SNO 18/06

WYROK  Z  DNIA  16  MAJA  2006  R. 
SNO  18/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marek Pietruszyński (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Elżbieta Skowrońska–Bocian, Antoni Kapłon. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na rozprawie z udziałem 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Okręgowym sędziego Sądu 
Okręgowego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. sprawy 
sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od 
wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25 stycznia 2006 r. sygn. 
akt (...) 
 
u t r z y m a ł  zaskarżony w y r o k  w  m o c y . 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25 stycznia 2006 
r., sygn. akt (...), sędzia Sądu Rejonowego została uznana za winną popełnienia w 
okresie od dnia 23 sierpnia do dnia 6 listopada 2004 r. przewinienia dyscyplinarnego 
polegającego na uchybieniu godności urzędu w ten sposób, że: 
1) w dniu 23 sierpnia 2004 r. podczas rozprawy w sprawie o sygn. akt V K 
155/04, przeciwko Bogusławowi B., znając jego sytuację życiową związaną z 
utrzymywaniem się ze zbieractwa złomu, zwracając mu uwagę na zachowanie 
w toku rozprawy, uczyniła to w sposób poniżający oskarżonego, czym 
doprowadziła do niepotrzebnej wymiany zdań z oskarżonym, 
2) w dniu 25 sierpnia 2004 r. w toku rozpoznawania sprawy o sygn. akt V K 
945/04, usiłowała wymóc na prokuratorze M. J. wyrażenie zgody na niższy niż 
proponowany przez niego wymiar kary, a następnie nie uzyskawszy jego zgody 
w tym zakresie, wyraziła swoje niezadowolenie, krzycząc i komentując 
zachowanie prokuratora w sposób nie licujący z powagą sądu i godnością 
sprawowanego urzędu, 
3) w dniu 22 września 2004 r. w toku rozpoznawania sprawy o sygn. V K 1115/04 
usiłowała wymóc na prokuratorze I. T. zmianę stanowiska w zakresie wymiaru 
kary na niższą, a następnie nie uzyskując jej zgody w tym zakresie wyrażała 
swoje niezadowolenie, a słysząc, od obecnej na sali rozpraw prokurator, iż taki 
wymiar kary był zaakceptowany przez przełożonego, nakazała prokuratorowi I. 
T. skontaktowanie się z przełożonym używając słów: „na co Pani czeka – won 
iść i dzwonić, 

 
2 
4) w dniu 29 października 2004 r. w toku rozpoznawania sprawy o sygn. akt V Ko 
272/01 przeciwko Czesławowi F., kierowała do prokuratora M. R. słowa 
kwestionujące fachowość i jakość pracy prokuratorów używając przy tym 
określeń, iż prokuratorzy są niedouczeni, powinni ponownie odbyć aplikację, a 
następnie wyrażała swoje niezadowolenie z faktu podtrzymania przez 
prokuratora wniosku o przesłuchanie świadków, 
5) w dniu 6 listopada 2004 r. w rozmowie telefonicznej prowadzonej z sekretariatu 
Sekcji Aresztowej z Prokuratorem Prokuratury Rejonowej, dotyczącej 
uzgodnienia terminu posiedzenia w sprawie sygn. 2 Ds. 4443/04, zwracała się 
do prokuratora podniesionym głosem, następnie odłożyła słuchawkę nie 
podając terminu tego posiedzenia, a w trakcie posiedzenia w przedmiocie 
zastosowania tymczasowego aresztowania w sprawie IV Kp 1436/04 i IV Kp 
1435/04, zwracała się do biorącej udział w tych posiedzeniach prokurator A. K. 
podniesionym głosem, czyniła jej uwagi, co do sposobu odczytywania 
wniosków, kierowała pod jej adresem słowa podważające jakość i sens jej 
pracy , nie pozwalała wypowiedzieć się w zakresie stawianych zarzutów, 
zarzucała niewłaściwe zachowanie, przy czym miało to miejsce w obecności 
podejrzanych, pracowników sekretariatu i funkcjonariuszy Policji, a także 
podniesionym głosem krytykowała pracę funkcjonariusza Policji M. M., tj. 
przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego dyspozycję art. 107§1 ustawy z 
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych i za to wymierzył 
jej karę dyscyplinarną upomnienia. 
Od tego wyroku odwołanie wniósł Minister Sprawiedliwości i zarzucił mu rażącą 
niewspółmierność orzeczonej kary w stosunku do przypisanego obwinionej 
przewinienia dyscyplinarnego i wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części przez 
zaostrzenie orzeczonej kary i wymierzenie obwinionej kary dyscyplinarnej 
przeniesienia na inne miejsce służbowe. 
W odpowiedzi na odwołanie obrońca obwinionej wniósł o nieuwzględnienie 
wniesionego odwołania i utrzymanie wyroku w mocy, ewentualnie o jego uchylenie w 
zaskarżonej części i przekazanie sprawy sędziego Sądu Rejonowego w zakresie 
rozstrzygnięcia o karze Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do 
ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. 
Rażąca niewspółmierność kary, o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzi 
wtedy, gdy suma zastosowanych kar za przypisany czyn nie uwzględnia należycie 
stopnia jego społecznej szkodliwości oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celu 
kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, z jednoczesnym 

 
3 
uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara ma osiągnąć w 
stosunku do skazanego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1974 r., V KRN 
60/74, OSNKW 1974, z. 11, poz. 213; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 
1990 r., WR 363/90, OSNKW 1991, z. 7-9, poz. 39). 
Zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen można 
trafnie podnosić, gdy wymierzona kara nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno 
okoliczności popełnienia przypisanego czynu, jak i osobowości sprawcy – innymi 
słowy, gdy jest w odczuciu społecznym karą niesprawiedliwą (wyrok Sądu 
Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985, z. 7-8, poz. 
60). Mówiąc o niewspółmierności rażącej uznać należy, ze chodzi tu o dysproporcję 
znaczną, bijącą wręcz w oczy, a nie o ewentualne drobne różnice w ocenach sądu 
pierwszej i drugiej instancji (S. Zabłocki w: Bratoszewski, Gardocki, Gostyński, 
Przyjemski, Stefański, Zabłocki, Komentarz, Kodeks postępowania karnego, t. II, 
Warszawa 1998, s.462). 
Reprezentatywne jest w tym zakresie stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w 
wyroku z dnia 14 listopada 1973 r., II KR 254/73, OSNPG 1974, z. 3-4, poz. 51, w 
którym stwierdzono, że rażąca niewspółmierność może zachodzić wówczas, gdy na 
podstawie ustalonych okoliczności należałoby przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna 
różnica pomiędzy karą wymierzoną a karą jaką należałoby wymierzyć w instancji 
odwoławczej. Potwierdzenie tej linii orzeczniczej znajdujemy w wyroku Sądu 
Najwyższego z dnia 2 lutego 1995 r., II KRN 198/94, OSNPG 1995, z. 6, poz. 18, w 
którym stwierdzono, że na gruncie art. 387 pkt 4 [aktualnie 438 pkt 4] k.p.k. nie 
chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen 
tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – 
również w potocznym znaczeniu tego słowa – „rażąco” niewspółmierną, tj. 
niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Przenosząc te 
rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kara dyscyplinarna 
wymierzona obwinionej, uwzględniająca okres, w którym dokonane zostały 
zachowania składające się na przypisane obwinionej  przewinienie, jak też 
powtarzalność tych zachowań i ich charakter, oraz cechy osobowości obwinionej, 
przebieg jej dotychczasowej służby sędziowskiej, choć łagodna, nie jest karą, którą 
można byłoby nazwać, w świetle dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 k.p.k., 
jako rażąco niewspółmierną, tj. w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. 
Zdaniem Sądu Najwyższego nie można przekonująco stwierdzić, biorąc pod 
uwagę ilość postępowań, w których doszło do niewłaściwych zachowań sędziego oraz 
ilość osób, będących odbiorcami tych zachowań, że zachowania te w sposób 
zasadniczy zmieniły społeczny odbiór pracy sędziego na terenie miasta. 
Nie dowiedziono też, aby na skutek zachowań obwinionej zachwiana została, w 
odczuciu społecznym, wiarygodność oraz autorytet działania prokuratorów i 

 
4 
funkcjonariuszy organów ścigania, działających na terenie właściwości Sądu 
Rejonowego w mieście.  
Brak jest również dowodów na to, że zachowanie obwinionej wywarło 
demoralizujący wpływ na inne osoby, choćby sędziów z jej macierzystego Sądu i 
spowodowało utratę uznania zawodowego koniecznego dla dalszego pełnienia funkcji 
sędziego w aktualnie wyznaczonym miejscu służbowym. Wskazać w tym kontekście 
należało, że osoby, które miały kontakt z obwinioną na płaszczyźnie zawodowej, w 
tym i prokuratorzy, będący świadkami niewłaściwych zachowań obwinionej, 
podkreślały jej wysoki poziom merytorycznego przygotowania do pełnienia służby 
sędziego. 
Nie można również stwierdzić, że wymierzona obwinionej kara nie realizuje 
celów wychowawczych i zapobiegawczych. Kara ta, również w przekonaniu Sądu 
Najwyższego, stała się dla obwinionej przyczynkiem do pogłębionej refleksji nad jej 
dotychczasowym postępowaniem (o czym przekonuje treść dokumentu ujawnionego 
w toku postępowania odwoławczego) oraz wystarczającą przestrogą dla innych 
sędziów, że podobne zachowania w przyszłości nie będą tolerowane. 
W tej sytuacji należało uznać, że kara orzeczona wobec sędziego Sądu 
Rejonowego przez Sąd pierwszej instancji, w wystarczającej mierze uwzględnia 
stopień społecznej szkodliwości jej przewinienia, poziom zawinienia oraz realizuje 
wszystkie cele, które kara powinna osiągnąć wobec obwinionej, zgodnie z treścią art. 
53 k.k. 
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.