SNO 10/11

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny2011-03-25
SNinnepostępowanie dyscyplinarne sędziówŚrednianajwyższy
sąd dyscyplinarnyKRSwyłączenie sędziegostatus stronypostępowanie karnekodeks postępowania karnegoustrój sądów

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że sędzia SN nie działał jako strona w poprzednim postępowaniu, mimo wniesienia odwołania przez Krajową Radę Sądownictwa.

Obrońca sędziego Sądu Rejonowego wniósł o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, argumentując naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. przez udział sędziego SN, który miał działać jako strona w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek, stwierdzając, że Krajowa Rada Sądownictwa nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych, a jej przewodniczący działał w imieniu organu kolegialnego.

Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został złożony przez obrońcę sędziego Sądu Rejonowego, który kwestionował prawomocny wyrok Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r. (sygn. akt SNO 19/10). Głównym argumentem wnioskodawcy było naruszenie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez udział w postępowaniu odwoławczym sędziego Sądu Najwyższego, który miał działać jako strona w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), składając odwołanie na niekorzyść obwinionej. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek, uznając go za niezasadny. Sąd wyjaśnił, że wyłączenie sędziego z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. nie ma zastosowania, ponieważ sędzia SN nie brał udziału w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony ani nie prowadził postępowania przygotowawczego. Co więcej, KRS, działając w tej sprawie poprzez złożenie odwołania, nie miała statusu strony postępowania sądowego, zgodnie z przepisami Konstytucji RP i ustawy o KRS. Działanie przewodniczącego KRS polegające na podpisaniu uchwały było czynnością w imieniu ciała kolegialnego i wynikało z pełnionego urzędu, a nie z osobistego zaangażowania jako strony. W związku z brakiem spełnienia przesłanek z art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., wniosek został oddalony, a koszty postępowania wznowieniowego obciążyły Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia Sądu Najwyższego nie działał jako strona w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., a Krajowa Rada Sądownictwa nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sędzia SN nie pełnił żadnej z ról wymienionych w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. Ponadto, KRS, składając odwołanie, działała w imieniu organu kolegialnego, a nie jako strona postępowania, co wynika z jej konstytucyjnej pozycji i przepisów ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaobwiniona
obrońca obwinionejosoba_fizycznaobrońca
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjainna

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten przewiduje wyłączenie sędziego z mocy prawa, jeżeli brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze. Sąd uznał, że nie ma on zastosowania do sytuacji, w której sędzia SN orzekał w sprawie dyscyplinarnej, a KRS wnosiła odwołanie.

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa regulująca status i działanie KRS, z której wynika, że nie ma ona statusu strony w postępowaniach sądowych.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 186 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis określający pozycję KRS jako strażnika niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Konstytucja RP art. 187 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis wskazujący na potrzebę odrębnej ustawy regulującej ustrój, zakres działania i tryb pracy KRS.

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis określający przewinienie dyscyplinarne sędziego.

u.s.p. art. 121 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis przyznający KRS uprawnienie do wniesienia odwołania.

u.s.p. art. 133

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis dotyczący kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krajowa Rada Sądownictwa nie ma statusu strony w postępowaniach sądowych. Sędzia Sądu Najwyższego nie brał udziału w sprawie jako strona w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. Przewodniczący KRS działał w imieniu ciała kolegialnego, a nie jako strona.

Odrzucone argumenty

Sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w wydaniu wyroku, działał jako strona w imieniu KRS, naruszając art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony ówczesny Przewodniczący Rady wprawdzie uczestniczył w podjęciu uchwały przez Radę i ją podpisał, ale uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był zobowiązany z racji pełnionego urzędu

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Jacek Sobczak

członek

Wojciech Katner

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja statusu Krajowej Rady Sądownictwa w postępowaniach sądowych oraz zastosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k.) w kontekście postępowań dyscyplinarnych sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania dyscyplinarnego sędziów i roli KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego i statusem organów kolegialnych, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy sędzia SN może być stroną w sprawie dyscyplinarnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia rolę KRS.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE  Z  DNIA  25  MARCA  2011  R. 
  SNO  10/11 
 
Z przepisów Konstytucji RP i z wydanej na jej podstawie ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, 
poz. 67 ze zm.) wynika, że w postępowaniach sądowych, które Rada może 
inicjować lub w nich występować nie ma ona statusu strony. Zatem art. 40 § 1 pkt 
5 k.p.k. nie ma zastosowania do czynności procesowych Krajowej Rady 
Sądownictwa. Nie ma również zastosowania z tego powodu, że ówczesny 
Przewodniczący Rady wprawdzie uczestniczył w podjęciu uchwały przez Radę i 
ją podpisał, ale uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był 
zobowiązany z racji pełnionego urzędu. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski. 
Sędziowie SN: Jacek Sobczak, Wojciech Katner (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  w sprawie sędziego 
Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. wniosku o wznowienie 
postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego – Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt SNO 19/10, złożonego przez 
obrońcę obwinionej postanowił: 
 
1) 
o d d a l i ć  w n i o s e k ,  
2) 
obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wnioskiem z dnia 8 lutego 2011 r. obrońca obwinionej – sędziego Sądu 
Rejonowego wniósł o wznowienie, także z urzędu, postępowania zakończonego 
prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 
2010 r., sygn. akt SNO 19/10, uchylenie tego wyroku oraz wyroku Sądu Apelacyjnego 
– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt ASD (…), i 
uniewinnienie obwinionej od popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, 
poz. 1070 ze zm., dalej jako u.s.p.), ewentualnie uchylenie powołanych wyroków i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosek został uzasadniony 
okolicznościami wydania wyroku przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w dniu 
19 maja 2010 r., w następstwie złożonego odwołania od powołanego wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, z naruszeniem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. 

2 
 
Naruszenie tego przepisu, przewidującego wyłączenie sędziego z mocy prawa 
wynikało z udziału w postępowaniu odwoławczym sędziego Sądu Najwyższego, który 
działał w charakterze strony przez to, że składał w sprawie odwołanie na niekorzyść 
obwinionej w imieniu Krajowej Rady Sądownictwa jako jej przewodniczący. 
Rozpoznając wniosek 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: 
Wniosek obrońcy jest niezasadny i podlega oddaleniu. 
Wyłączenie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) na podstawie art. 40 § 1 pkt 
5 k.p.k. może mieć miejsce, jeżeli sędzia brał udział w sprawie jako prokurator, 
obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie 
przygotowawcze. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy sędzia Sądu Najwyższego 
będący w składzie orzekającym w sprawie zakończonej wyrokiem w sprawie sygn. akt 
SNO 19/10 nie jest żadną z osób sprawujących funkcje wskazane w art. 40 § 1 pkt 5, 
w tym zwłaszcza nie działał w charakterze strony. Wniesienie odwołania od wyroku 
Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji na niekorzyść obwinionej nastąpiło w 
wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Zgodnie z postanowieniami 
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Krajowa Rada 
Sądownictwa zajmuje specjalną pozycję wśród organów sądowych, jako strażnik 
niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186 ust. 1 Konstytucji RP), mając 
określony ustrój, zakres działania, tryb pracy i sposób wyboru członków Rady w 
odrębnej ustawie (art. 187 ust. 4 Konstytucji RP). Z przepisów Konstytucji RP i z 
wydanej na jej podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie 
Sądownictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.) wynika, że w 
postępowaniach sądowych, które Rada może inicjować lub w nich występować nie ma 
ona statusu strony. Także w tej sprawie, wnosząc odwołanie na niekorzyść obwinionej, 
nie miała takiego statusu, wykonując uprawnienie przyznane przez art. 121 § 1 u.s.p. 
Zatem art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. nie ma zastosowania do czynności procesowych 
Krajowej Rady Sądownictwa. Nie ma również zastosowania z tego powodu, że 
ówczesny przewodniczący Rady wprawdzie uczestniczył w podjęciu uchwały przez 
Radę i ją podpisał, ale uczynił to w imieniu ciała kolegialnego, a do podpisania był 
zobowiązany z racji pełnionego urzędu. 
Mając to na uwadze, ze względu na brak spełnienia przesłanek zawartych w art. 
40 § 1 pkt 5 k.p.k., należało orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach 
postępowania na podstawie art. 133 u.s.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI