SNO 10/14

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny2014-04-29
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
immunitet sędziowskiodpowiedzialność karnasąd dyscyplinarnyprawo o ustroju sądów powszechnychfałszywe oskarżeniefałszywe zeznaniauchwała SN

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę Sądu Apelacyjnego zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, uznając istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez niego przestępstw.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia sędziego T. C. i jego obrońców na uchwałę Sądu Apelacyjnego zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za pięć czynów, zawieszenie go w czynnościach służbowych i obniżenie wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uznał zażalenia za niezasadne, utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę. Podkreślono, że postępowanie o uchylenie immunitetu nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej, a jedynie ustala, czy istnieje dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenia sędziego Sądu Rejonowego T. C. oraz jego obrońców na uchwałę Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 stycznia 2014 r., która zezwoliła na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za pięć zarzucanych czynów, zawiesiła go w czynnościach służbowych i obniżyła wynagrodzenie o 25%. Sędziemu zarzucono popełnienie przestępstw z art. 191 § 1 k.k., art. 234 k.k. i art. 233 § 1 k.k. (w różnych konfiguracjach), w tym fałszywe oskarżenie, składanie fałszywych zeznań i szarpanie innej osoby. Sąd Najwyższy uznał zażalenia za niezasadne, utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie o uchylenie immunitetu sędziowskiego nie jest postępowaniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej, a jedynie ma na celu ustalenie, czy istnieje dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Sąd dyscyplinarny ocenia zebrane dowody, a nie gromadzi dodatkowych. Podkreślono, że zebrane dowody, w tym zeznania świadków, były na tyle obciążające sędziego T. C., że stanowiły przekonywującą podstawę do uchylenia immunitetu. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania karnego uznano za bezzasadne, gdyż nie miały zastosowania do procedowania Sądu Dyscyplinarnego na posiedzeniu. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na niedopuszczalność formułowania w zażaleniach sformułowań wskazujących na pogardę i lekceważenie innych osób.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zebrane dowody stanowią dostateczną i przekonywującą podstawę dowodową dla podjęcia uchwały o uchyleniu wobec sędziego immunitetu sędziowskiego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zebrane w postępowaniu dowody, w tym zeznania świadków, były na tyle obciążające sędziego T. C., że stanowiły wystarczającą podstawę do uchylenia immunitetu. Podkreślono, że postępowanie to nie rozstrzyga o winie, a jedynie o istnieniu uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały

Strona wygrywająca

Prokuratura Rejonowa

Strony

NazwaTypRola
T. C.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego
Prokuratura Rejonowaorgan_państwowywnioskodawca
G. K.osoba_fizycznaświadek
J. W.osoba_fizycznaświadek
R. K.osoba_fizycznafunkcjonariusz Policji
K. S.osoba_fizycznafunkcjonariusz Policji

Przepisy (8)

Główne

u.s.p. art. 80 § § 2c

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.

Pomocnicze

u.s.p. art. 80 § § 2e

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Obowiązek dochowania standardów postępowania, w tym wysłuchania rzecznika dyscyplinarnego, sędziego oraz osoby, która wniosła o zezwolenie, a także oceny dowodów zgodnie z dyrektywą z art. 7 k.p.k.

k.p.k. art. 313 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunki wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów - istnienie nie tylko uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, ale również dostatecznie uzasadnionego podejrzenia, że czyn popełniła określona osoba.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Ocena dowodów zgodnie z dyrektywą swobodnej oceny dowodów.

k.k. art. 191 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo zmuszania do określonego zachowania.

k.k. art. 234

Kodeks karny

Przestępstwo fałszywego oskarżenia.

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo składania fałszywych zeznań.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów (przy zast. art. 11 § 2 k.k.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziego. Prawidłowa ocena zebranych dowodów przez Sąd Apelacyjny. Niezastosowanie przepisów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu I instancji do procedowania Sądu Dyscyplinarnego na posiedzeniu. Brak obowiązku aktywnego gromadzenia dowodów przez sąd dyscyplinarny.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania mająca istotny wpływ na treść orzeczenia. Błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Obraza art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k. Naruszenie przepisów art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. Niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego (sposób przesłuchiwania świadków, odczytywanie protokołów, oddalenie wniosku o dołączenie zeznań).

Godne uwagi sformułowania

postępowanie o uchylenie immunitetu sędziowskiego nie jest postępowaniem rozstrzygającym o jego odpowiedzialności karnej sąd dyscyplinarny nie musi mieć pewności, że przestępstwo zarzucane sędziemu we wniosku faktycznie zostało przez niego popełnione Głównym zadaniem postępowania o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest bowiem ustalenie, czy wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżyciela we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest wystarczająco uprawdopodobniona. kwestionowanie dokonanej oceny wniosku przez skarżących jest jedynie polemiką z zapadłą uchwałą i wynika prawdopodobnie z niezrozumienia istoty i celu prowadzonego postępowania.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego i zakresu postępowania dyscyplinarnego w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej sędziów i ich immunitetu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i odpowiedzialności karnej sędziego, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na specyfikę zawodu i potencjalne konflikty interesów.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy sędzia może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej? Kluczowe zasady uchylania immunitetu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SNO 10/14
UCHWAŁA
Dnia 29 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)
‎
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Wojnicka
na posiedzeniu,
w sprawie T. C. sędziego Sądu Rejonowego,
po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r.,
zażaleń T. C. oraz jego obrońców
na uchwałę Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 stycznia 2014 r., … 2/12,
w przedmiocie zezwolenia na pociągniecie sędziego do odpowiedzialności karnej, zawieszenia w czynnościach służbowych i obniżenia wynagrodzenia,
uchwalił:
utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny, uwzględniając wniosek prokuratora Prokuratury Rejonowej, uchwałą z dnia 10 stycznia 2014 r, sygn. … 2/12, zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego T. C. za 5 czynów, które miały polegać na tym, że:
1.
w dniu 13 października 2010 r. w K. przy ul. Ś. szarpał G. K. za rękę i odzież w celu zmuszenia go do wyjścia z pojazdu, w którym się znajdował, tj. przestępstwo z art. 191 § 1 k.k.;
2.
w dniu 13 października 2010 r. w K. przy ul. I. […] w Komisariacie Policji w ramach czynności przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania osoby zawiadamiającej w charakterze świadka fałszywie oskarżył J. W. o uszkodzenie jego samochodu marki Fiat Stilo o nr rej. […] na kwotę 300 zł poprzez kopnięcie w drzwi, uderzenie ręką w szybę, szarpanie za klamkę drzwi i urwanie w ten sposób ogranicznika drzwi oraz spowodowanie uszkodzenia jego ciała w postaci stłuczenia i otarcia naskórka lewej dłoni opartej na klamce drzwi od wewnątrz, a następnie, będąc pouczony o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań, złożył na tę okoliczność nieprawdziwe zeznania, tj. przestępstwo z art. 234 k.k. i art. 233 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k.;
3.
w dniu 29 grudnia 2010 r. w K. przy ul. K. […] w pisemnym zawiadomieniu o przestępstwie skierowanym do Prokuratury Rejonowej fałszywie oskarżył funkcjonariuszy Komisariatu Policji w K.  R. K. i K. S. o tworzenie fałszywych dowodów i podejmowanie innych podstępnych zabiegów w celu skierowania przeciwko jego osobie jako sędziemu ścigania za przewinienie dyscyplinarne związane z przebiegiem zdarzenia z jego udziałem z dnia 13 października 2010 r. przy ul. Ś. w K., poprzez zatajenie istotnych faktów w zeznaniach dotyczących przeprowadzonej interwencji oraz zenanie nieprawdy na okoliczność jego zachowania w czasie przedmiotowej interwencji, tj. przestępstwo z art. 234 k.k.;
4.
w dniu 10 stycznia 2011 r. w K. przy ul. K. […] podczas przesłuchania w charakterze świadka w Prokuraturze Rejonowej w postępowaniu przygotowawczym o sygn. … 1075/10 na okoliczność przebiegu zdarzenia z jego udziałem z dnia 13 października 2010 r. przy ul. Ś. w K., będąc pouczonym o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań, zeznał nieprawdę odnośnie zachowania J. W. podając, że złapał on klamkę drzwi jego pojazdu i usiłował je otworzyć, czym spowodował obrażenia na jego ręce, tj. przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.;
5.
w dniu 4 lutego 2011 r. w M. w ramach czynności przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania osoby zawiadamiającej w charakterze świadka w Prokuraturze Rejonowej w M. w postępowaniu przygotowawczym o sygn. … 113/11 na okoliczność przebiegu interwencji funkcjonariuszy Komisariatu Policji w K.  R. K. i K. S. z dnia 13 października 2010 r. przy ul. Ś. w K. oraz składanych przez nich zeznań w sprawie …. 1075/10 Prokuratury Rejonowej w K., będąc pouczonym o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań, zeznał nieprawdę odnośnie zachowania wymienionych funkcjonariuszy podając, że podczas przesłuchań zataili oni istotne okoliczności dotyczące przebiegu interwencji, a także podali nieprawdziwe okoliczności z nią związane w celu skierowania przeciwko niemu jako sędziemu ścigania dyscyplinarnego, tj. przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.
Tą samą uchwałą zawieszono sędziego Sądu Rejonowego T. C. w czynnościach służbowych oraz obniżono jego wynagrodzenie o 25 % na czas trwania tego zawieszenia.
Zażalenia od powyższej uchwały wnieśli SSR T. C. oraz trzej jego obrońcy.  Podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia oraz błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej uchwały poprzez odmowę udzielenia zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu -Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy -Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
Zażalenia wniesione w sprawie są niezasadne.
Przepis art. 80 § 2c ustawy
z dnia 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (j.t.: Dz. U. 2013, poz. 427, dalej u.s.p.) wskazuje, że sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. Przepis ten określa materialne podstawy decyzji w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.  Posługując się sformułowaniem tożsamym z użytym art. 313 § 1 k.p.k. wskazuje on, że wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest możliwe jedynie wówczas, gdy istnieje nie tylko uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, ale również musi istnieć dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba.  Jednakże postępowanie o uchylenie immunitetu sędziowskiego poprzez wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, nie jest postępowaniem rozstrzygającym o jego odpowiedzialności karnej, a więc sąd dyscyplinarny nie musi mieć pewności, że przestępstwo zarzucane sędziemu we wniosku faktycznie zostało przez niego popełnione.  Obowiązkiem sądu dyscyplinarnego jest jednak dochowanie standardu tego postępowania określonego w art. 80 § 2e u.s.p., czyli wysłuchanie rzecznika dyscyplinarnego, sędziego oraz osoby, która wniosła o zezwolenie, jeżeli się stawią na posiedzenie oraz dokonanie oceny zebranych w postępowaniu przygotowawczym dowodów zgodnie z dyrektywą z art. 7 k.p.k.  Głównym zadaniem postępowania o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest bowiem ustalenie, czy wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżyciela we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest wystarczająco uprawdopodobniona. To p
rowadzący postępowanie przygotowawcze powinien szczególnie skrupulatnie gromadzić materiał dowody, gdyż sąd dyscyplinarny nie ma obowiązku gromadzenia dodatkowych dowodów, a jedynie powinien ocenić dowody przedstawione wraz z wnioskiem.  Tylko w bardzo wyjątkowych sytuacjach Sąd Dyscyplinarny powinien uzupełniać materiał dowody przedstawiony wraz z wnioskiem.  Może to mieć miejsce szczególnie w sytuacji, gdy wydana w sprawie opinia sądowo-psychiatryczna co do stanu zdrowia psychicznego sędziego, co do którego zachodziły wątpliwości co do jego poczytalności, nie spełnia standardów określonych w art. 201 k.p.k.  Zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej może nastąpić bowiem nie tylko wówczas, gdy zebrane dowody dostatecznie uzasadniają popełnienie przestępstwa, ale również, gdy zostanie wykazane ponad wszelką wątpliwość, że nie zachodzą żadne okoliczności powodujące, iż dalsze postępowanie staje się prawnie niedopuszczalne (por. uchwała SN z dnia 16 września 2004 r., SNO 29/04, LEX nr 472053).
Analiza akt sprawy skazuje, że Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny właściwie ocenił cel prowadzonego postępowania i trafnie wskazał jakie przesłanki zadecydowały o podjęciu decyzji zezwalającej na pociągnięcie sędziego SR T. C. do odpowiedzialności karnej.  Zebrane w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę pod sygn. … 395/11 oraz Sąd Dyscyplinarny, w jak się wydaje zbyt drobiazgowym postępowaniu sądowym, dowody w postaci zeznań świadków, w tym G. K., J. W., R. K. i K. S. są na tyle obciążające sędziego SR T. C., że stanowią dostateczną i przekonywującą podstawę dowodową dla podjęcia uchwały o uchyleniu wobec sędziego immunitetu sędziowskiego.  Kwestionowanie dokonanej oceny wniosku przez skarżących jest jedynie polemiką z zapadłą uchwałą i wynika prawdopodobnie z niezrozumienia istoty i celu prowadzonego postępowania.  Podnoszenie zarzutów obrazy art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k., a więc przepisów odnoszących się do przebiegu rozprawy oraz do uzasadnienia wyroku sądu I instancji jest całkowicie bezzasadne, gdyż nie mają one zastosowania do procedowania Sądu Dyscyplinarnego na posiedzeniu, na którym rozpoznawany był wniosek prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.  Nie było skuteczne również postawienie w zażaleniach zarzutów naruszenia przepisów art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k., które określają podstawowe zasady procesu karnego, skoro skarżący nie wykazali uprzednio, że doszło do obrazy przepisu art. 313 § 1 k.p.k., a więc przepisu regulującego warunki przedstawienia osobie zarzutu popełnienia czynu karalnego.  Ocena danych z punktu widzenia tego właśnie przepisu miała rozstrzygające znaczenie przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, a w konsekwencji także przy kontroli instancyjnej jej zasadności (por. postanowienie SN z dnia 18 września 2002 r., sygn. SNO 23/02, LEX nr 568911).  Z uwagi na powyżej wskazany zakres przeprowadzanego postępowania dyscyplinarnego tego rodzaju, za całkowicie niezasadne należy uznać wszelkie zarzuty skarżących dotyczące prowadzonego postępowania dowodowego w zakresie sposobu przesłuchiwania świadków, odczytywania im protokołów zeznań w całości, czy też oddalenia wniosku o dołączenie zeznań świadków złożonych w innym postępowaniu karnym.  W tym miejscu należy jedynie zauważyć, że ocena dowodów z zeznań świadków została przeprowadzona prawidłowo i w wystarczającym zakresie dla potrzeb niniejszego postępowania.
Na zakończenie należy stwierdzić, mając na uwadze treść zażalenia jednego z trzech obrońców, a to sędziego SR J. C., że zawieranie przez skarżącego w swoim zażaleniu sformułowań wskazujących na pogardę i lekceważenie innych osób, nawet jeżeli nie zgadza się z ich stanowiskiem, czy też sformułowań stanowiących wręcz próbę szantażu emocjonalnego Sądu Najwyższego, jest niedopuszczalne i może być oceniane jako uchybienie godności urzędu.
Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w uchwale.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI