SNO 1/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał zażalenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, które zwróciło sprawę dyscyplinarną sędziego w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania. Sąd pierwszej instancji nakazał rzecznikowi przesłuchanie świadków zdarzenia, które miało być podstawą obwinienia sędziego o orzekanie w stanie nietrzeźwości, wskazując, że wniosek o rozpoznanie sprawy oparty był jedynie na oświadczeniach, bez przeprowadzenia dowodów przez rzecznika. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.) i odpowiednio stosowane przepisy Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.), stwierdził, że rzecznik dyscyplinarny nie może wystąpić z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy dołączony do żądania, bez samodzielnego przeprowadzenia procesowych czynności dowodowych. Podkreślono, że postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez rzecznika mają charakter przygotowawczy i wymagają przeprowadzenia dowodów, a wniosek o rozpoznanie sprawy przez sąd pełni rolę aktu oskarżenia i musi opierać się na dowodach ścisłych. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, nakazując rzecznikowi przeprowadzenie niezbędnych czynności dowodowych, zwłaszcza przesłuchanie bezpośrednich obserwatorów zdarzenia i procesowe utrwalenie ich zeznań, ale ograniczając zakres czynności do tego, co niezbędne, a nie do pełnego zabezpieczenia wszystkich dowodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu obowiązków procesowych rzecznika dyscyplinarnego w postępowaniu wobec sędziów, znaczenie dowodów procesowych w postępowaniu dyscyplinarnym.
Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów, ale zasady dotyczące przeprowadzania dowodów i roli rzecznika mogą mieć szersze zastosowanie w innych postępowaniach dyscyplinarnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rzecznik dyscyplinarny może wystąpić z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej sędziego wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy dołączony do żądania, bez samodzielnego przeprowadzenia procesowych czynności dowodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rzecznik dyscyplinarny nie może wystąpić z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy dołączony do żądania, nie przeprowadzając uprzednio samodzielnie odpowiednich procesowych czynności dowodowych.
Uzasadnienie
Postępowanie wyjaśniające i dyscyplinarne prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego ma charakter przygotowawczy i wymaga przeprowadzenia dowodów. Wniosek o rozpoznanie sprawy przez sąd pełni rolę aktu oskarżenia i musi opierać się na dowodach ścisłych, przeprowadzonych zgodnie z wymogami prawa procesowego. Rzecznik musi samodzielnie przeprowadzić czynności dowodowe, aby móc sformułować i wnieść uzasadniony wniosek.
Jaki jest zakres i charakter czynności dowodowych, które rzecznik dyscyplinarny jest zobowiązany przeprowadzić w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinarnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rzecznik dyscyplinarny jest zobowiązany przeprowadzić wstępne wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia znamion przewinienia, a także, w razie potrzeby, dalsze dowody we wszczętym postępowaniu dyscyplinarnym. Czynności te powinny być utrwalone procesowo, zwłaszcza w formie protokołu dla najistotniejszych zeznań.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz odpowiednio stosowane przepisy Kodeksu postępowania karnego wymagają od rzecznika przeprowadzenia czynności dowodowych, a nie polegania wyłącznie na materiałach źródłowych. Celem jest zebranie, zabezpieczenie i utrwalenie dowodów, które pozwolą na ocenę zasadności obwinienia. Rzecznik ma decydować o zakresie tych czynności, ale nie może ich całkowicie pomijać.
Czy sąd dyscyplinarny może zwrócić sprawę rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia braków postępowania, gdy rzecznik nie przeprowadził wymaganych czynności dowodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd dyscyplinarny może zwrócić sprawę rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania, w tym braku przeprowadzenia wymaganych czynności dowodowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego (stosowanymi odpowiednio), sąd może zwrócić sprawę w celu uzupełnienia braków postępowania, jeśli są one istotne. Brak przeprowadzenia przez rzecznika dyscyplinarnego wymaganych czynności dowodowych przed wystąpieniem z wnioskiem o rozpoznanie sprawy stanowi istotny brak proceduralny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w Apelacji | organ_państwowy | skarżący |
| Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny | sąd | sąd pierwszej instancji |
| sędzia Sądu Okręgowego | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (9)
Główne
u.s.p. art. 114 § § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Rzecznik dyscyplinarny podejmuje czynności dyscyplinarne po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion przewinienia.
u.s.p. art. 114 § § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne i przedstawia sędziemu na piśmie zarzuty.
u.s.p. art. 114 § § 4
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Po przeprowadzeniu postępowania, rzecznik składa wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej do właściwego sądu dyscyplinarnego albo umarza postępowanie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wszczęcia postępowania przygotowawczego in rem – uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa.
k.p.k. art. 313 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wszczęcia postępowania przygotowawczego in personam – dane uzasadniające podejrzenie popełnienia czynu przez określoną osobę.
k.p.k. art. 345
Kodeks postępowania karnego
Przewiduje możliwość zwrotu sprawy przez sąd do uzupełnienia postępowania, zwłaszcza w celu poszukiwania dowodów.
k.p.k. art. 174
Kodeks postępowania karnego
Nie wolno dowodu z zeznań zastępować treścią pism lub zapisów albo notatek urzędowych.
k.p.k. art. 393 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Notatki urzędowe rzecznika nie mogą być odczytane na rozprawie przed sądem.
u.s.p. art. 128
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy kodeksu postępowania karnego stosuje się w sprawach nieuregulowanych w przepisach rozdziału 3 u.s.p. odpowiednio.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rzecznik dyscyplinarny nie może wystąpić z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej bez przeprowadzenia własnych, procesowych czynności dowodowych. • Wniosek o rozpoznanie sprawy przez sąd pełni rolę aktu oskarżenia i musi opierać się na dowodach ścisłych. • Brak przeprowadzenia przez rzecznika wymaganych czynności dowodowych stanowi istotny brak postępowania, uzasadniający zwrot sprawy do uzupełnienia.
Odrzucone argumenty
Rzecznik dyscyplinarny może wystąpić z wnioskiem o rozpoznanie sprawy wyłącznie na podstawie materiałów dołączonych do żądania, bez przeprowadzania własnych dowodów. • Przesłuchanie świadków przez sąd jest wystarczające do uzupełnienia braków postępowania. • Przyspieszenie postępowania przez pominięcie czynności dowodowych jest dopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
rzecznik dyscyplinarny nie może wystąpić z wnioskiem o rozpoznanie przez sąd sprawy dyscyplinarnej wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy dołączony do złożonego mu żądania [...] nie przeprowadzając uprzednio samodzielnie w ogóle [...] odpowiednich procesowych czynności dowodowych • tylko w oparciu o ustalenia wynikające z tych czynności można sformułować i wnieść wskazany wniosek • wniosek o rozpoznanie sprawy przez sąd ma zawierać dokładne określenie czynu, który jest przedmiotem postępowania oraz uzasadnienie • nie wolno dowodu z zeznań zastępować treścią pism lub zapisów albo notatek urzędowych • nie można tolerować sytuacji, gdy wbrew wymogom prawa rzecznik jako oskarżyciel nie przeprowadza w ogóle przewidzianego przez ustawę postępowania
Skład orzekający
Tomasz Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Sychowicz
członek
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązków procesowych rzecznika dyscyplinarnego w postępowaniu wobec sędziów, znaczenie dowodów procesowych w postępowaniu dyscyplinarnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów, ale zasady dotyczące przeprowadzania dowodów i roli rzecznika mogą mieć szersze zastosowanie w innych postępowaniach dyscyplinarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie precyzuje kluczowe zasady proceduralne dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą materią. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów dowodowych.
“Czy rzecznik dyscyplinarny może pominąć dowody? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady postępowania wobec sędziów.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.