SNO 15/08

WYROK  Z  DNIA  20  MARCA  2008  R. 
  SNO  15/08 
 
Przewodniczący: sędzia SN Waldemar Płóciennik. 
Sędziowie SN: Krzysztof Cesarz, Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y   S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z udziałem Zastępcy 
Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w 
dniu 20 marca 2008 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w związku z odwołaniami 
obwinionego i Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt (...) 
 
I. 
u t r z y m a ł  zaskarżony w y r o k  w  m o c y ,  
II. 
kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny po 
rozpoznaniu sprawy sędziego Sądu Okręgowego obwinionego o to, że: 
- dopuścił się rażącego i oczywistego naruszenia art. 200 § 1 k.p.c. 
polegającego na przekazaniu zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2007 r. według 
właściwości sprawy IV.1.P 29/06 Sądu Okręgowego, 
- uchybił godności urzędu sędziego przez podjęcie w dniu 19 stycznia 2007 r. 
zamiaru zmiany wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. 
akt IV.1.Pa 279/06, w zakresie zmiany daty jego wydania, 
tj. o przewinienie służbowe w rozumieniu art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – 
Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm., 
przytaczanej dalej jako u.s.p.) 
uznał sędziego za winnego tego, że w dniu 19 stycznia 2007 r. w sekretariacie 
Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego oświadczył, że data 
wyroku z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt IV.1.Pa 279/06, będzie zmieniona oraz 
przekreślił datę na oryginale wyroku jak też dokonał zapisku na tym wyroku „Tel K” 
przez co uchybił godności sędziego, tj. przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p. i 
za to na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 tej ustawy wymierzył mu karę upomnienia. 
Jednocześnie tym samym wyrokiem Sąd uniewinnił sędziego od popełnienia drugiego 
zarzucanego czynu. 
Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji ustalił, że sędzia Sadu Okręgowego w 
dniu 8 stycznia 2007 r. rozpoznawał w trybie uproszczonym na posiedzeniu 
niejawnym apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Po podpisaniu orzeczenia 

 
2
oddalającego apelację sędzia zwrócił akta z zarządzeniem doręczenia wyroku stronom. 
Dnia 12 stycznia 2007 r. podczas wykonywania zarządzenia pracownica sekretariatu 
zauważyła, że pełnomocnictwo dla pozwanej ograniczone jest do postępowania przed 
Sądem pierwszej instancji. W tej sytuacji wysłała odpis wyroku jedynie 
pełnomocnikowi powoda. O swoich spostrzeżeniach poinformowała sędziego Sądu 
Okręgowego, w poniedziałek dnia 15 stycznia 2007 r., który polecił aby skontaktować 
się z radcą prawnym żeby ten złożył uzupełnione pełnomocnictwo. 
Ponieważ po upływie kilku dni pełnomocnictwo nie zostało przedłożone, w dniu 
19 stycznia 2007 r. obwiniony sędzia w sekretariacie oświadczył, że data wyroku 
będzie zmieniona. Nadto na wyroku przekreślił datę 8 stycznia 2007 r. i dokonał na 
nim adnotacji „tel K”. Gdy po chwili pracownica sekretariatu poinformowała go, że 
wyrok został doręczony jednej ze stron oświadczył, że „w takiej sytuacji temat jest 
zamknięty”. 
Sędzia Sądu Okręgowego składając wyjaśnienia na rozprawie dyscyplinarnej jak 
i trakcie przesłuchania przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie 
Apelacyjnym przyznał te fakty, ale podnosił, że nie miał zamiaru zmieniać 
doręczonego już wyroku a wycofał się z tej ewentualności jak tylko sekretarka 
oświadczyła, że wyrok jest doręczony. Odnośnie przekreślenia daty oraz dopisku na 
wyroku wyjaśnił, że był przekonany, że jest to kopia wyroku a nie oryginał, a poza 
tym czuł się źle, niedawno powrócił z kilkumiesięcznego zwolnienia lekarskiego. 
Sąd Dyscyplinarny dał wiarę wyjaśnieniom obwinionego z wyłączeniem tego, iż 
przekreślając nie wiedział, że czyni to na oryginale wyroku. Jak wskazał Sąd, na tej 
samej stronie wyroku zostało zamieszczone zarządzenie podpisane przez obwinionego 
sędziego, którego nie mógł przeoczyć. 
Sąd uznał, że obwiniony dopuścił się czynu, którym uchybił godności sędziego. 
Tym czynem nie jest „podjęcie zamiaru” zmiany wyroku, ale konkretne czynności 
polegające na przekreśleniu daty na oryginale wyroku oraz dokonaniu na nim dopisku. 
Jest to zachowanie niedopuszczalne, uchybiające godności urzędu sędziego i jako 
takie stanowi przewinienie służbowe określone w art. 107 § 1 u.s.p. 
Wymierzając najłagodniejszą karę z art. 109 § 1 u.s.p. Sąd miał na uwadze, że 
obwiniony wycofał swoje słowa o zmianie daty wyroku natychmiast, kiedy usłyszał, 
że wyrok został doręczony jednej ze stron. Nie bez znaczenia był też stan zdrowia 
sędziego, który do niedawna przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. 
Od wyroku Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji odwołanie złożył 
obwiniony sędzia Sądu Okręgowego oraz Minister Sprawiedliwości. 
Obwiniony zaskarżył wyrok w części skazującej zarzucając: 
- naruszenie art. 42 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji Praw Człowieka i 
Podstawowych Wolności oraz obrazę przepisów postępowania, to jest art. 117 
u.s.p. w zw. z art. 398, 399 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., 

 
3
- oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym bez analizy 
kontekstu sytuacyjnego i pominięcie zarzutów co do naruszeń prawa Prezesa 
Sądu, 
- naruszenie art. 107 u.s.p. w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 
ust. 2 Konstytucji przez skazanie za czyn nie objęty penalizacją, z uwagi na 
brak normy o związaniu orzeczeniem wydanym na posiedzeniu niejawnym, 
- uchybienie przepisom postępowania mające wpływ na prawo do obrony, tj. 
naruszenie art. 300 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. oraz nieudostępnienie notatki 
sekretariatu, pomimo odpowiedniego wniosku w piśmie z dnia 17 września 
2007 r. 
Na tej podstawie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie od 
popełnienia zarzucanego czynu. 
Minister Sprawiedliwości zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o 
karze, zarzucając na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. jej rażącą niewspółmierność w 
stosunku do przypisanego obwinionemu przewinienia służbowego. Należało bowiem 
zważyć, że wypowiedź sędziego o zamiarze zmiany wyroku miała miejsce w 
obecności pracowników sekretariatu co mogło u nich wywołać przekonanie, że sędzia 
może dowolnie przerabiać dokumenty urzędowe, nawet takiej rangi jak wyrok. 
Poza tym obwiniony nie zrezygnował z planu przerobienia wyroku z pobudek 
zasługujących na uznanie i mogących stanowić okoliczność łagodzącą. Była to jedynie 
wiedza, że zmiana wyroku nie mogłaby pozostać nieujawniona. Zdaniem skarżącego, 
zachowanie sędziego wywołało znaczną szkodę dla służby i godziło w dobro wymiaru 
sprawiedliwości. Na tle tych okoliczności kara upomnienia jest nieadekwatna do 
stopnia winy sędziego i konieczne jest jej zaostrzenie do kary nagany przewidzianej w 
art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. 
W odpowiedzi na odwołanie Ministra Sprawiedliwości obwiniony sędzia wniósł 
o jego odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu odrzucenia odwołania 
wskazano, że wynikające z art. 121 u.s.p. uprawnienie Ministra Sprawiedliwości do 
zaskarżania orzeczeń dyscyplinarnych Sędziów jest sprzeczne z art. 173 Konstytucji 
RP. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
W odwołaniu obwinionego sędziego błędnie zarzuca się naruszenie norm 
postępowania przez skazanie za czyn nie objęty zarzutem. Według prawidłowo 
ukształtowanego modelu postępowania karnego jego przedmiotem jest czyn objęty 
aktem oskarżenia. Przy braku tożsamości historycznej zdarzenia objętego aktem 
oskarżenia i zdarzenia, które ujawniło się w toku rozprawy, nowe oskarżenie Sąd 
może rozpoznać na tej samej rozprawie, ale tylko z zgodą oskarżonego – obwinionego 
w postępowaniu dyscyplinarnym. Zgoda ta nie jest potrzebna, jeżeli sąd orzekający nie 

 
4
wychodzi poza granice skargi uprawnionego oskarżyciela. Granice te wyznaczają 
okoliczności precyzujące czas, miejsce, przebieg zdarzenia zawarte w akcie oskarżenia 
i jego uzasadnieniu. W rozpoznawanej sprawie, pomimo użycia niefortunnego opisu 
czynu polegającego jedynie na podjęciu zamiaru zmiany wyroku w zakresie daty jego 
wydania, nie ma wątpliwości, że chodzi o to samo „zdarzenie historyczne” (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2006 r., II KK 246/2006, 
niepubl.; z dnia 11 grudnia 2006 r., II KK 304/206, OSNwSK 2006/1/2403). Ramy 
przypisywanego obwinionemu czynu zostały precyzyjnie określone w uzasadnieniu 
wniosku o rozpatrzenie sprawy dyscyplinarnej, które pokrywają się z opisem 
przyjętym ostatecznie przez Sąd Dyscyplinarny. Podjęcie zamiaru zmiany wyroku 
Sądu Okręgowego z dnia 8 stycznia 2007 r. zostało dookreślone we wniosku o 
rozpoznanie sprawy jako złożenie przez sędziego tego typu deklaracji oraz 
przekreślenie daty na oryginale wyroku i poczynienie na nim nieuprawnionego 
dopisku. 
Opis 
czynu 
wskazany 
w 
części 
wstępnej 
wniosku 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, który pełni funkcję aktu 
oskarżenia, w połączeniu z jego uzasadnieniem pozwala przyjąć, że pod pojęciem 
„podjęcie zamiaru zmiany wyroku w zakresie daty jego wydania” należało rozumieć 
konkretne, uzewnętrznione zachowania, nie zaś decyzje woli ograniczające się do 
sfery psychicznej. Sąd Dyscyplinarny przedstawił opisowo zarzucany we wniosku 
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego zamiar podjęcia zmiany wyroku. W ten sposób 
nie doszło do naruszenia wskazanych w odwołaniu norm prawa międzynarodowego, 
procesowego jak też Konstytucji RP. 
Przedmiotem oceny Sądu Dyscyplinarnego było zachowanie przypisane 
obwinionemu. Dlatego bezpodstawnie zarzuca się w odwołaniu sędziego, że ten Sąd 
pominął zarzuty kierowane przez obwinionego przeciwko Prezesowi Sądu. 
Jednocześnie oczywiste jest, że wyjaśnienie tych okoliczności pozostaje bez wpływu 
na ocenę bezprawności przypisanego obwinionemu zachowania. 
Zgodnie z art. 82 § 2 u.s.p. sędzia powinien w służbie i poza służbą strzec 
powagi stanowiska i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności 
sędziego lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności. Tak rozumiane naruszenie 
godności urzędu może łączyć się z naruszeniem konkretnej, w zasadzie procesowej 
normy, zawartej w wyodrębnionym przepisie prawnym jak też może polegać na 
naruszeniu określonych zasad postępowania dających się wywieść z systemu prawa 
procesowego. W ramach regulacji postępowania uproszczonego brak jest wyrażonej 
wprost chwili związania Sądu wyrokiem wydanym na posiedzeniu niejawnym w 
drugiej instancji. Nie oznacza to jednak, że jednolitej zasady wiążącego charakteru 
wyroków wydawanych na posiedzeniu niejawnym z chwilą podpisania ich sentencji 
(art. 341 k.p.c. oraz art. 47919  § 1 k.p.c. w związku z art. 47917 i art. 47918 k.p.c. ) nie 
stosuje się także do tego postępowania odrębnego. Zmiana wyroku wydanego na 

 
5
posiedzeniu niejawnym z chwilą jego podpisania jest zatem możliwa jedynie w 
wyniku 
wniesienia 
środka 
odwoławczego. 
Zastosowanie 
innych 
środków 
procesowych, jak uzupełnienie lub sprostowanie wyroku, zależy bądź od inicjatywy 
stron (art. 351 § 1 k.p.c.) lub też – pomimo iż jest możliwe z urzędu – odnosi się do 
oczywistych niedokładności, błędów pisarskich lub innych oczywistych omyłek. 
Dlatego wyrok oddalający apelację w postępowaniu uproszczonym, przekazany 
do sekretariatu Sądu przez sędziego wraz z aktami sprawy po posiedzeniu niejawnym, 
miał wszelkie cechy wyroku wiążącego, a podjęte przez obwinionego działania 
zmierzające do zmiany daty jego wydania były nieuprawnione, uchybiały godności 
urzędu sędziowskiego i osłabiały zaufanie do jego bezstronności. 
Wskazany w odwołaniu sędziego art. 300 k.p.k. odnosi się do postępowania 
prowadzonego przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego. Natomiast treść notatki 
urzędowej sporządzonej przez pracownicę sekretariatu sądowego była znana 
obwinionemu. Odwoływał się do jej treści jeszcze przed rozprawą, a przesłuchanie jej 
autorki pozostawił do uznania Sądu Dyscyplinarnego. 
Uprawnienie Ministra Sprawiedliwości do zaskarżania orzeczeń dyscyplinarnych 
sędziów wynika z art. 121 u.s.p. Dopóki nie zostanie we właściwym trybie 
stwierdzona sprzeczność tej normy rangi ustawowej z Konstytucją RP, Sąd 
Dyscyplinarny nie może jej pominąć przy rozpoznaniu odwołania. Nie zasługuje na 
uwzględnienie odwołanie Ministra Sprawiedliwości. Opiera się ono na założeniu 
wymierzenia kary niewspółmiernie łagodnej do czynu zarzucanego sędziemu. 
Przesłanką zastosowania art. 438 pkt 4 k.p.k. jest rażąca niewspółmierność kary, a 
zatem różnica pomiędzy karą wymierzoną a karą sprawiedliwą powinna być jaskrawa, 
jednoznaczna. Tych elementów brak w sprawie. 
Sąd Dyscyplinarny przy wymiarze kary właściwie rozważył zarówno 
okoliczności na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego. Wymierzona kara 
upomnienia równie skutecznie spełni swe cele jak następna w katalogu z art. 109 § 1 
u.s.p. kara nagany. 
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny drugiej 
instancji na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. utrzymał w mocy 
zaskarżony wyrok.