SNO 39/14

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2014-10-10
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnawznowienie postępowaniaprawo o ustroju sądów powszechnychprawo do obronypoczytalnośćbiegli psychiatrzySąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, uznając brak podstaw do stwierdzenia obowiązkowego udziału obrońcy mimo jego problemów psychicznych.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek sędziego B. P. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, w którym został ukarany upomnieniem za przewlekłość postępowań. Sędzia argumentował, że w trakcie postępowania jego zdolność do kierowania własnym postępowaniem była ograniczona z powodu zaburzeń lękowo-depresyjnych, co uzasadniałoby obowiązkowy udział obrońcy. Sąd uznał jednak, że przedstawione dowody medyczne z późniejszego okresu nie potwierdzają, iż zaburzenia te wpływały na jego poczytalność lub zdolność do obrony w czasie popełnienia przewinień.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego sygn. SNO 4/11, zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r. W tamtej sprawie sędzia Sądu Okręgowego w K., B. P., został uznany winnym przewinień służbowych polegających na przekroczeniu terminów sporządzania uzasadnień i dopuszczeniu do przewlekłości postępowania, za co wymierzono mu karę upomnienia. Sędzia B. P. wnioskował o wznowienie postępowania, powołując się na opinię biegłych psychiatrów z innej sprawy, która wskazywała na znaczne ograniczenie jego zdolności do kierowania własnym postępowaniem w okresie objętym postępowaniem dyscyplinarnym. Argumentował, że w tej sytuacji udział obrońcy był obowiązkowy na mocy art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k., a jego brak stanowił podstawę do wznowienia postępowania z urzędu (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.). Sąd Najwyższy, analizując opinie biegłych, stwierdził, że zaburzenia adaptacyjne z obrazem lękowo-depresyjnym, które występowały u ukaranego, nie wpływały na jego zdolność rozpoznania znaczenia czynów, a jedynie ograniczały sferę afektywno-wolicjonalną i zdolność do podejmowania wysiłków. Sąd uznał, że te zaburzenia nie pozbawiały go możliwości korzystania z prawa do obrony ani nie uzasadniały potrzeby zapewnienia obrońcy. Brak było zatem podstaw do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zaburzenia nie uzasadniają obowiązkowego udziału obrońcy, jeśli nie wpływają na zdolność rozpoznania znaczenia czynów i nie pozbawiają możliwości korzystania z prawa do obrony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinie biegłych z późniejszego okresu nie potwierdziły, iż zaburzenia psychiczne sędziego w czasie popełnienia przewinień wpływały na jego poczytalność lub zdolność do obrony w stopniu uzasadniającym obowiązkowy udział obrońcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

brak podstaw do wznowienia postępowania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
B. P.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w K. (obwiniony)

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu, gdy udział obrońcy był obowiązkowy.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Reguluje wznowienie postępowania.

Pomocnicze

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki obowiązkowego udziału obrońcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na to, że zaburzenia psychiczne sędziego w czasie popełnienia przewinień wpływały na jego poczytalność lub zdolność do obrony w stopniu uzasadniającym obowiązkowy udział obrońcy.

Odrzucone argumenty

Argument sędziego o obowiązkowym udziale obrońcy z uwagi na ograniczenie zdolności kierowania własnym postępowaniem spowodowane zaburzeniami lękowo-depresyjnymi.

Godne uwagi sformułowania

zaburzenia adaptacyjne o obrazie lękowo-depresyjnym, które nie wpływały na zdolność rozpoznania znaczenia czynów, powodowały jednak zaburzenie sfery afektywno-wolicjonalnej, obniżając w stopniu znacznym zdolność ukaranego do pokierowania swoim postępowaniem nie potwierdza istnienia wątpliwości co do stanu jego poczytalności w chwili popełnienia przewinień nie pozbawiały ukaranego także możliwości należytego korzystania z prawa do obrony i rzutowały negatywnie na jego zdolność do udziału w postępowaniu dyscyplinarnym

Skład orzekający

Józef Szewczyk

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek obowiązkowego udziału obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym sędziego w kontekście jego stanu psychicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście postępowania dyscyplinarnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego i interpretacji prawa do obrony w kontekście problemów psychicznych, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem dyscyplinarnym i etyką zawodową.

