SNO 17/08

UCHWAŁA  Z  DNIA  9  KWIETNIA  2008  R. 
  SNO  17/08 
 
Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody na podstawie 
art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. nie może być wiązane z jakimikolwiek nagannymi 
zachowaniami sędziego i następuje w wyniku stwierdzenia okoliczności o 
charakterze obiektywnym, których zaistnienie prowadzi do przyjęcia, że jest to 
niezbędne przez wzgląd na powagę stanowiska sędziego. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Iwona Koper, Zbigniew Hajn. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y   S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem sędziego 
Sądu Okręgowego Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz 
protokolanta w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 
2008 r. w związku z zażaleniem Kolegium Sądu Okręgowego na uchwałę Sądu 
Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt (...), w 
przedmiocie przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody 
 
u c h w a l i ł :  u c h y l i ć  zaskarżoną u c h w a ł ę  i  s p r a w ę  p r z e k a z a ć  
S ą d o w i  A p e l a c y j n e m u  –  S ą d o w i  D y s c y p l i n a r n e m u  d o  
p o n o w n e g o  r o z p o z n a n i a .  
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Uchwałą z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt (...), Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny nie uwzględnił wniosku Kolegium Sądu Okręgowego o przeniesienie 
sędziego Sądu Rejonowego na inne miejsce służbowe w trybie określonym w art. 75 § 
2 pkt 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. W uzasadnieniu uchwały Sad 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wskazał, że podstawą orzeczenia we wskazanym 
trybie nie mogą być nie poparte dowodami przypuszczenia, iż sędzia Sądu 
Rejonowego korzystała z nierzetelnych zwolnień lekarskich. Nie wykazano natomiast, 
zdaniem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, iżby w jednym choćby 
wypadku rzetelność zwolnienia lekarskiego przedłożonego przez sędziego Sądu 
Rejonowego została zakwestionowana. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przyznał, 
że długotrwałe korzystanie przez sędziego ze zwolnień lekarskich może prowadzić do 
dezorganizacji pracy sądu, niemniej sam fakt korzystania z tych zwolnień nie może 
samoistnie przemawiać za przyjęciem, że wzgląd na powagę stanowiska uzasadnia 

 
2 
przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody w trybie określonym 
w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. 
Powyższa uchwała Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego zaskarżona 
została na podstawie art. 131 § 2 u.s.p. przez Kolegium Sądu Okręgowego. W 
zażaleniu podniesiono zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć 
wpływ na treść orzeczenia, w tym przede wszystkim art. 7 k.p.k., polegającej na: 
- całkowitym pominięciu przy ocenie zasadności wniosku Kolegium, pisma 
Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 13 grudnia 2006 r. oraz pism 
Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 13 czerwca 2007 r. i z dnia 15 czerwca 2007 
r., 
- odstąpieniu od oceny okoliczności wskazanych w treści protokołu z 
posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego z dnia 18 czerwca 2007 r., w 
przedmiocie przedkładania przez sędziego Sądu Rejonowego zwolnień 
lekarskich 
pochodzących 
od 
lekarzy 
najróżniejszych 
specjalności, 
zatrudnionych w Zakładzie Opieki Zdrowotnej, w którym przez szereg lat 
sędzia ta pracowała jako radca prawny, korzystania ze zwolnień w sytuacji 
spiętrzenia obowiązków zawodowych, narastania zaległości, nieakceptowania 
zarządzeń nadzorczych Prezesa Sądu, odmowy udzielenia urlopu, jak również 
zaprzestania korzystania ze zwolnienia lekarskiego na kilka dni przed upływem 
okresu uprawniającego do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie sędziego w 
stan spoczynku (art. 71 § 1 u.s.p.), 
- zaniechaniu ustaleń co do zależności pomiędzy okolicznościami korzystania ze 
zwolnień lekarskich, a ewentualnością mogących powstać w takiej sytuacji 
przypuszczeń co do ich nadużywania, a w konsekwencji tego także naruszenia 
powagi stanowiska sędziego, tym bardziej iż Sąd Dyscyplinarny, podzielając 
stanowisko Kolegium Sądu Okręgowego, ostatecznie przyznał, że absencje 
chorobowe sędziego Sądu Rejonowego mogą być przejawem nadużywania 
zwolnień lekarskich, co znajduje oddźwięk w dość powszechnym odczuciu 
osób mających wiedzę na temat sytuacji w Sądzie Rejonowym w A., 
- ograniczeniu postępowania dowodowego do ustalenia braku podstaw do 
przypisania sędziemu Sądu Rejonowego faktu nadużywania zwolnień 
lekarskich oraz ich nierzetelności, w sytuacji gdy nie to było przesłanką 
wniosku Kolegium Sądu Okręgowego o przeniesienie na inne miejsce 
służbowe, w oparciu o przepis art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. 
Ponadto, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, 
polegający na przyjęciu braku podstaw do przeniesienia sędziego Sądu Rejonowego na 
inne miejsce służbowe z uwagi na powagę stanowiska, z powodu nie wykazania 
nadużywania przez nią zwolnień lekarskich, podczas gdy udowodnienie takiego stanu 
rzeczy nie jest warunkiem zastosowania przepisu art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p., zaś 

