SNO 15/04

UCHWAŁA  Z  DNIA  20  MAJA  2004  R. 
SNO  15/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Maciak (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Elżbieta Skowrońska-Bocian. 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie w postępowaniu 
dyscyplinarnym 
na 
posiedzeniu 
bez 
udziału 
Zastępcy 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego w sprawie sędziego Sądu Rejonowego w związku z 
zażaleniem sędziego i jego obrońcy na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 12 lutego 2004 r. sygn. akt (...) w przedmiocie 
zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej, 
zawieszenia go w czynnościach służbowych i obniżenia wysokości jego 
wynagrodzenia o 25 % na czas trwania tego zawieszenia 
 
u c h w a l i ł: 
1. z m i e n i ć   zaskarżoną   u c h w a ł ę   przez uchylenie orzeczenia o 
zawieszeniu z urzędu sędziego Sądu Rejonowego w czynnościach 
służbowych i obniżeniu na czas trwania tego zawieszenia jego 
wynagrodzenia o 25 %, w pozostałej części utrzymując ją w mocy; 
2. kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążyć Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
W związku z wnioskiem Prokuratora Okręgowego o zezwolenie na 
pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej sądowej, 
w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw polegających na tym, że: 
I. 
 w okresie od lutego do kwietnia 2002 r. w A., działając czynem 
ciągłym, pełniąc funkcję sędziego – komisarza w postępowaniu upadłościowym 

 
2 
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Grupa (...) „F. (...)” z siedzibą w B., 
przyjął w związku z pełnioną funkcją od Wiesława K. – Syndyka Masy 
Upadłości Spółki z o.o. „F. (...)” w B., korzyść majątkową o wartości 4.064,84 
zł, polegającą na pokryciu ze środków upadłego przedsiębiorstwa kosztów jego 
wyjazdu oraz w części kosztów wyjazdu Joanny M. do T., zorganizowanego na 
przełomie kwietnia i maja 2002 r., a tym samym, wiedząc o sposobie 
sfinansowania wyjazdu, przywłaszczył sobie mienie Spółki we wskazanej 
kwocie, na jej szkodę, 
to jest przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. i art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 
w zw. z art. 12 k.k.; 
II. 
 w okresie od dnia 8 czerwca 2002 r. do dnia 17 października 2002 
r. w A. działając czynem ciągłym, pełniąc funkcję sędziego – komisarza w 
postępowaniu upadłościowym Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Grupa 
(...) z siedzibą w B., przyjął w związku z pełnioną funkcją od Wiesława K. – 
Syndyka Masy Upadłości Spółki z o.o. „F. (...)” w B., korzyść majątkową o 
łącznej wartości 1.356,61 zł w ten sposób, że przyjął od Wiesława K. do 
użytkowania telefon komórkowy o nr (...), który został zakupiony ze środków 
Spółki oraz zarejestrowany na Syndyka Masy Upadłości Spółki „F. (...)”, 
wiedząc, iż rachunki za korzystanie z niego będą opłacane z majątku Spółki, a 
następnie telefon ten użytkował we wskazanym wyżej okresie, zaś rachunki za 
korzystanie z telefonu opłacane były ze środków Spółki z o.o. „F. (...)” w stanie 
upadłości, a tym samym, wspólnie z Wiesławem K., przywłaszczył sobie mienie 
Spółki we wskazanej kwocie, na jej szkodę, 
to jest przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. i art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 
w zw. z art. 12 k.k.; 
III. w okresie od lipca 2000 r. do 8 października 2002 r. w A., działając 
czynem ciągłym, pełniąc funkcję sędziego – komisarza w postępowaniu 
upadłościowym Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „L. (...) B. (...)”, 
przyjął w związku z pełnioną funkcją od Romana D. – Syndyka Masy Upadłości 

 
3 
„L. (....) B. (...)” S.A. w C. korzyść majątkową o łącznej wartości 5.652,65 zł w 
ten sposób, że przyjął od Romana D. do użytkowania telefon komórkowy o nr 
(...), zarejestrowany na masę upadłości Spółki „L. (...) B. (...)”, wiedząc, iż 
rachunki za korzystanie z niego będą opłacane z majątku Spółki, a następnie 
telefon ten użytkował we wskazanym wyżej okresie, zaś rachunki za korzystanie 
z telefonu opłacane były ze środków „L. (...) B. (...)” S.A. w stanie upadłości, a 
tym samym, wspólnie z Romanem D., przywłaszczył sobie mienie Spółki we 
wskazanej kwocie, na jej szkodę, 
to jest przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. i art. 284 § 1 k.k.  w zw. z art. 11 § 2 k.k. 
w zw. z art. 12 k.k.; 
IV. w okresie lutego i marca 2002 r. w A., działając czynem ciągłym, w 
celu użycia za autentyczne, dokonał podrobienia dokumentów w postaci trzech 
faktur VAT o nr: (...) z dnia 21 lutego 2002 r., (...) z dnia 7 marca 2002 r. i (...) z 
dnia 14 marca 2002 r., wystawionych przez Biuro Podróży „P. (...)” w A. na 
rzecz Grupy F. (...) „F. (...)” Spółka z o.o. w stanie upadłości z siedzibą w B., z 
tytułu zakupu usługi turystycznej i wynajęcia sali konferencyjnej, w ten sposób, 
że złożył na nich podpis, w miejscu osoby uprawnionej do odbioru faktury o 
treści „W.K. (...)”, 
to jest przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 12 lutego 2004 r., 
sygn. akt (...), na podstawie art. 80 § 1 oraz art. 129 § 2 i 3 ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z 
późn. zm.) zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu 
Rejonowego w zakresie opisanych wyżej przestępstw, w związku z 
uzasadnionym podejrzeniem ich popełnienia i z urzędu zawiesił sędziego Sądu 
Rejonowego w czynnościach służbowych, obniżając na czas trwania tego 
zawieszenia o 25 % wysokość jego wynagrodzenia. 
Zażalenia od tego orzeczenia wnieśli, na podstawie art. 80 § 3 u.s.p. i art. 
425 § 1 i 2 k.p.k., zarówno sędzia Sądu Rejonowego, jak i jego obrońca. 

 
4 
Sędzia Sądu Rejonowego zaskarżonej zarzucił uchwale: 
1. „obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 228 § 1 k.k., art. 284 § 1 k.k. 
oraz art. 270 k.k. polegającą na błędnym zakwalifikowaniu postępowania 
sędziego jako czynów o charakterze przestępczym, skoro nie ziszczone 
zostały przesłanki tak stypizowanych przestępstw, a w szczególności nie 
ustalony został zamiar jak i wina w czasie czynów; 
2. obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 2 k.p.k., art. 410 
k.p.k., art. 424 k.p.k., która miała wpływ na treść uchwały, a wynikającą z 
oparcia orzeczenia tylko na okolicznościach obciążających i pominięcia 
dowodów korzystnych dla skarżącego, bez należytego uzasadnienia takiego 
stanowiska, w szczególności braku uzasadnienia i rozważań w zakresie 
zarzucanego czynu opisanego w pkt III uchwały; 
3. obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 368 k.p.k. w zw. z 
art. 167 k.p.k. i art. 405 k.p.k., która miała wpływ na treść uchwały, gdyż nie 
rozpoznany został wniosek obrony o przeprowadzenie dowodu z 
przesłuchania Wiesława K. , celem ustalenia okoliczności nieujawnionych w 
toku postępowania, a zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej; 
4. obrazę przepisu prawa, a mianowicie art. 129 § 3 ustawy – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych, polegającej na tym, że Sąd Dyscyplinarny wydając 
uchwałę o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych, nie mógł 
obniżyć jednocześnie wysokości wynagrodzenia sędziego, wobec którego nie 
wszczęto postępowania dyscyplinarnego; 
5. błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na treść orzeczenia, 
a polegający na stwierdzeniu, że sędzia Sądu Rejonowego popełnił czyn w 
związku z pełnieniem funkcji sędziego – komisarza w postępowaniu 
upadłościowym „L. (...) B. (...)” S.A. w C., podczas gdy sędzia nigdy nie 
pełnił tej funkcji w tym postępowaniu upadłościowym; 
6. błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na treść orzeczenia, 
a polegający na stwierdzeniu, że sędzia Sądu Rejonowego popełnił czyny 

 
5 
opisane w zarzutach w związku z pełnieniem funkcji funkcjonariusza 
publicznego a mianowicie sędziego – komisarza,  podczas gdy prawidłowa 
ocena materiału dowodowego mogłaby tylko prowadzić do wniosku, iż nie 
tylko nie przyjęta została przez sędziego korzyść materialna, ale także brak 
jest związku między opisanymi czynami a pełnioną funkcją sędziego – 
komisarza”. 
Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o „...zmianę 
zaskarżonej uchwały i nieuwzględnienie wniosku prokuratora poprzez odmowę 
zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.” 
Natomiast obrońca sędziego Sądu Rejonowego zarzucając zaskarżonej 
uchwale: „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia 
polegający na uznaniu, że określone zachowania sędziego Sądu Rejonowego 
wyczerpują znamiona przestępstw określonych w kodeksie karnym, podczas 
gdy prawidłowa prawna ocena tychże zachowań prowadzi do jedynego 
nieodpartego wniosku, że owe działania żadną miarą za przestępstwa uznane 
być nie mogą”, wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i odmowę 
pociągnięcia do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego. 
Po wysłuchaniu sędziego oraz jego obrońcy podtrzymujących wnioski 
zawarte w zażaleniach oraz zapoznaniu się z pismem Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego, w którym usprawiedliwia nieobecność oraz wnosi o 
nieuwzględnienie zażaleń i utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy, Sąd 
Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Zażalenia sędziego Sądu Rejonowego oraz jego obrońcy w zakresie 
kwestionującym zasadność zezwolenia zaskarżoną uchwałą przez Sąd 
Apelacyjny 
– 
Sąd 
Dyscyplinarny 
na 
pociągnięcie 
sędziego 
do 
odpowiedzialności karnej, nie zasługują na uwzględnienie. 
Warunkiem podjęcia uchwały na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z 

 
6 
późn. zm.), zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej 
sądowej jest zebranie danych, które zawierają dostateczne podstawy do 
przedstawienia sędziemu zarzutu popełnienia przestępstwa. Chodzi więc o 
ustalenie, czy przedstawione Sądowi Dyscyplinarnemu dowody dostatecznie 
uzasadniają podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa. Rzeczą Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego orzekającego w przedmiocie zezwolenia 
na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej była wyłącznie 
odpowiedź na pytanie – czy zebrane dotychczas dowody w dostatecznym 
stopniu uzasadniają przedstawienie sędziemu zarzutów popełnienia czynów 
zabronionych i ocena tego Sądu, zdaniem instancji odwoławczej, jest 
prawidłowa i poparta szczegółową analizą dokonanych w tej sprawie ustaleń 
faktycznych (por. uchwała SN z dnia 5 listopada 2003 r., sygn. SNO 68/03). 
Zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, Sąd Apelacyjny – 
Sąd Dyscyplinarny w zaskarżonej uchwale, po wnikliwym przeanalizowaniu 
zebranego w sprawie materiału dowodowego, zasadnie podjął decyzję o 
zezwoleniu na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sądowej sędziego Sądu 
Rejonowego, co oczywiście nie przesądza o jego winie, bowiem zebrany 
dotychczas materiał dowodowy będzie podlegał weryfikacji w toku dalszego 
postępowania karnego, już z jego udziałem. 
Jednocześnie Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie podzielił stanowiska 
Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w zaskarżonej uchwale o 
zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych i obniżenia na czas tego 
zawieszenia o 25 % wysokości jego wynagrodzenia. 
Z ustaleń Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego wynika, że 
przeciwko 
sędziemu 
Sądu 
Rejonowego 
nie 
wszczęto 
postępowania 
dyscyplinarnego, co skutkuje, iż mimo uchylenia immunitetu, Sąd Apelacyjny – 
Sąd Dyscyplinarny, nie mógł w zaskarżonej uchwale zastosować art. 129 § 2 i 3 
u.s.p., czyli wydać decyzji o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych i 
obniżeniu jego wynagrodzenia na czas trwania tego zawieszenia. 

 
7 
Zważyć bowiem należy, że obowiązek zawieszenia w czynnościach prze-
widziany w art. 129 § 2 u.s.p. dotyczy tylko przypadków, gdy występują 
przesłanki  przewidziane w art. 129 § 1 u.s.p, a więc gdy postępowanie 
dyscyplinarne już wszczęto. Jeżeli Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje odrębnie 
wniosek o uchylenie immunitetu na podstawie art. 80 u.s.p., to uchwałę o 
zawieszeniu w czynnościach podejmie z urzędu tylko w przypadku zezwolenia 
na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, i jeżeli w tym momencie 
jest już wszczęte postępowanie dyscyplinarne. Mimo uchylenia immunitetu Sąd 
Dyscyplinarny nie może zastosować art. 129 § 2 u.s.p. (nie wyda z urzędu 
uchwały o zawieszeniu w czynnościach), jeżeli w tym momencie Rzecznik 
Dyscyplinarny nie podjął jeszcze postanowienia o wszczęciu postępowania 
dyscyplinarnego (por. t. 3 i 4 do art. 129 u.s.p., Komentarz do Prawa o ustroju 
sądów powszechnych... pod red. Jacka Gudowskiego, Wydawnictwo Prawnicze 
Lexis Nexis, Warszawa 2002, s. 385 – 386 oraz uchwała SN z dnia 5 marca 
2002, SNO 1/02, OSNKW 2002, z. 5-6, poz. 48). 
Uchylenie immunitetu nie może powodować automatycznie zawieszenia 
sędziego w czynnościach służbowych, a co za tym idzie obniżenia wysokości 
wynagrodzenia w granicach od 25 % do 50 %. 
W sytuacji, gdy w sprawie sędziego Sądu Rejonowego nie wszczęto 
postępowania dyscyplinarnego, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny nie mógł 
zawiesić go w czynnościach służbowych i obniżyć na czas trwania tego 
zawieszenia o 25 % wysokości jego wynagrodzenia. 
W tej sytuacji Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na wstępie.