SNO 21/11

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2011-05-24
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnasędziauchwałapoświadczenie nieprawdyfałszowanie dokumentówpostępowanie dyscyplinarneSąd NajwyższySąd Dyscyplinarny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za poświadczenie nieprawdy i fałszowanie dokumentów sądowych.

Sędzia Sądu Rejonowego została obwiniona o popełnienie trzech przewinień dyscyplinarnych, w tym poświadczenia nieprawdy w protokołach rozpraw i postanowieniach, a także nakłaniania protokolantki do fałszowania dokumentów. Sąd Apelacyjny zezwolił na pociągnięcie jej do odpowiedzialności karnej. Obrońca zaskarżył tę uchwałę, zarzucając obrazę przepisów postępowania i niewłaściwą ocenę dowodów. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym przyznanie się obwinionej do części zarzutów, dawał wystarczające podstawy do podejrzenia popełnienia przestępstwa, dlatego utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.

Sprawa dotyczyła uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej za popełnienie przewinień dyscyplinarnych. Obwiniona sędzia zarzucono m.in. polecenie sporządzenia protokołu z ogłoszenia wyroku, który nie został sporządzony, nakłanianie protokolantki do umieszczenia w aktach niezgodnego z przebiegiem rozprawy protokołu, a także dokonanie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sposób niezgodny z prawem. Sąd Apelacyjny uznał, że czyny te noszą znamiona przestępstw z art. 271 § 1 k.k. (poświadczenie nieprawdy) i innych przepisów. Obrońca obwinionej zaskarżył uchwałę, podnosząc zarzut obrazy przepisów postępowania, w szczególności oddalenia wniosku o ponowne przesłuchanie protokolantki. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, analizując zebrany materiał dowodowy (dokumenty, zeznania świadków, wyjaśnienia obwinionej), stwierdził, że obwiniona przyznała się do popełnienia czynów opisanych w punktach I i III uchwały. W odniesieniu do czynu z punktu II, mimo zaprzeczenia obwinionej, sąd uznał, że kontekst zdarzeń i zeznania protokolantki potwierdzają zamiar poświadczenia nieprawdy. Sąd Najwyższy podkreślił, że do wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wystarcza dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, a zebrany materiał dowodowy spełniał ten wymóg. W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, oddalenie wniosku dowodowego nie stanowiło obrazy przepisów postępowania, ponieważ zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym przyznanie się obwinionej do części zarzutów i zeznania świadków, był wystarczający do uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Wystarczający jest wysoki stopień prawdopodobieństwa, a nie pewność, co uzasadnia odmowę dodatkowego przesłuchania świadka w tym stadium postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały.

Strona wygrywająca

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

Strony

NazwaTypRola
Sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
Obrońca obwinionejinneobrońca
Katarzyna P.osoba_fizycznaprotokolantka/świadek
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnegoinneinna strona postępowania

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 18 § §1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

u.s.c. art. 107 § § 1

Ustawa o służbie cywilnej

u.s.c. art. 119

Ustawa o służbie cywilnej

u.s.p. art. 80 § § 2c

Ustawa o służbie cywilnej

u.s.p. art. 110 § § 1 pkt 2

Ustawa o służbie cywilnej

Pomocnicze

k.p.k. art. 148 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 154

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 128

Ustawa o służbie cywilnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zebrany materiał dowodowy, w tym przyznanie się obwinionej do części zarzutów, był wystarczający do uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Do wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wystarcza dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, a nie pewność.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania przez oddalenie wniosku dowodowego o ponowne przesłuchanie świadka, co miało wpływ na ustalenia faktyczne.

Godne uwagi sformułowania

dopuszczała się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa uchybiła godności urzędu poświadczyła nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa odpowiednio wysoki stopień prawdopodobieństwa, uzasadniający podejrzenie popełnienia czynu karalnego

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Henryk Pietrzkowski

członek

Antoni Górski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów proceduralnych w postępowaniach dyscyplinarnych wobec sędziów oraz kryteriów oceny dowodów przy podejmowaniu uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, ale ogólne zasady oceny dowodów i podejrzenia popełnienia przestępstwa mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje mechanizmy kontroli i odpowiedzialności w sądownictwie.

Sędzia odpowie za fałszowanie dokumentów? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie dyscyplinarnej.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UCHWAŁA  Z  DNIA  24  MAJA  2011  R. 
  SNO  21/11 
 
Przewodniczący: sędzia SN Małgorzata Gierszon. 
Sędziowie SN: Henryk Pietrzkowski, Antoni Górski (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem protokolanta 
w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2011 r. 
zażalenia 
obrońcy 
obwinionej 
na 
uchwałę 
Sądu 
Apelacyjnego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt ASD (...), w przedmiocie 
zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej 
 
uchwalił: 
u t r z y m a ć  w  m o c y  zaskarżoną u c h w a ł ę .  
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sędzia Sądu Rejonowego została obwiniona o popełnienie następujących 
przewinień dyscyplinarnych 
1. w dniu 2 grudnia 2009 r. jako sędzia referent w sprawie o sygn. akt II K 
268/09 dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa zawartych w art. 
148 § 1 k.p.k. oraz uchybiła godności urzędu w ten sposób, że poleciła Katarzynie P. 
protokołującej przebieg rozprawy zapisanie niezgodnych z prawdą okoliczności o 
ogłoszeniu wyroku i podaniu jego najważniejszych motywów, podczas gdy w 
rzeczywistości takiego wyroku nie sporządziła i nie ogłosiła, 
tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 
2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 z 
późn. zm.); 
2. w dniu 7 grudnia 2009 r. uchybiła godności urzędu w ten sposób, że jako 
sędzia referent w sprawie o sygn. akt II K 268/09 nakłaniała protokolantkę Katarzynę 
P. do umieszczenia w aktach tej sprawy niezgodnego z przebiegiem rozprawy, 
przygotowanego przez siebie protokołu z rozprawy w dniu 25 listopada 2009 r., 
tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 
2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 z 
późn. zm.); 
3. w dniu 8 stycznia 2010 r. dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów 
prawa tj. art. 154 k.p.k. w ten sposób, że postanowieniem z dnia 8 stycznia 2010 r. w 
sprawie o sygn. akt II K 268/09 Sądu Rejonowego dokonała sprostowania oczywistej 
omyłki pisarskiej w protokole z ogłoszeniem wyroku, poprzez wpisanie w miejsce: 

2 
 
„po sporządzeniu wyroku przewodniczący ogłosił go publicznie, podał ustnie 
najważniejsze powody wyroku oraz wskazał stronom sposób i termin odwołania” – 
„Sąd postanowił wznowić przewód sądowy”, dokonując tej czynności bez 
wysłuchania protokolanta i w zakresie nie stanowiącym oczywistej omyłki pisarskiej, 
tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 
2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 z 
późn. zm.). 
Rozpatrujący sprawę Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że czyny te 
noszą znamiona przestępstw i na podstawie art. 119 u.s.p. wydał uchwałę zezwalającą 
na pociągnięcie obwinionej do odpowiedzialności karnej za to, że: 
a) w dniu 2 grudnia 2009 r. w A. jako sędzia przewodniczący w rozprawie w 
sprawie II K 268/09 poleciła protokolantowi Katarzynie P. sporządzenie protokołu z 
ogłoszenia wyroku w/w sprawie, podczas gdy wyrok nie został sporządzony i 
ogłoszony, czym poświadczyła nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie 
prawne, tj. o czyn z art. 18 §1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.; 
b) w dniu 7 grudnia 2009 r. w A. nakłaniała protokolantkę Katarzynę P. do 
poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, 
że namawiała ją do sporządzenia i podpisania protokołu z rozprawy głównej z dnia 25 
listopada 2009 r. w sprawie II K 268/09, którego wzór przygotowała, a który zawierał 
postanowienie o odroczeniu rozprawy do dnia 30 grudnia 2009 r., gdy faktycznie tego 
dnia na rozprawie takiego postanowienia nie wydano, gdyż przeprowadzono przewód 
sądowy i postanowiono odroczyć ogłoszenie wyroku do dnia 2 grudnia 2009 r., lecz 
zamierzonego celu nie osiągnęła z powodu odmowy wykonania przez protokolanta 
tego polecenia, tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. i art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.; 
c) dnia 8 stycznia 2010 r. w A. poświadczyła nieprawdę co do okoliczności 
mającej znaczenie prawne w ten sposób, że wydała postanowienie o sprostowaniu 
oczywistej omyłki pisarskiej w protokole rozprawy z dnia 2 grudnia 2009 r. w ten 
sposób, że zamieściła w nim - w miejsce innych zapisów – postanowienie o 
wznowieniu przewodu sądowego, gdy faktycznie takiego orzeczenia nie wydano, tj. o 
czyn z art. 271 § 1 k.k. 
Uchwałę tę zaskarżył zażaleniem obrońca obwinionej, zarzucając obrazę 
przepisów postępowania (art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 128 u.s.p.) 
mającą wpływ na treść orzeczenia przez oddalenie wniosku dowodowego o ponowne 
przesłuchanie w charakterze świadka protokolantki Katarzyny P. na okoliczność: 
– wprowadzania do systemu „Sinus” protokołów i orzeczeń sporządzanych przez 
sędziego Sądu Rejonowego, 
– możliwego posłużenia się przez świadka w dniu 2 grudnia 2009 r. gotowym 
szablonem (wzorcem) protokołu, 

3 
 
– czasu, w jakim projekt protokołu z dnia 2 grudnia 2009 r. został przygotowany, 
która to decyzja skutkowała pozostawieniem poza sferą rozważań Sądu istotnego 
dowodu i okoliczności z niego wynikających, a to możliwości sporządzenia projektu 
protokołu przed zaplanowanym terminem rozprawy, na której miało nastąpić 
ogłoszenie wyroku, co stanowiło przejaw dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału 
dowodowego, a w konsekwencji doprowadziło Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji 
do poczynienia potencjalnie błędnych ustaleń faktycznych. 
Na tej podstawie wniósł o uchylenie uchwały i przekazanie sprawy Sądowi 
Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania. 
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wnosił o utrzymanie zaskarżonej uchwały 
w mocy. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny, podejmując ją, opierał się na treści wchodzących w grę dowodów z 
dokumentów, zeznań świadków Katarzyny P. i przełożonego obwinionej A. K. oraz 
wyjaśnień samej obwinionej. Wymaga przy tym podkreślenia, że obwiniona przyznała 
się do popełnienia czynów opisanych w punktach I oraz III uchwały, a przyznanie to 
znajduje potwierdzenie w powołanych dowodach. Jeśli chodzi o czyn opisany w pkt. II 
uchwały, obwiniona sędzia zaprzeczyła, aby namawiała świadka Katarzynę P. do 
sporządzenia nowego protokołu z rozprawy z dnia 25 listopada 2009 r., mającego 
zawierać niezgodne z prawdą postanowienie o jej odroczeniu. Sąd Apelacyjny jednak, 
oceniając cały kontekst zdarzeń, odmówił w tej mierze dania wiary obwinionej. 
Ocenił, że niewątpliwym zamiarem obwinionej, która przygotowała nową wersję 
protokołu, zawierającą postanowienie o odroczeniu rozprawy, było aby protokolantka, 
świadek Katarzyna P. usunęła znajdujący się w aktach, podpisany protokół i zastąpiła 
do nowym, zawierającym nieprawdziwe postanowienie o odroczeniu rozprawy. Tak 
też zrozumiała polecenie obwinionej świadek Katarzyna P. zeznając, że było dla niej 
oczywiste, iż w aktach sprawy nie mogły znajdować się dwa protokoły z tej samej 
rozprawy o treściach wzajemnie wykluczających się. 
Taki stan dowodów w sprawie stwarzał, wbrew stanowisku obrońcy, 
wystarczającą podstawę do przyjęcia przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, że 
zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż sędzia Sądu Rejonowego dopuściła się 
popełnienia czynów przewidzianych w art. 271 § 1 k.k., polegających na fałszowaniu 
dokumentów sądowych i poświadczeniu nieprawdy co do okoliczności mających 
znaczenie prawne. Czyny te mają różną postać i formę stadialną (sprawstwo 
polecające – pkt I uchwały, podżeganie – pkt II oraz sprawstwo – pkt III). Należy 
podkreślić, że zgodnie z art. 80 § 2c u.s.p., sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę 
zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi 

4 
 
dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. Nie musi 
więc istnieć tu pewność, konieczna przy wyrokowaniu, ale odpowiednio wysoki 
stopień prawdopodobieństwa, uzasadniającego podejrzenie popełnienia czynu 
karalnego. Zebrany materiał dowodowy dawał wymaganą przez ustawę podstawę do 
powzięcia takiego podejrzenia, a tym samym do odmowy dodatkowego 
przesłuchiwania świadka Katarzyny P. w tym stadium postępowania. Dlatego też 
zarzuty zawarte w zażaleniu obrońcy nie mogły odnieść skutku. Uzasadnia to 
utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy (art. 110 § 1 pkt 2 u.s.p. w zw. z art. 128 
u.s.p.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI