawła K.”. 
Sąd Dyscyplinarny ocenił, iż działanie obwinionej mieści się bezspornie w 
powszechnie obowiązującym porządku prawnym, gdyż skorzystała z uprawnienia do 
złożenia poręczenia osobistego, które jest instytucją przewidzianą w obowiązującym 
prawie, tj. art. 272 k.p.k., a uprawnienia obwinionej do złożenia takiego poręczenia nie 
wyłączają przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Prawo o ustroju sądów 
powszechnych. Zważył zarazem, iż z mocy art. 107 § l tego Prawa sędzia odpowiada 
dyscyplinarnie za uchybienia godności urzędu, co oznacza, iż podstawą wymienionej 
wyżej odpowiedzialności może być zindywidualizowany czyn sędziego, zawiniony 
umyślnie lub nieumyślnie, jeśli jest dyscyplinarnie bezprawny, tzn. stanowi uchybienie 
godności urzędu sędziowskiego, wpływające negatywnie na sprawowanie wymiaru 
sprawiedliwości i społeczny wizerunek zawodu sędziego. Wskazał następnie, iż z 
pełnieniem urzędu sędziego wiążą się szczególne obowiązki oraz ograniczenia 
osobiste, co znalazło wyraz w § l uchwalonego w dniu 19 lutego 2003 r. przez 
Krajową Radę Sądownictwa Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów, stanowiącego 
Załącznik do Uchwały nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa, w szczególności zaś, 
zgodnie z § 3 wymienionego wyżej Zbioru Zasad, sędziemu nie wolno wykorzystywać 
statusu i prestiżu sprawowanego urzędu w celu wspierania interesu własnego lub 
innych osób. 
W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wywiódł, iż 
obwiniona dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § l Prawa o ustroju 
sądów powszechnych w postaci uchybienia godności urzędu sędziego, podejmując 
czynność zgodną co prawda z obowiązującym prawem, ale stanowiącą zarazem 
wykorzystanie, choćby nieumyślne, statusu i prestiżu sprawowanego urzędu sędziego 
w celu wspierania interesu innej osoby. Podniósł, iż obwiniona, podejmując decyzję o 

 
3
złożeniu oświadczenia zawierającego deklarację poręczenia osobistego, rozważyła 
jedynie formalnoprawny aspekt tej czynności, nie wzięła natomiast pod uwagę, że 
stanowi ona uchybienie godności urzędu, gdyż wikła ją, jako sędziego sądu 
powszechnego, w postępowanie karne osób trzecich, wspiera interes osoby 
podejrzanej i przez to wpływa negatywnie na społeczny wizerunek wymiaru 
sprawiedliwości i wizerunek zawodu sędziego. 
Sąd Dyscyplinarny stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy powinien 
mieć zastosowanie przepis art. 109 § 5 Prawa o ustroju sądów powszechnych, który 
umożliwia 
odstąpienie 
od 
wymierzenia 
kary 
w 
przypadku 
przewinienia 
dyscyplinarnego mniejszej wagi. 
Uzasadniając zastosowanie powyższej normy prawnej, zauważył szczególny 
charakter popełnionego przewinienia wyrażający się w tym, że z formalnego punktu 
widzenia działanie obwinionej mieściło się w obowiązującym porządku prawnym, 
gdyż udzielając poręczenia osobistego skorzystała z instytucji przewidzianej w art. 
272 k.p.k. Wskazał, że granica pomiędzy dozwolonym zachowaniem obywatela, 
korzystającego z przewidzianych prawem – w tym w Konstytucji RP – uprawnień, a 
dopuszczalnym zachowaniem sędziego, na którym ciążą szczególne obowiązki i 
ograniczenia osobiste z racji sprawowanego urzędu, jest „niezwykle cienka i często 
niejednoznaczna.” Te aspekty sprawy podniósł jako okoliczności łagodzące, 
podkreślając, że obwiniona, ze względu na stosunkowo młody wiek i krótki staż w 
sprawowaniu funkcji sędziego, nie miała odpowiedniego doświadczenia życiowego, a 
w szczególności zawodowego, aby prawidłowo ocenić zagrożenia płynące z podjętej 
przez nią decyzji dla społecznego postrzegania wymiaru sprawiedliwości i wizerunku 
zawodu sędziego. 
Zdaniem Sądu Dyscyplinarnego, za zastosowaniem art. 109 § 5 Prawa o ustroju 
sądów powszechnych przemawiał także dotychczasowy nienaganny przebieg służby 
sędziego Sądu Rejonowego, która nie była dotąd karana dyscyplinarnie, w związku z 
czym sam fakt uznania obwinionej za winną popełnienia przypisanego przewinienia 
będzie w wystarczającym stopniu oddziaływał na nią wychowawczo i zapewni 
pożądaną refleksję nad potrzebą unikania w przyszłości wszelkich zachowań, 
mogących rodzić podejrzenie wykorzystywania statusu i prestiżu sprawowanego 
urzędu w celu wspierania interesu własnego lub innych osób. 
Minister Sprawiedliwości zaskarżył odwołaniem powyższy wyrok w całości na 
niekorzyść obwinionej i zarzucił zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach 
faktycznych przez przyjęcie, że przewinienie dyscyplinarne przypisane obwinionej, 
polegające na uchybieniu godności sędziowskiej przez naruszenie § 3 Zbioru Zasad 
Etyki Zawodowej Sędziów przyjętego uchwałą nr 16/2003 Krajowej Rady 
Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., stanowi przewinienie mniejszej wagi i – w 
następstwie tego – niesłuszne odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej w 

 
4
sprawie uchwalenia zasad etyki zawodowej sędziów w odwołaniu od powyższego 
wyroku. Powołując się na powyższy zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i 
wymierzenie obwinionej kary dyscyplinarnej upomnienia. 
W ocenie Ministra Sprawiedliwości, przedstawiona w pisemnych motywach 
wyroku 
argumentacja 
Sądu 
Dyscyplinarnego, 
przemawiająca 
za 
uznaniem 
przewinienia dyscyplinarnego przypisanego obwinionej za przypadek mniejszej wagi 
nie jest przekonująca. Według skarżącego, Sąd Dyscyplinarny dokonał błędnej oceny 
stopnia zawinienia oraz stopnia szkodliwości dla dobra wymiaru sprawiedliwości 
przypisanego obwinionej przewinienia dyscyplinarnego, co skutkowało – obok 
uwzględnienia okoliczności nierelewantnych z tego punktu widzenia, gdyż 
dotyczących nie samego przewinienia, a osoby obwinionej – błędnym ustaleniem, iż 
przewinienie to stanowi przypadek mniejszej wagi i niesłusznym odstąpieniem od 
wymierzenia kary dyscyplinarnej. 
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, rozważyć należy przede wszystkim znaczny 
stopień zawinienia sędziego Sądu Rejonowego. Błędnie mianowicie jako okoliczność 
łagodzącą – na tle niniejszej sprawy –Sąd Dyscyplinarny powołuje spostrzeżenie, iż 
granica 
pomiędzy 
dozwolonym 
zachowaniem 
obywatela, 
korzystającego 
z 
przewidzianych prawem – w tym w Konstytucji RP – uprawnień, a dopuszczalnym 
zachowaniem sędziego, na którym ciążą szczególne obowiązki i ograniczenia osobiste 
z racji sprawowanego urzędu, jest niezwykle cienka i często niejednoznaczna. O ile 
bowiem poglądowi temu trudno odmówić teoretycznej słuszności, o tyle też jest on 
całkowicie nieadekwatny w okolicznościach niniejszej sprawy. 
Minister Sprawiedliwości wskazał, iż kwestia dopuszczalności, pod kątem 
ewentualnego naruszenia godności sędziowskiej, udzielania przez sędziów poręczeń 
majątkowych i osobistych osobom podejrzanym o popełnienie przestępstwa, była już 
uprzednio przedmiotem zainteresowania środowiska sędziowskiego i spotkała się z 
jednoznacznie krytyczną oceną Krajowej Rady Sądownictwa. W Uchwale Nr 62/95/II 
z dnia 14 listopada 1995 r. Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła, iż praktyki takie 
stanowią naruszenie zasad etyki zawodowej sędziów. Wyraziła również wprost 
pogląd, iż udzielanie przez sędziów poręczeń majątkowych lub osobistych stanowi 
uchybienie godności sprawowanego urzędu. Jak wynika z powołanych na stronie 3 
uzasadnienia zaskarżonego wyroku wyjaśnień obwinionej, zapoznała się ona przed 
skierowaniem do Sądu Okręgowego w A. inkryminowanego pisma ze „Zbiorem Zasad 
Etyki Sędziowskiej i orzecznictwem KRS w tym zakresie”. 
Powyższe jednoznacznie – zdaniem Ministra Sprawiedliwości – prowadzi do 
wniosku, iż przypisane obwinionej zachowanie było nie tyle, jak sugeruje to Sąd 
Dyscyplinarny, następstwem niezrozumienia zasady wyartykułowanej w § 3 Zbioru 
Zasad Etyki Zawodowej Sędziów, czy też rozważenia jedynie formalnoprawnego 
aspektu przedsiębranej czynności i nie wzięcia pod uwagę tego, że stanowi ona 

 
5
uchybienie godności urzędu sędziowskiego, ile w pełni świadomym dyscyplinarnej 
naganności 
tego 
postępowania, 
wykorzystaniem 
statusu 
i 
prestiżu 
urzędu 
sędziowskiego w celu wsparcia interesu prywatnego spowinowaconego z nią 
podejrzanego. Nie można, co za tym idzie, zgodzić się ze stanowiskiem Sądu 
Dyscyplinarnego, że obwiniona ze względu na młody wiek i krótki staż nie miała 
odpowiedniego doświadczenia życiowego i zawodowego, aby prawidłowo ocenić 
zagrożenia płynące z podjętej decyzji dla społecznego postrzegania wymiaru 
sprawiedliwości i wizerunku zawodu sędziego. Obwiniona, zdaniem Ministra 
Sprawiedliwości, to zagrożenie po prostu zignorowała. 
Obwiniona przypisanym jej zachowaniem wykorzystała status i prestiż urzędu 
sędziowskiego w celu wsparcia interesu prywatnego spowinowaconej z nią osoby, 
podejrzanej o popełnienie przestępstw o dużym ładunku społecznej szkodliwości, 
spotykających się z powszechnym potępieniem. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż 
zachowanie sędziego Sądu Rejonowego wyrządziło dobru wymiaru sprawiedliwości 
znaczną szkodę. 
Minister Sprawiedliwości zważył, że podniesione również przez Sąd 
Dyscyplinarny okoliczności, odnoszące się do dotychczas nienagannego przebiegu 
służby obwinionej oraz jej uprzedniej niekaralności dyscyplinarnej nie dotyczą 
samego przewinienia sędziego Sądu Rejonowego i nie mają znaczenia dla ustaleń w 
zakresie jego wagi. Rozważone być powinny natomiast z punktu widzenia wymiaru 
kary dyscyplinarnej. Skoro zaś stopień zawinienia obwinionej oraz szkoda wyrządzona 
jej zachowaniem wymiarowi sprawiedliwości są znaczne, brak było podstaw do 
przyjęcia, że przedmiotowy czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi 
w rozumieniu art. 109 § 5 Prawa o ustroju sądów powszechnych, a co za tym idzie – 
również do odstąpienia od wymierzenia sędziemu Sądu Rejonowego kary 
dyscyplinarnej. 
Według Ministra Sprawiedliwości, prawidłowe uwzględnienie całokształtu 
okoliczności podmiotowych i przedmiotowych przewinienia sędziego Sądu 
Rejonowego, jak również łagodzących okoliczności, dotyczących dotychczas 
nienagannego przebiegu służby obwinionej oraz jej uprzedniej niekaralności 
dyscyplinarnej, uzasadnia wymierzenie obwinionej, na podstawie art. 109 § l pkt l 
Prawa o ustroju sądów powszechnych, kary dyscyplinarnej upomnienia. 
Obwiniona w odwołaniu (nazwanym błędnie apelacją) zarzuciła zaskarżonemu w 
całości powyższemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego błąd w 
ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że swoim zachowaniem uchybiła godności 
urzędu przez naruszenie § 3 Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów przyjętego 
uchwałą nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., wspierając 
interes osoby podejrzanej, co stanowi przewinienie dyscyplinarne określone w art. 107 

 
6
§ 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych i wniosła „o uniewinnienie w całości od 
zarzucanego czynu”. 
Zdaniem skarżącej, powołanie się na fakt pełnienia urzędu sędziego wyłącznie 
jako uzasadnienia dla uznania za osobę godną zaufania nie mogło w jakikolwiek 
sposób uchybić godności urzędu rozumianej jako poczucie wartości pełnionej funkcji. 
Tego aspektu sprawy nie można nie rozpatrywać w szerszym kontekście „powiązań 
rodzinnych” oraz pozytywnych cech osoby, za którą zostało złożone poręczenie. 
Zakaz, o którym mowa w § 3 Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów, nie ma i 
nie może – zdaniem skarżącej – mieć charakteru bezwzględnego, bowiem 
uniemożliwiałby jakiekolwiek publiczne ujawnienie pełnionej funkcji, z którym 
wiązać by się mogło przysporzenie korzyści materialnej, np. uzyskanie kredytu 
bankowego lub poręczenie kredytu osobie trzeciej. 
W ocenie skarżącej, naruszenie zasad etyki zawodowej sędziów nie może być 
podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, bowiem sędzia odpowiada 
dyscyplinarnie wyłącznie „za czyny przewidziane w ustawie”. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Błędne jest ustalenie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, że 
powoływanie się przez obwinioną w przedmiotowym oświadczeniu na zajmowane 
stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w B. służyło jedynie uzasadnieniu, iż jest ona 
„osobą godną zaufania” w rozumieniu art. 272 k.p.k., a obwiniona w swoim działaniu 
„ograniczyła się jedynie do czynności osobistego napisania oświadczenia 
zawierającego deklarację poręczenia osobistego zgodnie z dyspozycją art. 272 k.p.k. w 
zw. z art. 275 § 2 k.p.k., iż dopilnuje, by w przypadku przyjęcia jej poręczenia, 
podejrzany stosował się do obowiązków nałożonych na niego przez Sąd, w 
szczególności stawi się on na każde wezwanie organów ścigania oraz w żaden sposób 
nie będzie utrudniać postępowania karnego.” Sąd pominął istotną część oświadczenia 
obwinionej, w którym stwierdza się, co następuje: „Dlatego zwracam się z uprzejmą 
prośbą o wzięcie pod uwagę mojego oświadczenia przy rozważaniu – w związku z 
rozpoznaniem zażalenia, o którym mowa wyżej – możliwości zmiany tymczasowego 
aresztowania i zastosowania w jego miejsce wobec Pawła K. mojego poręczenia 
osobistego, czy też jako jednego z kilku”. Z tego oświadczenia wynika zatem wyraźnie 
i bez żadnych wątpliwości, że obwiniona powołując się na stanowisko sędziego 
zmierzała do wywarcia niedozwolonego wpływu na Sąd Okręgowy w A., 
rozpoznającego 
zażalenie 
na 
postanowienie 
o 
tymczasowym 
aresztowaniu 
podejrzanego Pawła K., w celu wydania rozstrzygnięcia korzystnego dla 
podejrzanego, a cytowany wyżej fragment oświadczenia obwinionej wykracza poza 
ustawową treść poręczenia osobistego (art. 272 k.p.k.), że oskarżony stawi się na 
każde wezwanie i nie będzie w sposób bezprawny utrudniał postępowania. Należy 

 
7
zatem stwierdzić, że składając powyższe oświadczenie, które nie jest poręczeniem 
osobistym w rozumieniu art. 272 k.p.k., obwiniona powołując się na stanowisko 
sędziego zmierzała wyłącznie do wywarcia niedozwolonego wpływu na Sąd 
Okręgowy i poprzez zaangażowanie w ten sposób statusu i prestiżu zawodowego w 
interesie prywatnym, w celu złagodzenia rygorów postępowania karnego wobec osoby 
spowinowaconej z obwinioną, doprowadziła do sytuacji uchybiającej godności urzędu 
sędziowskiego w rozumieniu art. 82 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, za co 
sędzia odpowiada dyscyplinarnie (art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych). 
Obwiniona jako sędzia orzekający w wydziale karnym musiała mieć świadomość nie 
tylko tego, że poręczającym w rozumieniu art. 272 k.p.k. może być jedynie osoba 
godna zaufania, ale także tego, ze poręczenie osobiste polega na podejmowaniu przez 
poręczającego sędziego wielu osobistych działań i że niektóre z nich – jak w niniejszej 
sprawie – muszą być jednoznacznie zakwalifikowane nie tylko jako zaangażowanie 
autorytetu i prestiżu sędziego w sprawie prywatnej, ale także lub przede wszystkim 
jako wywieranie niedozwolonego wpływu na niezawisły sąd. Biorąc te okoliczności 
pod rozwagę należy stwierdzić, że nie może ostać się ocena Sądu Apelacyjnego – 
Sądu Dyscyplinarnego, iż jest to przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi w 
rozumieniu art. 109 § 5 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Przeciwnie, sędzia 
orzekający, jak obwiniona, w sprawach karnych, powinien mieć pełną świadomość, ze 
złożenie oświadczenia o treści jak w niniejszej sprawie jest wywieraniem 
niedozwolonego wpływu na sąd i działanie takie nie jest działaniem w ramach 
obowiązującego prawa, jak błędnie przyjmuje Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w 
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, lecz czynem naruszającym godność sędziego, 
któremu nie wolno wykorzystywać swego interesu i prestiżu sprawowanego urzędu w 
celu wspierania interesu własnego lub innych osób (§ 3 Zbioru Zasad Etyki 
Zawodowej Sędziów – załącznika do uchwały nr 16/2003 Krajowej Rady 
Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia zasad etyki zawodowej 
sędziów). Zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego naruszenie przez 
sędziego przepisów powyższego Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów może być 
kwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne w rozumieniu art. 107 § 1 Prawa o 
ustroju sądów powszechnych, jednakże powinno być jednocześnie, jak w niniejszej 
sprawie, ocenione pod kątem przesłanek ustawowych określających podstawy, 
przesłanki i zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów. Pogląd skarżącej, że 
sędzia nie odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie zasad etyki sędziowskiej, jest 
głęboko sprzeczny nie tylko z powszechnym poczuciem sprawiedliwości i społeczną 
doniosłością sprawowania urzędu sędziego, lecz także z sumieniem sędziego i jego 
ustawowym obowiązkiem strzeżenia własnej godności „w służbie i poza służbą” (art. 
82 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych). 

 
8
Z tych względów wymierzenie obwinionej kary dyscyplinarnej upomnienia, 
która jest najłagodniejszą karą w ustawowym katalogu kar dyscyplinarnych było 
uzasadnione. 
Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak 
w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI