SNO 17/11

WYROK  Z  DNIA  27  KWIETNIA  2011  R. 
  SNO  17/11 
 
Przewodniczący: sędzia SN Jan Bogdan Rychlicki. 
Sędziowie 
SN: 
Małgorzata 
Wrębiakowska-Marzec, 
Marian 
Kocon 
(sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  – S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Apelacyjnego – Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych oraz 
protokolanta po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy sędziego Sądu 
Okręgowego w związku z odwołaniami Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów 
Powszechnych, Krajowej Rady Sądownictwa oraz Ministra Sprawiedliwości na 
niekorzyść obwinionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z 
dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt ASD (…), 
 
1. 
z m i e n i ł  zaskarżony w y r o k  w ten sposób, że na podstawie art. 109 § 1 pkt 
5 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, w miejsce kary przeniesienia 
na inne miejsce służbowe, wymierzył sędziemu Sądu Okręgowego karę 
dyscyplinarną złożenia z urzędu, 
2. 
kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Sędzia Sądu Okręgowego został obwiniony o to, że w dniu 8 września 2004 r. w 
A. przy ul. Słowackiego, znajdując się w stanie nietrzeźwości – 1,0 promila, prowadził 
samochód marki „Audi A-3” o numerze rejestracyjnym (…). Po ponownym 
rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego czynu i za to 
na podstawie art. 109 § 1 pkt. 4 u.s.p. wymierzył mu karę dyscyplinarną przeniesienia 
na inne stanowisko służbowe. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że przy wymiarze kary 
wykluczony jest automatyzm w wymierzaniu kary najsurowszej bez uwzględnienia 
okoliczności sprawy. Sąd wskazał, że w sprawie występują liczne okoliczności 
łagodzące. Obwiniony prowadził dotychczas nienaganny tryb życia oraz ma wzorowy, 
ponad dwudziestopięcioletni okres wykonywania czynności sędziego. Jego postawa 
podczas zatrzymania była prawidłowa, gdyż dobrowolnie poddał się badaniu na 
zawartość alkoholu i nie utrudniał przeprowadzania tej czynności. Trzeba również 
uwzględnić specyfikę zawodu sędziego, charakteryzującą się pracą wykonywaną w 
warunkach wzmożonego napięcia psychicznego oraz brak rzeczywistej szkody 
majątkowej w wyniku zdarzenia. 

2 
 
Od powyższego rozstrzygnięcia zostały wniesione odwołania przez Rzecznika 
Dyscyplinarnego, Krajową Radę Sądownictwa oraz Ministra Sprawiedliwości. W 
odwołaniach zarzucono rażącą niewspółmierność kary, gdyż obwiniony popełnił 
przestępstwo umyślne o znacznej szkodliwości społecznej, a większość okoliczności 
uznanych za łagodzące przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny ma charakter 
neutralny. Podkreślono, że sędzia, który ignoruje zakaz siadania za kierownicą w 
stanie nietrzeźwości narusza elementarne normy prawne i etyczne obowiązujące 
wszystkich obywateli. W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku 
przez wymierzenie obwinionemu, na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p., kary 
dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Odwołania są zasadne. Niekwestionowany jest pogląd, że popełnienie przez 
sędziego przewinienia dyscyplinarnego, które odpowiada ustawowym znamionom 
typu czynu zabronionego prowadzenia w ruchu lądowym pojazdu mechanicznego w 
stanie nietrzeźwości, a więc czynu zabronionego o charakterze umyślnym, stanowi 
wyraz tak rażącego lekceważenia porządku prawnego, że z reguły powoduje utratę 
kwalifikacji do sprawowania urzędu sędziego, niezależnie od oceny jego wcześniejszej 
służby. Świadczy bowiem, że sędzia świadomie ignoruje powszechnie znane zakazy 
nie tylko uregulowane w przepisach prawa, ale także mające konotacje etyczne. 
Naraża przez to na szwank swoje dobre imię, jak również bezpieczeństwo wszystkich 
współużytkowników drogi publicznej, po której się porusza. Jedynie zupełnie 
nadzwyczajne okoliczności, mieszczące się zwykle w ramach instytucji kontratypów 
usprawiedliwiają sędziego, tak jak każdego innego obywatela, z faktu, iż nie 
respektował zakazu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Za takie 
przewinienie służbowe odpowiednią karą dyscyplinarną jest kara złożenia sędziego z 
urzędu (por. wyroki SN: z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt SNO 58/10; z dnia 27 
sierpnia 2007 r., SNO 47/07; z dnia 27 marca 2007 r., SNO 13/07, z dnia 9 marca 2006 
r., SNO 6/06; z dnia 10 września 2002 r., SNO 27/02). 
Oceniając z tej perspektywy, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny podzielił 
stanowisko przedstawione w odwołaniach, że kara dyscyplinarna wymierzona 
obwinionemu jest rażąco łagodna. Mimo szczegółowej analizy sprawy, Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny nie ocenił prawidłowo wpływu poszczególnych 
okoliczności na wymiar kary. Całkowicie pominął, że obwiniony w istotnym stopniu 
przekroczył dopuszczalny poziom alkoholu we krwi. Część z wymienionych przez Sąd 
okoliczności, jak nienaganny tryb życia oraz wzorowy okres wykonywania czynności 
sędziego ma dla wymiaru kary charakter neutralny. Żadna z okoliczności wskazanych 
przez Sąd nie może być określona jako nadzwyczajna, a tylko wówczas – w świetle 
przedstawionego wyżej poglądu – mogłaby zostać uwzględniona jako uzasadniająca 

3 
 
łagodniejszą karę. Akceptacja stanowiska wyrażonego przez Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny oznaczałaby w praktyce próbę usprawiedliwienia świadomego 
popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, które odpowiada ustawowym znamionom 
typu czynu zabronionego o dużej szkodliwości społecznej i stanowiącego zagrożenie 
dla dóbr wielu osób. 
Z tych względów, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznając, że wymierzona 
obwinionemu kara dyscyplinarna przeniesienia na inne miejsce służbowe jest w 
sposób rażący niewspółmierna do charakteru popełnionego przewinienia, jego wagi 
oraz społecznej i korporacyjnej szkodliwości, zmienił zaskarżony wyrok w części 
dotyczącej orzeczenia o karze i na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. wymierzył 
obwinionemu karę dyscyplinarną złożenia z urzędu.