Orzeczenie · 2025-11-26

SK 93/22

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-11-26
tkinneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny
pomoc prawna z urzędukoszty zastępstwa procesowegoadwokatTrybunał Konstytucyjnyrozporządzenieniekonstytucyjnośćcofnięcie skargiumorzenie postępowania

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez R.M. przeciwko § 4 ust. 1 i § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Skarżący zarzucił niezgodność tych przepisów z art. 64 ust. 2 (prawo własności), art. 31 ust. 3 (zakaz nadmiernej ingerencji w prawa), art. 32 ust. 1 (równe traktowanie) i art. 92 ust. 1 (zgodność rozporządzeń z ustawami) Konstytucji RP. Podstawą skargi był stan faktyczny, w którym sąd rejonowy zasądził na rzecz skarżącego (adwokata z urzędu) kwotę 147,60 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej, co skarżący uznał za rażąco niskie i dyskryminujące w porównaniu do stawek dla adwokatów z wyboru. Skarżący powołał się na wcześniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. SK 66/19) dotyczący analogicznych przepisów rozporządzenia z 2015 r., wskazując, że nowe rozporządzenie z 2016 r. powieliło zakwestionowaną normę. W trakcie postępowania, w piśmie z 25 kwietnia 2024 r., skarżący cofnął skargę, argumentując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r. (sygn. SK 90/22) rozstrzygnął już kwestię zgodności z Konstytucją przepisów dotyczących kosztów pomocy prawnej z urzędu, co uczyniło dalsze postępowanie zbędnym. Trybunał Konstytucyjny, działając na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, umorzył postępowanie, uznając cofnięcie skargi za skuteczne i stwierdzając zbędność wydania orzeczenia merytorycznego ze względu na wcześniejszy wyrok TK.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych na skutek cofnięcia skargi lub zbędności orzeczenia, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych wyroków Trybunału dotyczących tej samej materii prawnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia skargi konstytucyjnej i jej związku z wcześniejszym orzecznictwem TK.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy § 4 ust. 1 i § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu są zgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Postępowanie zostało umorzone na skutek cofnięcia skargi konstytucyjnej przez skarżącego oraz zbędności wydania orzeczenia merytorycznego w związku z wcześniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Skarżący cofnął skargę, wskazując na wyrok TK SK 90/22, który rozstrzygnął podobną kwestię. Trybunał umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o organizacji TK, uznając cofnięcie skargi i zbędność orzeczenia za podstawy do umorzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
R.M.osoba_fizycznaskarżący
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyprzedstawiciel strony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyprzedstawiciel strony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyprzedstawiciel strony

Przepisy (9)

Główne

Dz. U. poz. 1714 art. § 4 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Kwestionowany przepis, który powielał normę uznaną wcześniej za niekonstytucyjną, prowadząc do obniżenia wynagrodzenia adwokata z urzędu o połowę w stosunku do adwokata z wyboru.

Dz. U. poz. 1714 art. § 17 ust. 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Kwestionowany przepis, który powielał normę uznaną wcześniej za niekonstytucyjną, prowadząc do obniżenia wynagrodzenia adwokata z urzędu o połowę w stosunku do adwokata z wyboru.

Konstytucja RP art. art. 64 ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do własności i innych praw majątkowych, które ma być równe dla wszystkich.

Konstytucja RP art. art. 31 ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Konstytucja RP art. art. 32 ust. 1 zdanie drugie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Konstytucja RP art. art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i na tej podstawie wydawane.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. art. 59 ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania na skutek cofnięcia skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. art. 59 ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy wydanie orzeczenia jest zbędne.

Dz. U. poz. 1801

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Akt normatywny, którego przepisy zostały powielone w rozporządzeniu z 2016 r. i który był przedmiotem wcześniejszego orzeczenia TK.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie skargi konstytucyjnej przez skarżącego. • Zbędność wydania orzeczenia merytorycznego w związku z wyrokiem TK SK 90/22.

Godne uwagi sformułowania

powielił normę prawną zakwestionowaną przez Trybunał • wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie niniejszej stało się zbędne • cofnięcie skargi konstytucyjnej [...] stanowi negatywną przesłankę wydania wyroku i skutkuje obligatoryjnym umorzeniem niniejszego postępowania

Skład orzekający

Krystyna Pawłowicz

przewodniczący

Justyn Piskorski

sprawozdawca

Bartłomiej Sochański

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych na skutek cofnięcia skargi lub zbędności orzeczenia, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych wyroków Trybunału dotyczących tej samej materii prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia skargi konstytucyjnej i jej związku z wcześniejszym orzecznictwem TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak wcześniejsze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na inne postępowania, prowadząc do ich umorzenia. Jest to przykład dynamiki orzeczniczej i jej praktycznych konsekwencji.

Wyrok TK przesądził: sprawa umorzona bez merytorycznego rozstrzygnięcia!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst