SNO 19/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie Arkadiusza G. na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2003 r. (sygn. akt SND 1/03), która odmówiła zezwolenia na pociągnięcie sędziego Sądu Najwyższego do odpowiedzialności karnej. Arkadiusz G. zarzucił sędziemu SN znieważenie i zniesławienie poprzez stwierdzenie w urzędowej odpowiedzi na pismo, że posługiwał się obraźliwymi sformułowaniami. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny drugiej instancji utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy, uznając zażalenie za bezzasadne. Kluczowe argumenty sądu obejmowały: brak statusu strony dla osoby składającej wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej; brak możliwości stosowania przepisów k.p.k. o oskarżycielu prywatnym w postępowaniu dyscyplinarnym wobec sędziów SN; konieczność uzyskania zezwolenia Sądu Dyscyplinarnego na pociągnięcie sędziego SN do odpowiedzialności karnej, zgodnie z Konstytucją i ustawą o Sądzie Najwyższym; oraz brak uprawdopodobnienia popełnienia przez sędziego przestępstwa znieważenia lub zniesławienia. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczyły pisma sporządzonego w związku z pełnieniem przez sędziego funkcji Pierwszego Prezesa SN i miały związek z postępowaniem cywilnym, w którym skarżący był stroną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej sędziów Sądu Najwyższego, statusu wnioskodawcy w postępowaniu dyscyplinarnym oraz zakresu badania sprawy przez sąd dyscyplinarny.
Dotyczy specyficznej procedury związanej z pociągnięciem do odpowiedzialności karnej sędziego SN, a nie ogólnych zasad odpowiedzialności karnej.
Zagadnienia prawne (5)
Czy osoba składająca wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Najwyższego do odpowiedzialności karnej jest stroną postępowania dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba składająca wniosek nie jest stroną postępowania dyscyplinarnego.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym i Prawa o ustroju sądów powszechnych określają, że Rzecznik Dyscyplinarny lub jego Zastępca jest uprawnionym oskarżycielem. Przepisy k.p.k. dotyczące udziału oskarżyciela prywatnego nie mają zastosowania w tym zakresie. Jedynym uprawnieniem wnioskodawcy jest prawo do złożenia zażalenia do sądu drugiej instancji.
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec sędziego Sądu Najwyższego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące oskarżyciela prywatnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stosuje się odpowiednio przepisów k.p.k. w sprawach uregulowanych w ustawie o Sądzie Najwyższym i Prawie o ustroju sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Ustawa o Sądzie Najwyższym i Prawo o ustroju sądów powszechnych zawierają szczegółowe unormowania dotyczące postępowania dyscyplinarnego, w tym wskazują Rzecznika Dyscyplinarnego jako jedynego uprawnionego oskarżyciela. Stosowanie przepisów k.p.k. jest wyłączone w zakresie, w jakim statuują one udział oskarżyciela prywatnego jako strony.
Czy pociągnięcie sędziego Sądu Najwyższego do odpowiedzialności karnej jest możliwe bez zezwolenia Sądu Dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pociągnięcie sędziego Sądu Najwyższego do odpowiedzialności karnej jest możliwe dopiero po wydaniu przez Sąd Dyscyplinarny uchwały na to zezwalającej.
Uzasadnienie
Wynika to wprost z treści art. 181 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 49 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Czy sąd dyscyplinarny bada merytorycznie zarzuty stawiane sędziemu przy wydawaniu zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd dyscyplinarny musi ustalić, czy zostało chociażby uprawdopodobnione popełnienie przez sędziego przestępstwa.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wymaga nie tylko formalnego zbadania wniosku, ale również ustalenia, czy popełnienie przestępstwa zostało uprawdopodobnione. Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał analizy znamion czynów.
Czy zarzuty znieważenia i zniesławienia sędziego SN, związane z jego pismem urzędowym dotyczącym postępowania cywilnego, wyczerpują znamiona czynu zabronionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w analizowanym przypadku nie uprawdopodobniono popełnienia przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny drugiej instancji uznał, że argumenty sądu pierwszej instancji oparte na analizie znamion czynów z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. są przekonujące i nie wykazują popełnienia przestępstwa przez sędziego SN.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Arkadiusz G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca / skarżący |
| sędzia Sądu Najwyższego | osoba_fizyczna | sędzia |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Najwyższego | organ_państwowy | rzecznik dyscyplinarny |
Przepisy (11)
Główne
u.SN art. 49 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Pociągnięcie sędziego Sądu Najwyższego do odpowiedzialności karnej jest możliwe dopiero po wydaniu przez Sąd dyscyplinarny uchwały na to zezwalającej.
u.s.p. art. 112 § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Uprawnionym oskarżycielem przed Sądem dyscyplinarnym we wszystkich sprawach jest Rzecznik Dyscyplinarny, bądź Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego.
Konstytucja RP art. 181
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do pociągnięcia sędziego SN do odpowiedzialności karnej po uzyskaniu zezwolenia.
Pomocnicze
u.SN art. 8 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W sprawach nieuregulowanych w ustawie o Sądzie Najwyższym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
u.SN art. 49 § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Normuje kwestię zaskarżalności uchwał Sądu dyscyplinarnego we wskazanym przedmiocie, dając prawo organowi lub osobie, która wniosła o zezwolenie, złożenia zażalenia do Sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
u.s.p. art. 80 § 3
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
In fine, do postępowania w omawianej sprawie stosuje się przepisy o postępowaniu dyscyplinarnym.
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Dotyczy znieważenia.
k.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
Dotyczy zniesławienia.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów.
k.p.k. art. 13
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uzyskiwania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
k.p.k. art. 425 § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zaskarżania rozstrzygnięć lub ustaleń naruszających prawa lub interesy strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba składająca wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego SN do odpowiedzialności karnej nie jest stroną postępowania dyscyplinarnego. • Przepisy k.p.k. dotyczące oskarżyciela prywatnego nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym wobec sędziów SN. • Pociągnięcie sędziego SN do odpowiedzialności karnej wymaga zezwolenia Sądu Dyscyplinarnego. • Nie uprawdopodobniono popełnienia przez sędziego SN przestępstwa znieważenia lub zniesławienia.
Odrzucone argumenty
Zawiadomienie o posiedzeniu Sądu Najwyższego pozbawiło skarżącego możliwości udziału i złożenia oświadczenia. • Sędzia Sądu Najwyższego nie został powiadomiony o terminie posiedzenia. • Przepisy k.p.k. nie nakładają na oskarżyciela prywatnego obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. • Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zarzutów stawianych sędziemu. • Brak było podstaw do uznania, że treść pisma skierowana do wnioskującego nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego.
Godne uwagi sformułowania
osoba wnosząca o zezwolenie Sądu dyscyplinarnego na pociągnięcie sędziego Sądu Najwyższego do odpowiedzialności karnej nie jest stroną postępowania dyscyplinarnego • nie stosuje się przepisów postępowania karnego w sprawach uregulowanych w ustawie o Sądzie Najwyższym i w Prawie o ustroju sądów powszechnych • pociągnięcie sędziego Sądu Najwyższego do odpowiedzialności karnej jest możliwe dopiero po wydaniu przez Sąd dyscyplinarny uchwały na to zezwalającej • w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniono faktu popełnienia przestępstwa przez sędziego Sądu Najwyższego
Skład orzekający
Stanisław Kosmal
przewodniczący
Wiesław Błuś
sprawozdawca
Mirosław Bączyk
członek
Tadeusz Domińczyk
członek
Katarzyna Gonera
członek
Józef Iwulski
członek
Kazimierz Jaśkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej sędziów Sądu Najwyższego, statusu wnioskodawcy w postępowaniu dyscyplinarnym oraz zakresu badania sprawy przez sąd dyscyplinarny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z pociągnięciem do odpowiedzialności karnej sędziego SN, a nie ogólnych zasad odpowiedzialności karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego, co samo w sobie jest interesujące. Wyjaśnia złożone kwestie proceduralne związane z tym procesem.
“Czy sędzia SN może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.