SK 61/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną S.W. dotyczącą zgodności przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 398^22 § 1 w związku z art. 767^4 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że przepisy te, w zakresie w jakim nie przewidują możliwości poddania kontroli sądowej orzeczenia referendarza sądowego wykonującego zadania z zakresu ochrony prawnej w postępowaniu egzekucyjnym (konkretnie w sprawie skargi na czynność komornika polegającą na zajęciu nieruchomości), naruszają konstytucyjne prawo do sądu. Trybunał, analizując stan faktyczny sprawy, w którym referendarz sądowy oddalił skargę na czynność komornika, a uzasadnienie wskazywało na brak możliwości jej zaskarżenia, uznał, że brak sądowej kontroli nad takim rozstrzygnięciem narusza prawo do sądu. Trybunał odrzucił argumentację o konieczności uzyskania przez skarżącego formalnego orzeczenia o niedopuszczalności środka zaskarżenia, wskazując na bogate orzecznictwo potwierdzające niezaskarżalność takich postanowień. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że art. 398^22 § 1 w związku z art. 767^4 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. w zakresie, w jakim nie przewiduje wniesienia skargi na orzeczenie referendarza sądowego wydane w sprawie ze skargi na czynność komornika sądowego polegającą na zajęciu nieruchomości, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konstytucyjności prawa do sądu w kontekście orzeczeń referendarzy sądowych w postępowaniu egzekucyjnym oraz krytyka nadmiernego formalizmu procesowego.
Dotyczy konkretnego zakresu spraw egzekucyjnych (skarga na czynność komornika dotycząca zajęcia nieruchomości) i orzeczeń referendarzy sądowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie w jakim nie przewidują możliwości poddania kontroli sądowej orzeczenia referendarza sądowego wykonującego zadania z zakresu ochrony prawnej w postępowaniu egzekucyjnym (w szczególności skargi na czynność komornika polegającą na zajęciu nieruchomości), są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP gwarantującym prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że prawo do sądu wymaga, aby ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie praw i obowiązków jednostki należało do sądu. Powierzenie referendarzowi sądowemu wydania ostatecznego orzeczenia w przedmiocie skargi na czynność komornika, bez możliwości jego sądowej weryfikacji, narusza konstytucyjne prawo do sądu. Nie jest dopuszczalne, aby organ niebędący sądem wydawał ostateczne decyzje dotyczące praw jednostki, a brak możliwości sądowej kontroli takich rozstrzygnięć stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.W. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^22 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
W zakresie, w jakim nie przewiduje wniesienia skargi na orzeczenie referendarza sądowego wydane w sprawie ze skargi na czynność komornika sądowego polegającą na zajęciu nieruchomości.
k.p.c. art. 767^4 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
W zakresie, w jakim nie przewiduje wniesienia skargi na orzeczenie referendarza sądowego wydane w sprawie ze skargi na czynność komornika sądowego polegającą na zajęciu nieruchomości.
k.p.c. art. 13 § § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
W zakresie, w jakim nie przewiduje wniesienia skargi na orzeczenie referendarza sądowego wydane w sprawie ze skargi na czynność komornika sądowego polegającą na zajęciu nieruchomości.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli dla przepisów k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości zaskarżenia orzeczenia referendarza sądowego w sprawie skargi na czynność komornika narusza prawo do sądu. • Ostateczne rozstrzygnięcie o prawach jednostki powinno należeć do sądu. • Niezaskarżalność orzeczenia referendarza w tej sytuacji jest oczywista z przepisów i orzecznictwa, co czyni wymóg uzyskania formalnego orzeczenia o niedopuszczalności środka zaskarżenia nadmiernym formalizmem.
Godne uwagi sformułowania
nie przewiduje możliwości poddania kontroli sądowej orzeczenia referendarza sądowego • zostaje wyłączona kontrola sądu nad rozstrzygnięciami referendarza sądowego • beneficjent konstytucyjnego prawa do sądu musi mieć zagwarantowaną proceduralną możliwość przekazania sprawy do właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu • nadmiernego formalizmu, sprzecznego z celem skargi konstytucyjnej, którym jest ochrona praw jednostki • nie do pogodzenia z wymogami art. 45 ust. 1 Konstytucji jest taka regulacja ustawowa, która dopuszcza możliwość wydawania ostatecznych decyzji przez organy inne niż sąd
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
członek
Bartłomiej Sochański
członek
Andrzej Zielonacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konstytucyjności prawa do sądu w kontekście orzeczeń referendarzy sądowych w postępowaniu egzekucyjnym oraz krytyka nadmiernego formalizmu procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego zakresu spraw egzekucyjnych (skarga na czynność komornika dotycząca zajęcia nieruchomości) i orzeczeń referendarzy sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego ograniczeń w kontekście roli referendarzy sądowych w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i procesowego.
“Czy referendarz sądowy może pozbawić Cię prawa do sądu? Trybunał Konstytucyjny odpowiada.”
Zdanie odrębne
Justyn Piskorski
Sędzia Piskorski w zdaniu odrębnym skrytykował stanowisko Trybunału o konieczności uzyskania przez skarżącego formalnego orzeczenia o niedopuszczalności środka zaskarżenia, uznając to za nadmierny formalizm i nieuzasadnione obciążenie dla obywatela i wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza gdy niezaskarżalność jest oczywista z przepisów i orzecznictwa. Podkreślił, że art. 79 ust. 1 Konstytucji nie wymaga uzyskania 'ostatecznego orzeczenia', lecz by sąd 'orzekł ostatecznie', co następuje również poprzez wydanie niezaskarżalnego postanowienia.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.