SK 8/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna Luby Krawiel dotyczyła zgodności przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) i Kodeksu cywilnego (k.c.) z Konstytucją RP. Skarżąca kwestionowała przepisy proceduralne dotyczące zaskarżania orzeczeń oraz przepisy materialnoprawne dotyczące zniesienia współwłasności, które miały stanowić podstawę rozstrzygnięcia w jej sprawie o podział majątku wspólnego po rozwodzie. Zarzucała naruszenie prawa do rzetelnego postępowania sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji) w związku z odrzuceniem jej apelacji od nieogłoszonego orzeczenia oraz naruszenie prawa własności (art. 64 Konstytucji) i zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) w związku z przyznaniem nieruchomości byłemu mężowi. Trybunał Konstytucyjny, po analizie, umorzył postępowanie w zakresie przepisów k.p.c., uznając, że nie stanowiły one podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej i nie miały wpływu na jej prawa konstytucyjne. W odniesieniu do przepisów k.c. (art. 211 i 212 § 2), Trybunał uznał je za zgodne z Konstytucją. Stwierdził, że przepisy te, regulujące sposoby zniesienia współwłasności, nie naruszają prawa własności ani zasady równości, a kryterium „społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy” jest dopuszczalne i nie prowadzi do naruszenia standardów państwa prawnego. Podkreślono, że postępowanie o podział majątku zostało zainicjowane przez samą skarżącą, a przyznanie nieruchomości byłemu mężowi z obowiązkiem spłaty było racjonalnym rozwiązaniem w sytuacji konfliktu między stronami i niewykończenia nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi konstytucyjnej, zgodności przepisów k.c. o zniesieniu współwłasności z Konstytucją, dopuszczalności stosowania klauzul generalnych w prawie cywilnym.
Dotyczy specyficznego trybu skargi konstytucyjnej i interpretacji konkretnych przepisów k.c. w kontekście stanu faktycznego sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące zaskarżania orzeczeń naruszają prawo do rzetelnego procesu sądowego i zasadę równości?
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w tym zakresie zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność orzekania w trybie skargi konstytucyjnej, gdyż przepisy te nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepisy proceduralne nie były podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej i nie miały wpływu na jej prawa konstytucyjne, a zarzuty naruszenia prawa do sądu i kontroli instancyjnej były bezzasadne.
Czy przepisy art. 211 i art. 212 § 2 Kodeksu cywilnego dotyczące zniesienia współwłasności naruszają prawo własności (art. 64 Konstytucji) i zasadę równości (art. 32, 33 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przepisy te nie naruszają prawa własności ani zasady równości. Podkreślono, że postępowanie o podział majątku zostało zainicjowane przez skarżącą, a kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy jest dopuszczalne i nie prowadzi do naruszenia standardów państwa prawnego.
Czy kryterium „społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy” w art. 211 k.c. jest wystarczająco określone i zgodne z zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kryterium to jest dopuszczalne i zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że posługiwanie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi jest dopuszczalne, a kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy jest obiektywne, trafnie dobrane i pozwala na przewidywalność rozstrzygnięć oraz kontrolę instancyjną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Luba Krawiel | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Henryk Krawiel | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
Zniesienie współwłasności przez podział rzeczy jest dopuszczalne, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
k.c. art. 212 § 2
Kodeks cywilny
Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 367 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 324 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 326 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 326 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
u.o.TK art. 39 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
k.c. art. 231 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Kryterium oceny wykonywania prawa podmiotowego, w tym społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 220
Kodeks cywilny
k.c. art. 210
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy k.c. dotyczące zniesienia współwłasności są zgodne z Konstytucją. • Kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy jest dopuszczalne i nie narusza standardów państwa prawnego. • Przepisy k.p.c. nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie.
Odrzucone argumenty
Przepisy k.p.c. naruszają prawo do rzetelnego procesu i zasadę równości. • Przepisy k.c. dotyczące zniesienia współwłasności naruszają prawo własności i zasadę równości. • Kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy jest nieokreślone i narusza zasadę państwa prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych praw lub wolności. • Warunek ten spełniony jest wówczas, gdy kwestionowany w skardze akt normatywny determinuje w sensie normatywnym treść orzeczenia przyjętego za podstawę skargi. • Umorzenie postępowania w zakresie, w jakim dotyczy ono wskazanych przez skarżącą przepisów k.p.c. jest niedopuszczalne. • Zniesienie współwłasności jest tylko prawem, które może być skonsumowane przez zawarcie umowy albo zrealizowane na drodze sądowej; ustawodawca nie nakłada obowiązku zniesienia współwłasności. • Społeczno-gospodarcze przeznaczenie rzeczy jest niewątpliwie kryterium o charakterze obiektywnym, niepozostawiającym marginesu oceny subiektywnej, zależnej wyłącznie od osobistych zapatrywań sędziego. • Nie do pomyślenia jest skonstruowanie systemu prawa stanowionego bez uciekania się do tego rodzaju narzędzi [klauzul generalnych].
Skład orzekający
Adam Jamróz
przewodniczący
Jerzy Ciemniewski
członek
Marian Grzybowski
członek
Wiesław Johann
członek
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi konstytucyjnej, zgodności przepisów k.c. o zniesieniu współwłasności z Konstytucją, dopuszczalności stosowania klauzul generalnych w prawie cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skargi konstytucyjnej i interpretacji konkretnych przepisów k.c. w kontekście stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną oraz fundamentalnych praw własności i równości w kontekście podziału majątku. Pokazuje, jak Trybunał analizuje zgodność przepisów z Konstytucją.
“Czy przepisy o podziale majątku po rozwodzie są zgodne z Konstytucją? Wyrok Trybunału Konstytucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.