SNO 1/09

27 
WYROK  Z  DNIA  16  LUTEGO  2009  R. 
SNO  1/09 
 
Przewodniczący: sędzia SN Andrzej Siuchniński. 
Sędziowie SN: Gerard Bieniek, Roman Kuczyński (sprawozdawca). 
 
S ą d  N a j w y ż s z y  –  S ą d  D y s c y p l i n a r n y  z  udziałem sędziego 
Sądu Apelacyjnego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po 
rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. sprawy sędziów Sądu Okręgowego w związku z 
odwołaniem sędziego Sądu Okręgowego I. M. i sędziego Sądu Okręgowego A. H. 
oraz 
Ministra 
Sprawiedliwości 
od 
wyroku 
Sądu 
Apelacyjnego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt (...) 
 
zaskarżony w y r o k  u t r z y m a ł  w mocy. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Wyrokiem z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt (...), Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny uznał: 
- sędziego Sądu Okręgowego E. M. za winną popełnienia przewinienia 
służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych polegającego na tym, że dopuściła się rażącego i oczywistego 
naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 5 
kwietnia 2006 r. w sprawie IX Pz 82/06 sprzecznego z treścią rozstrzygnięcia oraz art. 
350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. przez sprostowanie uzasadnienia 
postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. postanowieniem z dnia 8 czerwca 2006 r. 
podczas, gdy ustalenia poczynione w sprostowanym uzasadnieniu nie dawały 
podstawy do przyjęcia, że uzasadnienie w części sprostowanej jest wynikiem 
niedokładności, błędu pisarskiego, czy też innej oczywistej omyłki i za to na 
podstawie art. 109 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych wymierzył obwinionej karę dyscyplinarną upomnienia; 
- sędziego Sądu Okręgowego I. M. za winną popełnienia przewinienia 
służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych, polegającego na tym, że dopuściła się rażącego i oczywistego 
naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 5 
kwietnia 2006 r. w sprawie IX Pz 82/06 sprzecznego z treścią rozstrzygnięcia oraz art. 
350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. przez sprostowanie uzasadnienia 
postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. postanowieniem z dnia 8 czerwca 2006 r. 

 
2
podczas, gdy ustalenia poczynione w sprostowanym uzasadnieniu nie dawały 
podstawy do przyjęcia, że uzasadnienie w części sprostowanej jest wynikiem 
niedokładności, błędu pisarskiego, czy też innej oczywistej omyłki i za to na 
podstawie art. 109 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych wymierzył obwinionej karę dyscyplinarną upomnienia; 
- sędziego Sądu Okręgowego A. H. za winnego popełnienia przewinienia 
służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych polegającego na tym, że dopuścił się rażącego i oczywistego 
naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 5 
kwietnia 2006 r. w sprawie IX Pz 82/06 sprzecznego z treścią rozstrzygnięcia oraz art. 
350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. przez sprostowanie uzasadnienia 
postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. postanowieniem z dnia 8 czerwca 2006 r. 
podczas, gdy ustalenia poczynione w sprostowanym uzasadnieniu nie dawały 
podstawy do przyjęcia, że uzasadnienie w części sprostowanej jest wynikiem 
niedokładności, błędu pisarskiego, czy też innej oczywistej omyłki i za to na 
podstawie art. 109 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną upomnienia. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny ustalił, że: 
Obwinieni E. M., I. M. i A. H. są sędziami Sądu Okręgowego orzekającymi w 
Wydziale IX Pracy. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2006 r. wydanym w sprawie o 
sygn. akt XXI P 3084/05, Sąd Rejonowy – Sąd Pracy odrzucił apelację powódki 
Justyny L., uznając, iż wniesiona w dniu 16 lutego 2006 r. przez pełnomocnika 
procesowego powódki, będącego adwokatem – apelacja nie została przez niego 
podpisana w oryginale, a tym samym nie spełnia wymogów przewidzianych dla pisma 
procesowego. Justyna L. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie do Sądu 
Okręgowego – Sądu Pracy. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r. wydanym w 
sprawie IX Pz 82/06 Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w składzie: przewodniczący SSO E. 
M. (sędzia sprawozdawca) oraz sędziowie: SSO A. H. i SSO I. M. – oddalił zażalenie 
Justyny L. i odstąpił od obciążenia pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego. 
W trakcie narady w sprawie IX Pz 82/06, sędzia sprawozdawca E. M. zaproponowała 
pozostałym sędziom orzekającym w tej sprawie rozstrzygnięcie, które zostało 
zaaprobowane przez cały skład sądzący. Następnie sędzia sprawozdawca E. M. 
osobiście sporządziła postanowienie oddalające zażalenie powódki i odstępujące od 
obciążenia pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego. Sentencja tego 
postanowienia niezwłocznie po naradzie została podpisana przez SSO E. M., SSO A. 
H. i SSO I. M. Po pewnym czasie, ale w terminie ustawowym, sędzia sprawozdawca – 
SSO E. M. sporządziła uzasadnienie przedmiotowego postanowienia, które zawierało 
stwierdzenia uznające zażalenie powódki za zasadne i zasługujące na uwzględnienie. 
W treści uzasadnienia po słowach „Sąd Okręgowy zważył, co następuje:” zawarto 