Czy problemy psychiczne sędziego usprawiedliwiają wznowienie postępowania dyscyplinarnego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 39/14
POSTANOWIENIE
Dnia 10 października 2014 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Józef Szewczyk (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
w sprawie
B. P.
sędziego Sądu Okręgowego w K.
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu
w dniu 10 października 2014 r.
z urzędu, podstaw do wznowienia postępowania
w sprawie SNO 4/11,
‎
zakończonej prawomocnym wyrokiem
‎
Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego
‎
z dnia 16 marca 2011 r.
postanawia:
uznać, iż brak jest podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. SNO 4/11.
UZASADNIENIE
Sądu Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny prawomocnym wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w
[…]
z dnia 23 listopada 2010 r., uznający sędziego Sądu Okręgowego w K. - B. P. za winnego zarzucanych mu przewinień służbowych z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.) polegających na przekroczeniu ustawowego terminu sporządzenia uzasadnień w 81 sprawach oraz dopuszczeniu do przewlekłości postępowania w jednej sprawie i na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p. wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia. W sprawie tej obwiniony sędzia nie był badany przez biegłych lekarzy psychiatrów i nie miał obrońcy.
Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2014 r. ukarany sędzia zwrócił się o wznowienie z urzędu postępowania w tej sprawie, wskazując, że w jego toku występował bez obrońcy, mimo że, jak stwierdzili biegli lekarze psychiatrzy w opinii wydanej na potrzeby kolejnej prowadzonej przeciwko niemu sprawy – w okresie od jesieni 2006 r. do jesieni 2011 r. jego zdolność kierowania własnym postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona. Zdaniem ukaranego w sprawie wystąpiła podstawa z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ udział obrońcy w tym postępowaniu był obowiązkowy w świetle art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.
Z opinii biegłych lekarzy psychiatrów, wydanej w toczącej się później przed Sądem Apelacyjnym – Sądem Dyscyplinarnym w [X.] sprawie dyscyplinarnej sygn. ASD
[…]
, uzupełnionej i zmienionej w toku postępowania, wynika, że ukarany od połowy 2010 r. do końca sierpnia 2011 r. wykazywał zaburzenia adaptacyjne o obrazie lękowo-depresyjnym, które nie wpływały na zdolność rozpoznania znaczenia czynów, powodowały jednak zaburzenie  sfery afektywno-wolicjonalnej, obniżając w stopniu znacznym zdolność ukaranego do pokierowania swoim postępowaniem.
Jak wynika z dokumentacji medycznej, którą posiłkowali się biegli powołani w sprawie ASD
[…]
w swoich ustaleniach, pochodzącej z okresu po prawomocnym zakończeniu postepowania w sprawie SNO 4/11, zaburzenia sfery afektywno-wolicjonalnej przejawiały się w niezdolności do zorganizowania sobie pracy przez ukaranego i w deficytach w zakresie napędu do wykonywania obowiązków zawodowych związanych z podejmowaniem decyzji i sporządzaniem uzasadnień. Taki obraz stanu psychicznego ukaranego, uzyskany w późniejszym o ponad 3 lata okresie, nie potwierdza istnienia wątpliwości co do stanu jego poczytalności w chwili popełnienia przewinień służbowych objętych postępowaniem w sprawie SNO 4/11 (t.j. w okresie od 4 marca 2008 r. do 18 marca 2010 r.), ani też nie wskazuje, że dolegliwości lękowo-depresyjne, nie rzutujące na sferę poznawczą lecz ograniczające jedynie, chociaż zarazem znacznie zdolność do podejmowania wysiłków związanych z wykonywaną pracą orzeczniczą, pozbawiały ukaranego także możliwości należytego korzystania z prawa do obrony i rzutowały negatywnie na jego zdolność do udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, które to przesłanki uzasadniałyby potrzebę zapewnienia pomocy obrońcy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2010 r., I KZP 6/10, OSNKW 2010/8/65). Obwiniony w tym czasie orzekał w wydziale cywilnym-odwoławczym, nie korzystał ze zwolnienia lekarskiego, nie wskazywał na potrzebę udzielenia mu pomocy w prowadzeniu obrony, a jego zachowanie nie nasuwało podejrzeń co do istnienia takiej potrzeby Sądowi Dyscyplinarnemu.
Sąd Najwyższy nie znalazł więc podstaw do wznowienia postępowania w sprawie SNO 4/11 z urzędu, na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI