SNO 10/11

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2011-03-25
SAOSinnepostępowanie dyscyplinarneŚrednianajwyższy
sąd dyscyplinarnyKRSwyłączenie sędziegostatus stronykodeks postępowania karnegoustrój sądów powszechnychprawomocnośćwznowienie postępowania

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, uznając, że udział Krajowej Rady Sądownictwa w postępowaniu jako strony nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.

Obrońca sędziego Sądu Rejonowego wniósł o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, argumentując naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. przez udział sędziego SN działającego w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) jako strony. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek, stwierdzając, że KRS nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych, a jej przewodniczący działał w imieniu organu kolegialnego z racji pełnionego urzędu. W konsekwencji nie stwierdzono podstaw do wyłączenia sędziego ani wznowienia postępowania.

Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został złożony przez obrońcę sędziego Sądu Rejonowego, który kwestionował prawomocny wyrok Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r. (sygn. akt SNO 19/10). Głównym argumentem wnioskodawcy było naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez udział w postępowaniu odwoławczym sędziego Sądu Najwyższego, który miał działać jako strona w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) jako jej przewodniczący. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał wniosek za niezasadny. Wyjaśniono, że art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. przewiduje wyłączenie sędziego, jeśli brał on udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony lub prowadził postępowanie przygotowawcze. Sąd podkreślił, że KRS, zgodnie z Konstytucją RP i ustawą o KRS, nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych, nawet gdy inicjuje je lub w nich występuje. Działanie przewodniczącego KRS polegające na podpisaniu uchwały było czynnością w imieniu ciała kolegialnego, wynikającą z pełnionego urzędu, a nie działaniem w charakterze strony. Wobec braku spełnienia przesłanek z art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania został oddalony, a koszty postępowania wznowieniowego obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Krajowa Rada Sądownictwa nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych, a jej przewodniczący, działając w imieniu ciała kolegialnego i z racji pełnionego urzędu, nie działa jako strona w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że KRS, zgodnie z Konstytucją i ustawą, nie jest stroną w postępowaniach sądowych. Działanie przewodniczącego KRS w tej sprawie było czynnością organu kolegialnego, a nie osobistym działaniem w charakterze strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
obrońca obwinionejosoba_fizycznaobrońca
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan
Skarb Państwainstytucjakoszty postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten nie ma zastosowania do czynności procesowych Krajowej Rady Sądownictwa, ani do działania jej przewodniczącego w imieniu ciała kolegialnego z racji pełnionego urzędu.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 186 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Krajowa Rada Sądownictwa jest strażnikiem niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Konstytucja RP art. 187 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustrój, zakres działania, tryb pracy i sposób wyboru członków Rady określa odrębna ustawa.

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

W postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować, nie ma ona statusu strony.

u.KRS art. 121 § § 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Przyznaje uprawnienie do wniesienia odwołania na niekorzyść obwinionej.

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Przepis określający przewinienie dyscyplinarne.

u.s.p. art. 133

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krajowa Rada Sądownictwa nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych. Przewodniczący KRS działający w imieniu organu kolegialnego z racji urzędu nie działa jako strona w rozumieniu k.p.k.

Odrzucone argumenty

Udział sędziego SN działającego w imieniu KRS jako jej przewodniczącego w postępowaniu odwoławczym stanowił naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. i uzasadnia wyłączenie sędziego z mocy prawa.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był zobowiązany z racji pełnionego urzędu

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Jacek Sobczak

sędzia

Wojciech Katner

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja statusu Krajowej Rady Sądownictwa w postępowaniach sądowych oraz zastosowanie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. w kontekście działania organów kolegialnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania dyscyplinarnego sędziów i roli KRS w tym procesie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego i statusem organów kolegialnych w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy przewodniczący KRS może być uznany za stronę w postępowaniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Z DNIA 25 MARCA 2011 R. SNO 10/11 Z przepisów Konstytucji RP i z wydanej na jej podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.) wynika, że w postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony. Zatem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. nie ma zastosowania do czynności procesowych Krajowej Rady Sądownictwa. Nie ma również zastosowania z tego powodu, że ówczesny Przewodniczący Rady wprawdzie uczestniczył w podjęciu uchwały przez Radę i ją podpisał, ale uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był zobowiązany z racji pełnionego urzędu. Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski. Sędziowie SN: Jacek Sobczak, Wojciech Katner (sprawozdawca). S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt SNO 19/10, złożonego przez obrońcę obwinionej postanowił: 1) o d d a l i ć w n i o s e k , 2) obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego. U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 8 lutego 2011 r. obrońca obwinionej – sędziego Sądu Rejonowego wniósł o wznowienie, także z urzędu, postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt SNO 19/10, uchylenie tego wyroku oraz wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt ASD (…), i uniewinnienie obwinionej od popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm., dalej jako u.s.p.), ewentualnie uchylenie powołanych wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosek został uzasadniony okolicznościami wydania wyroku przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w dniu 19 maja 2010 r., w następstwie złożonego odwołania od powołanego wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, z naruszeniem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. 2 Naruszenie tego przepisu, przewidującego wyłączenie sędziego z mocy prawa wynikało z udziału w postępowaniu odwoławczym sędziego Sądu Najwyższego, który działał w charakterze strony przez to, że składał w sprawie odwołanie na niekorzyść obwinionej w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa jako jej przewodniczący. Rozpoznając wniosek Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Wniosek obrońcy jest niezasadny i podlega oddaleniu. Wyłączenie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) na podstawie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. może mieć miejsce, jeżeli sędzia brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy sędzia Sądu Najwyższego będący w składzie orzekającym w sprawie zakończonej wyrokiem w sprawie sygn. akt SNO 19/10 nie jest żadną z osób sprawujących funkcje wskazane w art. 40 § 1 pkt 5, w tym zwłaszcza nie działał w charakterze strony. Wniesienie odwołania od wyroku Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji na niekorzyść obwinionej nastąpiło w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Zgodnie z postanowieniami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Krajowa Rada Sądownictwa zajmuje specjalną pozycję wśród organów sądowych, jako strażnik niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186 ust. 1 Konstytucji RP), mając określony ustrój, zakres działania, tryb pracy i sposób wyboru członków Rady w odrębnej ustawie (art. 187 ust. 4 Konstytucji RP). Z przepisów Konstytucji RP i z wydanej na jej podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.) wynika, że w postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony. Także w tej sprawie, wnosząc odwołanie na niekorzyść obwinionej, nie miała takiego statusu, wykonując uprawnienie przyznane przez art. 121 § 1 u.s.p. Zatem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. nie ma zastosowania do czynności procesowych Krajowej Rady Sądownictwa. Nie ma również zastosowania z tego powodu, że ówczesny przewodniczący Rady wprawdzie uczestniczył w podjęciu uchwały przez Radę i ją podpisał, ale uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był zobowiązany z racji pełnionego urzędu. Mając to na uwadze, ze względu na brak spełnienia przesłanek zawartych w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., należało orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 133 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI