SNO 10/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, uznając, że udział Krajowej Rady Sądownictwa w postępowaniu jako strony nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.
Obrońca sędziego Sądu Rejonowego wniósł o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, argumentując naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. przez udział sędziego SN działającego w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) jako strony. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek, stwierdzając, że KRS nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych, a jej przewodniczący działał w imieniu organu kolegialnego z racji pełnionego urzędu. W konsekwencji nie stwierdzono podstaw do wyłączenia sędziego ani wznowienia postępowania.
Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został złożony przez obrońcę sędziego Sądu Rejonowego, który kwestionował prawomocny wyrok Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r. (sygn. akt SNO 19/10). Głównym argumentem wnioskodawcy było naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez udział w postępowaniu odwoławczym sędziego Sądu Najwyższego, który miał działać jako strona w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) jako jej przewodniczący. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał wniosek za niezasadny. Wyjaśniono, że art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. przewiduje wyłączenie sędziego, jeśli brał on udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony lub prowadził postępowanie przygotowawcze. Sąd podkreślił, że KRS, zgodnie z Konstytucją RP i ustawą o KRS, nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych, nawet gdy inicjuje je lub w nich występuje. Działanie przewodniczącego KRS polegające na podpisaniu uchwały było czynnością w imieniu ciała kolegialnego, wynikającą z pełnionego urzędu, a nie działaniem w charakterze strony. Wobec braku spełnienia przesłanek z art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania został oddalony, a koszty postępowania wznowieniowego obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Krajowa Rada Sądownictwa nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych, a jej przewodniczący, działając w imieniu ciała kolegialnego i z racji pełnionego urzędu, nie działa jako strona w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że KRS, zgodnie z Konstytucją i ustawą, nie jest stroną w postępowaniach sądowych. Działanie przewodniczącego KRS w tej sprawie było czynnością organu kolegialnego, a nie osobistym działaniem w charakterze strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny (wobec wnioskodawcy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| sędzia Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | obwiniona |
| obrońca obwinionej | osoba_fizyczna | obrońca |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
| Skarb Państwa | instytucja | koszty postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten nie ma zastosowania do czynności procesowych Krajowej Rady Sądownictwa, ani do działania jej przewodniczącego w imieniu ciała kolegialnego z racji pełnionego urzędu.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 186 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Krajowa Rada Sądownictwa jest strażnikiem niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Konstytucja RP art. 187 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój, zakres działania, tryb pracy i sposób wyboru członków Rady określa odrębna ustawa.
u.KRS
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
W postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować, nie ma ona statusu strony.
u.KRS art. 121 § § 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Przyznaje uprawnienie do wniesienia odwołania na niekorzyść obwinionej.
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa o ustroju sądów powszechnych
Przepis określający przewinienie dyscyplinarne.
u.s.p. art. 133
Ustawa o ustroju sądów powszechnych
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Krajowa Rada Sądownictwa nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych. Przewodniczący KRS działający w imieniu organu kolegialnego z racji urzędu nie działa jako strona w rozumieniu k.p.k.
Odrzucone argumenty
Udział sędziego SN działającego w imieniu KRS jako jej przewodniczącego w postępowaniu odwoławczym stanowił naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. i uzasadnia wyłączenie sędziego z mocy prawa.
Godne uwagi sformułowania
w postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był zobowiązany z racji pełnionego urzędu
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Jacek Sobczak
sędzia
Wojciech Katner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja statusu Krajowej Rady Sądownictwa w postępowaniach sądowych oraz zastosowanie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. w kontekście działania organów kolegialnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania dyscyplinarnego sędziów i roli KRS w tym procesie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego i statusem organów kolegialnych w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy przewodniczący KRS może być uznany za stronę w postępowaniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPOSTANOWIENIE Z DNIA 25 MARCA 2011 R. SNO 10/11 Z przepisów Konstytucji RP i z wydanej na jej podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.) wynika, że w postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony. Zatem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. nie ma zastosowania do czynności procesowych Krajowej Rady Sądownictwa. Nie ma również zastosowania z tego powodu, że ówczesny Przewodniczący Rady wprawdzie uczestniczył w podjęciu uchwały przez Radę i ją podpisał, ale uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był zobowiązany z racji pełnionego urzędu. Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski. Sędziowie SN: Jacek Sobczak, Wojciech Katner (sprawozdawca). S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt SNO 19/10, złożonego przez obrońcę obwinionej postanowił: 1) o d d a l i ć w n i o s e k , 2) obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego. U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 8 lutego 2011 r. obrońca obwinionej – sędziego Sądu Rejonowego wniósł o wznowienie, także z urzędu, postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt SNO 19/10, uchylenie tego wyroku oraz wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt ASD (…), i uniewinnienie obwinionej od popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm., dalej jako u.s.p.), ewentualnie uchylenie powołanych wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosek został uzasadniony okolicznościami wydania wyroku przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w dniu 19 maja 2010 r., w następstwie złożonego odwołania od powołanego wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, z naruszeniem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. 2 Naruszenie tego przepisu, przewidującego wyłączenie sędziego z mocy prawa wynikało z udziału w postępowaniu odwoławczym sędziego Sądu Najwyższego, który działał w charakterze strony przez to, że składał w sprawie odwołanie na niekorzyść obwinionej w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa jako jej przewodniczący. Rozpoznając wniosek Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Wniosek obrońcy jest niezasadny i podlega oddaleniu. Wyłączenie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) na podstawie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. może mieć miejsce, jeżeli sędzia brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy sędzia Sądu Najwyższego będący w składzie orzekającym w sprawie zakończonej wyrokiem w sprawie sygn. akt SNO 19/10 nie jest żadną z osób sprawujących funkcje wskazane w art. 40 § 1 pkt 5, w tym zwłaszcza nie działał w charakterze strony. Wniesienie odwołania od wyroku Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji na niekorzyść obwinionej nastąpiło w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Zgodnie z postanowieniami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Krajowa Rada Sądownictwa zajmuje specjalną pozycję wśród organów sądowych, jako strażnik niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186 ust. 1 Konstytucji RP), mając określony ustrój, zakres działania, tryb pracy i sposób wyboru członków Rady w odrębnej ustawie (art. 187 ust. 4 Konstytucji RP). Z przepisów Konstytucji RP i z wydanej na jej podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.) wynika, że w postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony. Także w tej sprawie, wnosząc odwołanie na niekorzyść obwinionej, nie miała takiego statusu, wykonując uprawnienie przyznane przez art. 121 § 1 u.s.p. Zatem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. nie ma zastosowania do czynności procesowych Krajowej Rady Sądownictwa. Nie ma również zastosowania z tego powodu, że ówczesny przewodniczący Rady wprawdzie uczestniczył w podjęciu uchwały przez Radę i ją podpisał, ale uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był zobowiązany z racji pełnionego urzędu. Mając to na uwadze, ze względu na brak spełnienia przesłanek zawartych w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., należało orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 133 u.s.p.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI