SNO 17/04

WYROK  Z  DNIA  20  MAJA  2004  R. 
SNO  17/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Maciak. 
Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Elżbieta Skowrońska-Bocian 
(sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie z 
udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego 
oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. sprawy sędziego Sądu 
Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionego sędziego od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia  17 lutego 2004 r., sygn. akt (...) 
 
I.  u t r z y m a ł   zaskarżony   w y r o k   w   m o c y; 
II. stwierdził, że koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 4 września 2003 r., 
sygn. akt SNO 51/03 uchylił zaskarżony odwołaniami wniesionymi przez 
obwinionego sędziego oraz przez Ministra Sprawiedliwości wyrok Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., sygn. akt (...). 
W wyroku tym Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał za winnego sędziego 
Sądu Rejonowego obwinionego o to, że: 
1)  uchybił godności sędziego przez czynienie w pisemnych wyjaśnieniach 
z dnia 5 listopada 2002 r., dotyczących sprawozdania z lustracji 
orzecznictwa sędziego Sądu Rejonowego w Wydziale VII Karnym 
Sądu Rejonowego przeprowadzonej w dniach 25 i 26 września oraz 10 
października 2002 r. przez wizytatora do spraw karnych Sądu 

 
2 
Okręgowego – sędziego Sądu Okręgowego, niestosownych i 
obraźliwych uwag w stosunku do sędziego-wizytatora, który 
przeprowadzał lustrację orzecznictwa sędziego Sądu Rejonowego oraz 
postawienie 
sędziemu-wizytatorowi 
zarzutu 
nierzetelnego 
i 
tendencyjnego przeprowadzenia lustracji zmierzającego do wydania 
oceny negatywnej, a także przez zamieszczenie niestosownych 
rozważań dotyczących cech charakteru sędziego-wizytatora; 
2) uchybił godności sędziego przez publiczne komentowanie przed 
rozprawą w dniu 23 kwietnia 2002 r. przedmiotu sprawy i jej 
rozstrzygnięcia;  
3) dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa szczegółowo 
opisanej w sprawozdaniu z lustracji orzecznictwa sędziego Sądu 
Rejonowego przeprowadzonej w dniach 25 i 26 września oraz 10 
października 2002 r. przez wizytatora do spraw karnych Sądu 
Okręgowego – sędziego Sądu Okręgowego. 
W stosunku do obwinionego sędziego orzeczono karę dyscyplinarną w 
postaci nagany. 
Uchylając ten wyrok Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wskazał na 
konieczność dokonania, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, analizy 
naruszeń prawa przez sędziego Sądu Rejonowego w toku orzekania. Zgodnie 
bowiem z art. 107 § 1 u.s.p. oczywista i rażąca obraza przepisów prawa stanowi 
przewinienie służbowe. Z treści tego przepisu wynika jednak jednoznacznie, że 
nie każde naruszenie prawa przez sędziego może być uznane za przewinienie 
dyscyplinarne. O przewinieniu takim można mówić, jeżeli wchodzi w grę 
naruszenie „oczywiste” i „rażące”. Ponadto Sąd Najwyższy – Sąd 
Dyscyplinarny zwrócił uwagę, że notatka sporządzona przez sędziego nie ma 
waloru dowodu według przepisów kodeksu postępowania karnego. Z art. 174 
k.p.k. wynika, że dowodu z zeznań świadka nie można zastępować treścią pism, 
zapisków lub notatek. Ponadto Sąd pierwszej instancji powinien poddać analizie 

 
3 
okoliczność, że treść sporządzonych przez obwinionego pism może sugerować, 
iż nie zawsze potrafi on właściwie ujmować i wyrażać swoje myśli. 
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
wyrokiem z dnia 17 lutego 2004 r. uznał obwinionego sędziego Sądu 
Rejonowego za winnego przewinień służbowych opisanych wyżej w pkt 1 i 2 i 
orzekł wobec niego karę dyscyplinarną nagany, natomiast uniewinnił go od 
zarzutu popełnienia przewinienia służbowego opisanego w pkt 3. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przedstawił analizę naruszeń prawa 
występujących w orzecznictwie obwinionego sędziego i doszedł do konkluzji, 
zgodnie z którą naruszenia te, jakkolwiek niewątpliwie występujące, nie 
odpowiadają ustawowemu wymaganiu rażącego charakteru i oczywistości. Z 
tego też względu uniewinnił obwinionego sędziego Sądu Rejonowego od 
zarzutu popełnienia przewinienia służbowego polegającego na naruszeniu prawa 
w sposób rażący i oczywisty. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny ustalił natomiast ponownie, że w 
piśmie z dnia 5 listopada 2002 r. skierowanym przez obwinionego sędziego do 
Prezesa Sądu Okręgowego znalazły się stwierdzenia znieważające sędziego-
wizytatora. Sąd uznał w tym zakresie winę sędziego Sądu Rejonowego za 
udowodnioną, szczegółowo przedstawiając i analizując dowody, które to 
potwierdzają. Podobnie co do zarzutu uchybienia godności sędziego 
wyrażającego się w publicznym komentowaniu przed rozprawą przedmiotu 
sprawy o sygn. akt IX W 109/01 oraz jej rozstrzygnięcia. Odnośnie tego zarzutu 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wskazał powody, dla których nie dał 
wiary zeznaniom świadka Mirosława M., a także przeanalizował dowody, które 
wskazują na zaistnienie sytuacji, kiedy to sędzia Sądu Rejonowego 
manifestował brak bezstronności. Zachowanie takie stanowi przewinienie 
służbowe. 
Uzasadniając wymiar kary dyscyplinarnej Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny wskazał na wagę popełnionych przewinień. W sformułowaniach 

 
4 
zawartych w piśmie z dnia 5 listopada 2002 r. można doszukać się elementów 
przestępstwa znieważenia sędziego-wizytatora, natomiast manifestowanie przez 
sędziego braku obiektywizmu stanowi przejaw zaprzeczenia cech, które 
niezbędne są dla sprawowania urzędu sędziego. 
Odwołanie od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego złożył 
obwiniony sędzia Sądu Rejonowego. W odwołaniu nie sprecyzowano, jakie 
przepisy zostały naruszone przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd pierwszej 
instancji. Obwiniony sędzia wskazuje jedynie, że składane odwołanie stanowi 
uzupełnienie wcześniejszego, a także wnosi o „jakiekolwiek rozstrzygnięcie, 
które nie doprowadzi do utrzymania zaskarżonej części wyroku i nie 
usankcjonuje uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia”. W obszernym uzasadnieniu 
odwołania skarżący przedstawia swoją wersję zdarzeń oraz swoją analizę i 
wnioski płynące z ustalonych faktów. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy sędziego Sądu Rejonowego Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny ponownie przeanalizował zgromadzone w 
sprawie dowody i dokonał ustaleń, zgodnie z którymi sędzia Sądu Rejonowego 
w dniu 23 kwietnia 2002 r. przed rozpoczęciem rozprawy w sprawie o syng. akt 
IX W 109/01 przeciwko Mirosławowi M. na korytarzu sądowym komentował 
przedmiot sprawy, a także jej przyszły wynik. Zaistnienie tego zdarzenia Sąd 
Apelacyjny uznał za udowodnione, mimo że obwiniony sędzia Sądu 
Rejonowego nie przyznał się do popełnienia tego czynu. Zgromadzone dowody 
jednak pozwalają na przyjęcie, że opisane zdarzenie miało miejsce. Ustalenia te, 
a także dokonana analiza dowodów, nie została skutecznie podważona przez 
obwinionego. W swoim uzasadnieniu, jak wskazano, nie stawia on zarzutu 
naruszenia przez Sąd drugiej instancji konkretnych przepisów, a jedynie 
przedstawia swoją wersję wydarzeń oraz własną ocenę sytuacji. 

 
5 
Podobnie w odniesieniu do zawarcia przez sędziego Sądu Rejonowego w 
piśmie z dnia 5 listopada 2002 r. niestosownych i obraźliwych uwag w stosunku 
do sędziego-wizytatora do spraw karnych sędziego Sądu Okręgowego. 
Obwiniony nie kwestionuje użycia we wskazanym piśmie pewnych zwrotów, 
wyjaśnia jedynie, że zostały one niewłaściwie zrozumiane, gdyż nie mają 
charakteru pejoratywnego. Stanowiska obwinionego nie sposób jednak 
podzielić. Znaczenie pewnych zwrotów i określeń musi być ustalane na 
podstawie kryteriów obiektywnych, a więc zgodnie z powszechnym ich 
rozumieniem. Zarzut nierzetelności i tendencyjności, zwłaszcza dotyczący 
sędziego-wizytatora, jest powszechnie traktowany jako obraźliwy, ma 
jednoznacznie negatywną konotację. Zawarcie tego rodzaju uwag w piśmie 
skierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego jest zachowaniem niegodnym 
sędziego. Nie stanowi usprawiedliwienia okoliczność, powoływana przez 
sędziego Sądu Rejonowego, że pismo to zawierało odniesienie się do wyników 
lustracji jego orzecznictwa i że było sporządzane w pewnym pośpiechu oraz 
zdenerwowaniu 
wywołanym 
negatywną 
oceną 
jego 
orzeczeń. 
Takie 
okoliczności, jak wskazano, nie usprawiedliwiają przedstawienia na piśmie 
obraźliwych uwag pod adresem sędziego-wizytatora. Osoba sprawująca urząd 
sędziego powinna umieć opanować emocje, nie uzewnętrzniać ich, i to w sposób 
obraźliwy dla innych. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że także w 
tym względzie zachowanie się sędziego Sądu Rejonowego wypełnia znamiona 
przewinienia służbowego w postaci uchybienia godności sędziego. 
Należy także zaaprobować wymiar kary dyscyplinarnej. Trafnie Sąd 
Apelacyjny 
– 
Sąd 
Dyscyplinarny 
podkreślił 
wagę 
obu 
przewinień 
dyscyplinarnych, która usprawiedliwia orzeczenie kary stosunkowo surowej. 
Orzeczenie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego odpowiada zatem treści 
art. 107 § 1 i art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. 
Z tych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy 
zaskarżony wyrok działając zgodnie z art. 456 k.p.k. w związku z art.128 u.s.p.