 
3 
prawidłowa ocena okoliczności korzystania z tych zwolnień w istocie dowodzi 
obiektywnego stanu zagrożenia dla powagi stanowiska sędziego. 
Opierając się na tak skonstruowanych zarzutach Kolegium Sądu Okręgowego 
domagało się zamiany zaskarżonej uchwały poprzez uwzględnienie wniosku o 
przeniesienie sędziego Sądu Rejonowego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 
75 § 2 pkt 3 u.s.p., względnie uchylenia zaskarżonej uchwały i przekazania sprawy do 
ponownego rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu pierwszej instancji. 
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
całkowicie rozminął się z intencjami wnioskodawcy, albowiem uznał za wymagające 
dowodu okoliczności, które nie były podstawą wniosku o przeniesienie sędziego Sądu 
Rejonowego na inne miejsce służbowe. Czyniąc osią konstrukcji uzasadnienia 
zażalenia to właśnie twierdzenie, Kolegium Sądu Okręgowego podejmuje jednak 
próbę wykazania, iż z punktu widzenia wykazania przesłanek przeniesienia sędziego 
na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. wystarczające jest 
wskazanie, iż zachodzi podejrzenie korzystania przez sędziego z nierzetelnych 
zwolnień lekarskich (ich nadużywania), albowiem to właśnie podejrzenie powoduje 
obiektywny stan naruszenia powagi stanowiska sędziego. 
Także wystąpienia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego na 
posiedzeniu Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego skoncentrowane były na 
próbie wykazania, iż istnienie podejrzenia nadużywania zwolnień lekarskich jest 
wystarczające z punktu widzenia wyczerpania dyspozycji przepisu art. 75 § 2 pkt 3 
u.s.p. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zażalenie jest zasadne, niemniej Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie w całej 
rozciągłości podziela argumentację w nim przytoczoną. Przede wszystkim nie sposób 
zgodzić się z twierdzeniem Kolegium Sądu Okręgowego, iżby przypuszczenia, iż 
zwolnienia lekarskie, z których korzystała sędzia Sądu Rejonowego, mogą być 
wystarczającą przesłanką dla przyjęcia, iż zachodzi stan, o którym mowa w art. 75 § 2 
pkt 3 u.s.p. W ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, tryb przeniesienia 
sędziego bez jego zgody określony w tym przepisie w ogóle nie może być wiązany z 
nagannością zachowania sędziego. Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe 
bez jego zgody nie ma natomiast charakteru sankcji; w ustawie przewidziano 
możliwość podjęcia takiej decyzji jako możliwą reakcję na powstanie okoliczności, 
które czysto obiektywnie prowadzą do zagrożenia powagi stanowiska sędziego. 
Okoliczności te nie mogą być natomiast wiązane z jakimikolwiek podejrzeniami 
nagannych zachowań sędziego. 
Trafnie podkreśla zatem zarówno Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w 
uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, jak i Kolegium Sądu Okręgowego w złożonym 

 
4 
zażaleniu, iż w sytuacji zaistnienia i udowodnienia takich okoliczności, zasadnym 
mogłoby być pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Wnioski 
wypływające z tego założenia przyjęte przez Sąd i przez Kolegium są jednak 
odmienne. O ile Kolegium Sądu Okręgowego wywodzi, że w sytuacji braku 
możliwości udowodnienia tych podejrzeń możliwe jest skorzystanie z instytucji 
przewidzianej w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p., to Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
zajmuje stanowisko, iż także w wypadku przeniesienia sędziego na inne miejsce 
służbowe bez jego zgody, konieczne jest przeprowadzenie dowodu, iż owe naganne 
zachowania sędziego w istocie miały miejsce. 
Sąd Najwyższy – Sad Dyscyplinarny nie podziela żadnego z tych zapatrywań. 
Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody na podstawie art. 75 
§ 2 pkt 3 u.s.p. nie może być wiązane z jakimikolwiek nagannymi zachowaniami 
sędziego i następuje w wyniku stwierdzenia okoliczności o charakterze obiektywnym, 
których zaistnienie prowadzi do przyjęcia, że jest to niezbędne przez wzgląd na 
powagę stanowiska sędziego. Zajęcie takiego stanowiska pozornie prowadzić mogłoby 
do utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego, jako prawidłowej pod względem prawnym. Nie sposób jednak nie 
zauważyć, że w uzasadnieniu tej uchwały w ogóle brak jest rozważań na temat 
zaistnienia takiego stanu w niniejszej sprawie. Słusznie zatem podnosi w zażaleniu 
skarżący, iż Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny niezasadnie ograniczył swoje 
rozważania do braku dowodów potwierdzających ciążące na osobie sędziego zarzuty 
nadużywania zwolnień lekarskich. Nie jest bowiem wystarczające – nota bene słuszne 
 stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, iż sam fakt korzystania 
przez sędziego ze zwolnień lekarskich, choć dezorganizuje pracę sądu, nie jest samo w 
sobie niczym nagannym. Wymaga bowiem rozważania sygnalizowane w zażaleniu, 
zagadnienie sprowadzające się do pytania, czy zewnętrzny negatywny odbiór 
zaistniałej sytuacji, analizowany przy uwzględnieniu specyfiki środowiska małego 
miasta, jakim jest A., nie stanowi jednak okoliczności obiektywnej, której zaistnienie 
może prowadzić do konieczności podjęcia przewidzianych w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. 
działań sanujących powagę stanowiska sędziego. 
W przekonaniu o konieczności przeprowadzenia rozważań w tym właśnie 
kierunku, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchwalił jak wyżej.