 
3
sformułowania: „Zażalenie jest zasadne i jako takie zasługuje na uwzględnienie. W 
ocenie Sądu Odwoławczego istniejący na apelacji podpis pełnomocnika procesowego 
powódki jest podpisem oryginalnym. Tym samym złożona apelacja spełnia wymogi 
przewidziane przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dla pisma 
procesowego, a zatem postanowienie Sądu pierwszej instancji nie jest prawidłowe. (...) 
W ocenie Sądu nie podpisanie apelacji powinno zostać uzupełnione w trybie art. 130 § 
1 k.p.c. W związku z powyższym na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 
k.p.c. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania zażaleniowego sąd orzekł 
na podstawie przepisu art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę fakt, że przepis art. 3701 k.p.c. 
będący podstawą rozstrzygnięcia wymagał dokonania wykładni”. Tak sporządzone 
uzasadnienie do postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. zostało podpisane przez cały 
skład orzekający w tej sprawie: SSO E. M., SSO A. H. i SSO I. M. Następnie, w 
związku z istniejącą sprzecznością między treścią sentencji postanowienia z dnia 5 
kwietnia 2006 r. a jego uzasadnieniem, SSO E. M. zaproponowała SSO A. H. i SSO I. 
M. sprostowanie przedmiotowego postanowienia. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 
czerwca 2006 r. w sprawie IX Pz 82/06, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy Wydział IX Pracy 
w składzie: przewodniczący SSO E. M., sędziowie: SSO A. H. i SSO I. M., postanowił 
sprostować oczywiste omyłki pisarskie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 
kwietnia 2006 r. w ten sposób, że: na pierwszej stronie uzasadnienia, w trzeciej linii od 
dołu, po słowach „zażalenie jest” w miejsce wyrazu „zasadne” wpisać wyraz 
„niezasadne” oraz po słowach „i jako takie” w miejsce wyrazu „zasługuje” wpisać 
wyraz „nie zasługuje”; na ostatniej stronie uzasadnienia, w czwartej linii od dołu w 
miejsce „art. 386 § 4 k.p.c.” wpisać „art. 385 k.p.c.” W uzasadnieniu postanowienia 
stwierdzono, że są to oczywiste omyłki pisarskie w rozumieniu art. 350 § 1 i 2 k.p.c. i 
jako takie podlegają sprostowaniu. Sentencję powyższego postanowienia i jego 
uzasadnienie podpisali SSO E. M., SSO A. H. i SSO I. M. 
Sędzia Sądu Okręgowego E. M. przyznała się do popełnienia zarzucanego jej 
przewinienia służbowego. Wyjaśniła, że osobiście sporządziła obydwa postanowienia i 
ich uzasadnienia. Zaproponowane przez nią rozstrzygnięcia zostały zaaprobowane 
przez pozostałych członków składu orzekającego, którzy podpisali postanowienia 
działając w zaufaniu do sędziego sprawozdawcy. Sędzia Sądu Okręgowego E. M. 
usprawiedliwiała popełnienie przewinienia służbowego swoją złą sytuacją zdrowotną. 
W wypowiedzi końcowej obwiniona przyznała, że dużą dolegliwość stanowi dla niej 
to, że za jej błąd odpowiadają koledzy. 
Obwinieni sędziowie Sądu Okręgowego I. M. i A. H. także przyznali się do 
zarzucanych im przewinień służbowych i wyjaśnili, że podpisali obydwa 
postanowienia oraz ich uzasadnienia, działając w zaufaniu do sędziego sprawozdawcy. 
Oświadczyli, że nie zorientowali się w momencie podpisywania pierwszego 
postanowienia, że pomiędzy treścią sentencji a uzasadnienia jest różnica tym bardziej, 

 
4
że w uzasadnieniu brak było sygnatury akt sprawy. Natomiast postanowienie o 
sprostowaniu podpisali w przekonaniu, że omyłka w treści uzasadnienia jest wynikiem 
sporządzenia go na komputerze przy wykorzystaniu standardowych formułek i 
sprostowanie uzasadnienia pozwoli na usunięcie sprzeczności sentencji postanowienia 
z jego uzasadnieniem. Wskazywali, że od wielu lat pracują z sędzią E. M. i nigdy nie 
zdarzały się tego rodzaju pomyłki. W wypowiedzi końcowej obwinieni zdali się na 
ocenę Sądu Dyscyplinarnego. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny doszedł do przekonania, że zeznania 
obwinionych znajdują potwierdzenie w powstałym zgromadzonym materiale 
dowodowym, tworzą wzajemnie uzupełniającą się logiczną całość, a zatem zasługują 
na wiarę. W tym stanie rzeczy Sąd Dyscyplinarny, mając także na uwadze konkretną 
postawę procesową obwinionych przyznających się do popełnienia zarzucanych im 
przewinień uznał, że istnieją podstawy do przypisania wszystkim obwinionym 
przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), polegającego na 
rażącym i oczywistym naruszeniu prawa – a mianowicie art. 328 § 2 k.p.c. przez 
sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie IX Pz 
82/06, sprzecznego z treścią rozstrzygnięcia. W sentencji tego postanowienia 
orzeczono bowiem o oddaleniu zażalenia powódki, czego skutkiem było 
uprawomocnienie się postanowienia o odrzuceniu apelacji powódki (z powodu 
niepodpisania pierwszego egzemplarza apelacji przez pełnomocnika). Tymczasem w 
uzasadnieniu postanowienia oddalającego zażalenie powódki z jednej strony 
stwierdzono, że było ono uzasadnione, z drugiej zaś strony jako podstawę 
rozstrzygnięcia wskazano przepis art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., którego 
to przepisy stanowią o uchyleniu postanowienia a nie o oddaleniu zażalenia, czyli 
również sprzecznie z sentencją wydanego postanowienia. Tym samym w ten sposób 
sporządzone uzasadnienie rażąco naruszyło wymagania z art. 328 § 2 k.p.c., albowiem 
nie tylko nie zawierało wskazania właściwej podstawy faktycznej i prawnej, ale w 
istocie odnosiło się do zupełnie innego rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego, że 
postanowienie z dnia 5 kwietnia 2006 r. i jego uzasadnienie sporządziła osobiście 
sędzia Sądu Okręgowego E. M., to wina wszystkich obwinionych (SSO I. M. i SSO A. 
H.) nie budzi wątpliwości, ponieważ postanowienie zostało wydane przez Sąd 
Okręgowy orzekający w składzie trzyosobowym, a wszyscy członkowie tego składu 
własnoręcznie podpisali tezę i sentencję postanowienia oraz jego uzasadnienie. 
Ponadto obwinieni dopuścili się także rażącego i oczywistego naruszenia art. 350 § 1 
k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. przez prostowanie uzasadnienia postanowienia z dnia 
5 kwietnia 2006 r. postanowieniem z dnia 8 czerwca 2006 r., podczas gdy ustalenia w 
sprostowanym uzasadnieniu nie dawały podstawy do przyznania, że sprostowana 

 
5
część uzasadnienia jest wynikiem niedokładności, błędu pisarskiego czy też innej 
oczywistej omyłki. 
Powszechnie przyjęty w doktrynie i orzecznictwie jest pogląd, zgodnie z którym 
sprostowanie, w trybie art. 350 k.p.c., nie może prowadzić do odmiennego 
merytorycznego rozpoznania sprawy ani do zmiany mylnych ustaleń faktycznych lub 
błędnie wskazanej podstawy prawnej. Sprostowanie orzeczeń sądowych prowadzi do 
przywrócenia w treści dokumentu orzeczenia – bez potrzeby uruchamiania nadzoru 
judykacyjnego – rzeczywistej woli składu sądzącego. Dlatego przedmiotem 
sprostowania może być wyłącznie oczywista omyłka sporządzającego dokument 
orzeczenia i uwidoczniona w osnowie tego dokumentu, nie zaś wadliwość, która 
wystąpiła już w procesie decyzyjnym orzekania. Oczywistym naruszeniem art. 350 
k.p.c. jest zatem takie sprostowanie uzasadnienia postanowienia, które ingeruje w jego 
merytoryczną zawartość, w tym – podstawę prawną – tak jak w niniejszej sprawie. 
Wskazać tutaj trzeba, że postanowienie z dnia 8 czerwca 2006 r. o sprostowaniu 
uzasadnienia nie tylko nie usunęło istniejących rozbieżności między treścią 
uzasadnienia postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. a jego sentencją, ale 
spowodowało, że samo uzasadnienie stało się wewnętrznie sprzeczne. Dodać należy, 
że mimo, iż postanowienie z dnia 8 czerwca 2006 r. i jego uzasadnienie sporządziła 
osobiście SSO E. M., to wina wszystkich obwinionych – w tym również SSO A. H. i 
SSO I. M. nie budzi wątpliwości. Postanowienie zostało bowiem wydane przez Sąd 
Okręgowy orzekający w składzie trzyosobowym, a bezspornym jest, że wszyscy 
członkowie składu orzekającego własnoręcznie podpisali zarówno sentencję 
postanowienia z dnia 8 czerwca 2006 r. jak i jego uzasadnienie. 
W tej sytuacji Sąd Dyscyplinarny uznał obwinionych za winnych przewinienia 
służbowego z art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych i na 
podstawie art. 109 § 1 pkt 1 tego Prawa wymierzył każdemu z obwinionych kary 
upomnienia. Sąd Dyscyplinarny uznał przy wymiarze kary dotychczasową dobrą 
opinię obwinionych wśród przełożonych i współpracowników, ich dotychczasowy 
dorobek zawodowy i nienaganny przebieg dotychczasowej służby. 
Zdaniem Sądu Dyscyplinarnego wymierzona kara upomnienia będzie adekwatna 
do wagi przewinienia, stopnia winy obwinionych, a także stanowić będzie dla nich 
wystarczające ostrzeżenie na przyszłość. 
Obwiniona sędzia E. M. nie zaskarżyła wyroku Sądu Dyscyplinarnego, natomiast 
zaskarżyli je odwołaniem obwinieni sędziowie I. M. i A. H., zarzucając naruszenie 
prawa materialnego i wnosząc o uniewinnienie od stawianych zarzutów, ewentualnie o 
przyjęcie, że zachodzi przypadek mniejszej wagi; wyrok ten zaskarżył także 
odwołaniem Minister Sprawiedliwości w części dotyczącej orzeczenia o karze na 
niekorzyść obwinionych sędziów Sądu Okręgowego E. M., I. M. i A. H., zarzucając na 
podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. wymierzenie obwinionym rażąco łagodnych, 

 
6
niewspółmiernych do przypisanych im przewinień dyscyplinarnych kar upomnienia, a 
to wskutek nieuwzględnionego w dostatecznym rozmiarze stopnia zawinienia oraz 
wagi popełnionych przez nich przewinień. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozważył, co następuje: 
Co do odwołań obwinionych: 
Odwołania te są nieuzasadnione. Materiał dowodowy odnoszący się do 
przypisanych obwinionym czynów jest oczywisty i nie był przez nich kwestionowany, 
znajduje też potwierdzenie w aktach sprawy. Postępowanie przed Sądem Apelacyjnym 
– Sądem Dyscyplinarnym było przeprowadzone w sposób prawidłowy. Obwinieni 
sędziowie złożyli tam obszerne wyjaśnienia w zakresie stawianych im zarzutów i do 
nich się przyznali. Przypisane obwinionym przewinienie służbowe jest oczywiste i 
stanowi naruszenie jednoznacznych przepisów prawa – art. 32 § 2 k.p.c. i art. 350 § 1 
k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. i ma charakter rażący, a to w szczególności dlatego, 
że wydając drugie postanowienie z dnia 8 czerwca 2006 r. mieli już świadomość 
sprzeczności sentencji postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. z jego uzasadnieniem, 
a mimo to dokonując sprostowania jak gdyby jeszcze tę sprzeczność pogłębili. Dlatego 
też Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie może uznać przypisanych obwinionym 
czynów za przypadek mniejszej wagi o jakim mowa w art. 109 § 5 ustawy – Prawo o 
ustroju sądów powszechnych. Stopnia winy obwinionych nie umniejsza swoiste 
przerzucanie odpowiedzialności za treść uzasadnień postanowień (obydwu) na 
przewodniczącą składu orzekającego i jednocześnie sprawozdawcę w sprawie. 
Ustawowy wymóg podpisania uzasadnienia postanowienia przez wszystkich członków 
składu orzekającego nakłada nie tylko na sędziego sprawozdawcę ale i na pozostałych 
sędziów obowiązek kontroli jego treści, tak co do rozstrzygnięcia, jak jego motywów, 
na co słusznie zwraca uwagę w swoim odwołaniu Minister Sprawiedliwości. 
Zaznaczyć należy, że w składach trzyosobowych w praktyce zwykle wszyscy 
sędziowie są jednakowo obciążeni i „zdawanie” się wyłącznie na sędziego 
sprawozdawcę sprowadzałoby się w istocie do orzekania jednoosobowego, co jest 
niedopuszczalne. 
Co do odwołania Ministra Sprawiedliwości: 
Nie oznacza to jednak, że odwołanie to zasługuje na uwzględnienie co do 
zaostrzenia kar dyscyplinarnych. Obwinieni nigdy nie byli karani dyscyplinarnie i 
cieszą się bardzo dobrymi opiniami oraz wynikami pracy, przeto zastosowanie po raz 
pierwszy najłagodniejszej kary dyscyplinarnej przez Sąd Apelacyjny – Sąd 
Dyscyplinarny uznać należy za adekwatne, przy czym godzi się zauważyć, iż nałożone 
kary wywołują skutki na płaszczyźnie awansowej (finansowej) z art. 31 § 3 i 4 ustawy 
– Prawo o ustroju sądów powszechnych, wobec czego Sąd Najwyższy – Sąd 

 
7
Dyscyplinarny nie może podzielić stanowiska Ministra Sprawiedliwości w 
przedmiocie rażącej łagodności wymierzonych kar. 
Z powyższych motywów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak w 
sentencji.