SNO 15/06

UCHWAŁA  Z  DNIA  10  MAJA  2006  R. 
SNO  15/06 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marek Sokołowski. 
Sędziowie SN: Gerard Bieniek (sprawozdawca), Marian Kocon. 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  na posiedzeniu z 
udziałem protokolanta w sprawie sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 
10 maja 2006 r. w związku z zażaleniem obwinionego na uchwałę Sądu Apelacyjnego 
– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt (...), w przedmiocie 
zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego 
w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. 
 
u c h w a l i ł :  
z m i e n i ć  zaskarżoną u c h w a ł ę  w ten sposób, że: 
1. w komparycji uchwały po słowach – [tu: imię i nazwisko sędziego] dopisać 
słowa „o to, że w dniu 13 sierpnia 2005 r. w C., prowadząc samochód osobowy 
marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym (...), znajdował się w 
stanie nietrzeźwości (mając we krwi 2,3 ‰ alkoholu etylowego), tj. dokonania 
przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.”; 
2. w punkcie drugim uchwały obniżenie wynagrodzenia określić na trzydzieści 
procent; 
w pozostałym zakresie zaskarżoną uchwałę utrzymać w mocy, a kosztami 
postępowania obciążyć Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Prokurator Okręgowy wystąpił w dniu 27 października 2005 r. do Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o wydanie uchwały zezwalającej na 
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w związku z 
uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., 
polegającego na tym, że w dniu 13 sierpnia 2005 r. w C., prowadząc samochód 
osobowy marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym (...) znajdował się w 
stanie nietrzeźwości, mając we krwi 2,3 ‰ alkoholu etylowego. Do rozpoznania 
wniosku na mocy decyzji Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 
2005 r. PDW 22/05 wyznaczony został Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w X. Sąd 
ten uchwałą z dnia 25 stycznia 2006 r. zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności 
karnej sędziego Sądu Okręgowego w związku z uzasadnionym podejrzeniem 
popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. 

 
2
Artykuł 80 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) nie określa przesłanek, od których 
spełnienia uzależnione jest podjęcie uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej. Nie ulega wszak wątpliwości, w świetle orzeczeń Sądu 
Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, że podstawowym warunkiem podjęcia takiej 
uchwały jest zebranie danych, które zawierają dostateczne podstawy przedstawienia 
sędziemu zarzutu popełnienia przestępstwa (uchwała Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 18 marca 1998 r., SD 5/97; uchwała z dnia 17 listopada 1996 
r., sygn. akt SD 40/96; postanowienie z dnia 15 maja 1998 r., sygn. akt SD 4/98, 
uchwała z dnia 5 listopada 2003 r., sygn. akt SNO 68/03 i inne). Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów pod kątem sprawdzenia, 
czy istotnie w sposób dostateczny uzasadniają one postawienie sędziemu opisanego 
we wniosku zarzutu. 
W sprawie nie jest kwestionowane, że w dniu 13 sierpnia 2005 r. w godzinach 
popołudniowych w C., Mariusz P. jadąc swoim samochodem ulicą Lwowską, 
zauważył nadjeżdżający z naprzeciwka samochód marki Volkswagen Passat. Pojazd 
ten poruszał się po całej szerokości jezdni, przekraczając m.in. podwójną linię ciągłą i 
wjeżdżając na pas jezdni przeznaczony dla przeciwnego kierunku ruchu. Wykonując 
manewry obronne i obawiając się zderzenia Mariusz P. zjechał na pobocze, a po 
wyminięciu się z tym pojazdem zawrócił i pojechał za nim podejrzewając, że 
kierujący pojazdem jest nietrzeźwy. Powiadomił o tym fakcie dyżurnego Komendy 
Miejskiej Policji w C. używając telefonu komórkowego. Po krótkiej jeździe Mariusz 
P. ponownie zauważył ten samochód stojący na parkingu przy markecie „Albert”. 
Mariusz P. także wjechał na ten parking i zaparkował swój samochód w sposób 
uniemożliwiający mężczyźnie siedzącemu za kierownicą dalszą jazdę i podszedł do 
niego. Wówczas wyczuł zapach alkoholu u tego mężczyzny, a jego mowa była 
niewyraźna. Kiedy wysiadł z samochodu i chodził wokół niego, upuścił kluczyki do 
samochodu, które podniósł i zatrzymał Mariusz P. Przybyli na miejsce zdarzenia 
funkcjonariusze policji stwierdzili na podstawie okazanej im legitymacji służbowej, że 
mężczyzną tym był sędzia Sądu Okręgowego. Początkowo odmówił on poddania się 
badaniu trzeźwości, wobec czego został przewieziony do Komendy Miejskiej Policji. 
Tam wyraził zgodę na badania, które wykonano alkometrem. Wynik wskazywał 
zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Następnie pobrano od niego krew do 
badania na zawartość alkoholu. Wykonane badanie wykazało we krwi obecność 2,3 ‰ 
alkoholu etylowego. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przesłuchał sędziego Sądu Okręgowego i 
niektórych świadków. Sędzia nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że 
nie kierował on pojazdem, lecz jego znajomy Marian A., który po zaparkowaniu 
pojazdu udał się do apteki, a potem widząc funkcjonariuszy oddalił się z parkingu. 

 
3
Sędzia Sądu Okręgowego przyznał natomiast, że w tym czasie był pod wyraźnym 
wpływem alkoholu. Stwierdził, że nie bardzo pamięta przebieg zdarzeń na parkingu, 
gdyż świadomość zaczął odzyskiwać w szpitalu, gdzie pobrano mu krew. Słuchany 
przed Sądem Mariusz P. nie wskazał jednoznacznie obwinionego jako osobę 
prowadzącą pojazd. Stwierdził także, że przy mijaniu samochodu na ul. Lwowskiej nie 
był w stanie ustalić, czy w tym pojeździe były jeszcze inne osoby. Natomiast po 
dojeździe na parking widział przy samochodzie tylko sędziego i on trzymał kluczyki 
od tego pojazdu, i siadał za kierownicą. Świadek ten odebrał mu kluczyki do 
samochodu, gdyż obwiniony „skłaniał się do uruchomienia pojazdu”. Słuchany jako 
świadek Marian A. potwierdził, że to on prowadził samochód. Zeznał, że pierwszy raz 
prowadził samochód ze wspomaganiem kierownicy i dlatego pojazd mu „uciekał”. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny dokonując oceny tego materiału 
dowodowego stwierdził, że zeznania Mariana A. są mało przekonujące i sprzeczne z 
zasadami doświadczenia życiowego. Świadek ten od 30 lat jest kierowcą i trudno 
uznać za wiarygodne twierdzenie, iż pierwszy raz prowadził samochód ze 
wspomaganiem kierownicy. Jeśli świadek ten nie potrafił jechać takim samochodem, 
to powinien odmówić jego prowadzenia. Jego zeznanie, iż na obchód aptek stracił 
około jednej godziny i wracając na parking widział obwinionego i policjantów 
pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadka G., który stwierdził, że interwencja na 
parkingu miała miejsce o godz. 1550, zaś obwinionemu podano alkometr na 
Komendzie Policji o godz. 1629. W konsekwencji Sąd ten uznał, że zebrany materiał 
dowodowy 
i 
zasady 
doświadczenia 
życiowego 
wskazują 
na 
wysokie 
prawdopodobieństwo popełnienia przez obwinionego zarzuconego mu przestępstwa z 
art. 178a § 1 k.k. Uzasadniało to uwzględnienie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie 
sędziego Sądu Okręgowego do odpowiedzialności karnej, a w następstwie tego 
zawieszenie go w czynnościach służbowych i obniżenie wynagrodzenia na czas 
trwania zawieszenia. 
W zażaleniu od wymienionej uchwały obwiniony zarzucił rażące naruszenie 
przepisów prawa procesowego przez jednostronną ocenę zebranych dowodów, 
niewyczerpanie 
wszystkich 
możliwości 
dowodowych 
zmierzających 
do 
wszechstronnego 
wyjaśnienia 
okoliczności 
sprawy 
oraz 
interpretowanie 
występujących w sprawie sprzeczności na niekorzyść obwinionego. W szczególności 
obwiniony zarzucił, że w sentencji uchwały nie przytoczono opisu czynu, co już 
stanowi samoistną podstawę uchylenia zaskarżonej uchwały. Kwestionuje odmowę 
wiarygodności zeznań Mariana A. podnosząc, że okoliczności, które zdaniem Sądu 
Apelacyjnego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego 
zdecydowały 
o 
uznaniu 
ich 
za 
nieprzekonujące, nie znajdują uzasadnienia w zebranych dowodach. Wskazuje, że w 
zeznaniach świadka Mariusza P., którym Sąd dał wiarę, występują istotne 
sprzeczności, niewyjaśnione w toku postępowania dyscyplinarnego. Zarzuca nadto 

 
4
naruszenie przepisu art. 129 § 2 i 3 u.s.p. przez dalsze zawieszenie go w czynnościach 
służbowych i obniżenie wynagrodzenia o 40 %, co nie uwzględnia jego aktualnej 
sytuacji materialnej. Obwiniony wniósł o zmianę uchwały i odmowę udzielenia 
zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, względnie jej uchylenie i 
przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego 
rozpoznania. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Podstawą normatywną rozpoznania wniosku o pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej sądowej lub administracyjnej jest art. 181 Konstytucji RP i 
art. 80 § 1 ustawy z dnia 21 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. 
U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Do postępowania przed Sądem Dyscyplinarnym w 
sprawie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej 
lub administracyjnej stosuje się przepisy o postępowaniu dyscyplinarnym (art. 80 § 3 
Prawa o ustroju sądów powszechnych). Oznacza to, że nie jest to postępowanie o 
charakterze dyscyplinarnym, a tym bardziej karnym. Prawo o ustroju sądów 
powszechnych nie określa przesłanek, od których uzależnione jest rozstrzygnięcie 
Sądu Dyscyplinarnego o zezwoleniu na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności 
karnej sądowej, a to jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. W świetle 
ustalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego podstawowym 
warunkiem podjęcia takiej uchwały jest zebranie dowodów, które zawierają 
dostateczne podstawy przedstawienia sędziemu zarzutów popełnienia przestępstwa. 
Odpowiedzialności karnej podlega bowiem tylko ten, kto popełnił czyn zabroniony 
pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia (art. 1 § 1 
kodeksu karnego). Nie stanowi natomiast przestępstwa czyn zabroniony, którego 
społeczna szkodliwość jest znikoma (art. 1 § 2 k.k.). Nie wszczyna się postępowania, a 
wszczęte umarza, gdy społeczna szkodliwość czynu jest znikoma (art. 17 § 1 pkt 3 
k.p.k.). Zatem przestępstwem jest czyn zabroniony, którego stopień społecznej 
szkodliwości jest wyższy, niż znikomy (przy spełnieniu pozostałych warunków 
wynikających z art. 1 k.k.). W konsekwencji tego obowiązkiem sądów 
dyscyplinarnych – przed podjęciem uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do 
odpowiedzialności karnej sądowej – jest rozważenie, czy zgromadzone dowody 
dostatecznie uzasadniają popełnienie przez sędziego przestępstwa oraz czy stopień 
społecznej szkodliwości popełnionego czynu zabronionego jest wyższy od znikomego. 
W uchwale z dnia 4 września 2003 r., SNO 52/03, Sąd Najwyższy – Sąd 
Dyscyplinarny stwierdził przy tym, że do rozpoznania wniosku o zezwolenie na 
pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej wystarcza dostateczne 
uprawdopodobnienie popełnienia przestępstwa. Skład orzekający w niniejszej sprawie 
podziela ten pogląd. Odnosząc go do okoliczności niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, 

 
5
że w istocie spornym jest to, czy obwiniony będąc niewątpliwie w stanie nietrzeźwości 
kierował krytycznego dnia samochodem. Obwiniony twierdził bowiem, że 
samochodem kierował świadek Marian A., który słuchany przed Sądem Apelacyjnym 
– Sądem Dyscyplinarnym przyznał ten fakt. Sąd ten uznał jednak to twierdzenie za 
nieprzekonywujące i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego podnosząc, że 
wskazywana przez tego świadka przyczyna nieprawidłowego prowadzenia pojazdu 
(poruszał się po całej szerokości jezdni, przekraczał podwójną linię ciągłą, wjeżdżał na 
pas jezdni przeznaczony dla przeciwnego kierunku ruchu) jest mało prawdopodobne w 
świetle zasad doświadczenia życiowego. Tę ocenę należy podzielić. Nie sposób 
bowiem przyjąć, aby kierowca z 30-letnim stażem, nawet pierwszy raz kierując 
samochodem ze wspomaganiem kierownicy, poruszał się po drodze w sposób rażąco 
naruszający zasady ruchu drogowego i zagrażający bezpośrednio bezpieczeństwu 
innych użytkowników drogi. Na takie rażące nieprawidłowości wskazuje bezspornie 
fakt, że świadek Mariusz P. podjął pościg za tym pojazdem. Nie są także 
przekonywujące twierdzenia świadka Mariana A., że po powrocie z apteki zauważył 
obwinionego i policjantów przy samochodzie należącym do sędziego Sądu 
Okręgowego i oddalił się, bo nie miał dokumentów. Takie zachowanie się jest 
zupełnie nieracjonalne. Przecież świadek ten wiedział, że obwiniony był nietrzeźwy, a 
obecność policjantów ewidentnie wskazywała na to, że istnieje podejrzenie 
prowadzenia przez obwinionego sędziego samochodu w stanie nietrzeźwości. W takiej 
sytuacji podejście do policjantów i wyjaśnienie na miejscu, że to on kierował 
pojazdem w sposób oczywisty uwiarygodniały twierdzenie obwinionego. Obrona 
obwinionego i zeznania świadka Mariana A. budzą istotne zastrzeżenia w zakresie ich 
wiarygodności w świetle zeznań świadka Mariusza P. złożonych w dniu zdarzenia (k. 
5-6 akt Prokuratora Okręgowego). Wynika z nich, że to obwiniony istotnie uruchomił 
silnik samochodu i próbował wycofać samochód z zatoczki. Jest także poza sporem, że 
wobec żadnego ze świadków, w szczególności funkcjonariuszy policji G. i K. 
obwiniony nie wskazał Mariana A. jako kierującego pojazdem. Takie natychmiastowe 
wskazanie osoby, która rzekomo kierowała pojazdem byłoby naturalne i zrozumiałe. 
Obwiniony nie wskazał też świadka Mariana A. świadkowi Krzysztofowi G. – 
prokuratorowi Prokuratury Rejonowej, który był na miejscu zdarzenia. Przeciwnie, z 
zeznań tego świadka (k. 72-73 akt prokuratorskich) wynika, że obwiniony nie 
wskazywał żadnych osób, które miałyby prowadzić samochód, a nadto dopytywał się 
„czy da się coś z tym zrobić, czy sprawa wyjdzie poza C., czy zostaną powiadomieni 
jego przełożeni”. 
Jeżeli więc uwzględnić te okoliczności, to nie sposób uznać, aby zebrane w 
sprawie dowody nie dawały podstawy do wniosku, że nastąpiło dostateczne 
uprawdopodobnienie popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. przez obwinionego. 

 
6
Uzasadniony jest zarzut obwinionego, że zaskarżona uchwała nie zawiera w 
części dyspozytywnej opisu czynu, którego popełnienie zarzuca się obwinionemu. 
Opis tego czynu zawierał jednak wniosek Prokuratora Okręgowego o udzielenie 
zezwolenia. Nie ma więc podstawy do uchylenia uchwały, skoro jest niewątpliwe, że 
zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego 
nastąpiło w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 
178a § 1 w ten sposób, że w dniu 13 sierpnia 2005 r. w C., prowadząc samochód 
osobowy marki Volkswagen Passat o nr rej. (...), znajdował się w stanie nietrzeźwości. 
W tych okolicznościach uzasadniona jest stosowna zmiana uchwały. 
Kwestionowanie 
przez 
obwinionego 
zawieszenie 
go 
w 
czynnościach 
służbowych, nie znajduje uzasadnienia w art. 129 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych. Prawdą jest, że Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w sposób dość 
arbitralny określił wysokość obniżenia wynagrodzenia o 40 %, nie uzasadniając 
szczegółowo tej części uchwały. Trafnie podniesiono w zażaleniu, że sytuacja 
rodzinna i materialna obwinionego uległa istotnej zmianie. W szczególności 
obwiniony udokumentował fakt ponoszenia kosztów leczenia starszej córki, która 
uległa 
wypadkowi 
oraz 
ponoszenia 
kosztów 
zwiększonych 
zabiegami 
rehabilitacyjnymi, jakimi poddawana jest młodsza córka. Biorąc te okoliczności po 
uwagę uznano za uzasadnione obniżenie wynagrodzenia o 30 % na okres zawieszenia 
w czynnościach służbowych. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.