Orzeczenie · 2022-10-11

SK 53/19

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2022-10-11
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
prawo do sąduprawo do zaskarżeniaprawo o ustroju sądów powszechnychTrybunał Konstytucyjnyskarżąca konstytucyjnawady legislacyjneumorzenie postępowania

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez M.D. w związku z postępowaniem dotyczącym uwagi prezesa sądu i odmowy uwzględnienia jej zastrzeżenia. Skarżąca kwestionowała zgodność art. 37 § 4 oraz art. 131 § 3 i 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.) z art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 i art. 2 Konstytucji. Zarzucała, że przepisy te naruszają prawo do sądu i prawo do zaskarżenia orzeczeń, zwłaszcza w sytuacji, gdy wady legislacyjne (odwołanie do nieistniejącego przepisu) nie powinny prowadzić do odmowy rozpoznania sprawy. Trybunał Konstytucyjny, po rozpatrzeniu stanowisk Prokuratora Generalnego i Marszałka Sejmu, uznał, że skarżąca nie wykazała naruszenia swoich konstytucyjnych wolności lub praw. Podkreślono, że wadliwe odwołanie w art. 131 § 3 p.u.s.p. do uchylonego art. 37 § 4a p.u.s.p. zostało naprawione przez późniejszą nowelizację, a co ważniejsze, sąd dyscyplinarny rozpoznał zażalenie skarżącej, co oznacza, że jej prawo do sądu nie zostało naruszone. W związku z tym, Trybunał umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w skardze konstytucyjnej z powodu braku wykazania naruszenia praw konstytucyjnych, pomimo wad legislacyjnych. Znaczenie zasady poprawnej legislacji w kontekście skargi konstytucyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wad legislacyjnych w przepisach Prawa o ustroju sądów powszechnych i braku wykazania przez skarżącego negatywnego wpływu tych wad na jego prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych (art. 37 § 4, art. 131 § 3 i 5) naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawo do zaskarżenia orzeczeń (art. 78 Konstytucji), zwłaszcza w kontekście wad legislacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała naruszenia swoich konstytucyjnych wolności lub praw. Pomimo wad legislacyjnych, sąd niższej instancji rozpoznał jej zażalenie, co oznacza, że prawo do sądu nie zostało naruszone.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że skarżąca nie wykazała, aby wadliwe odwołanie w art. 131 § 3 p.u.s.p. do uchylonego art. 37 § 4a p.u.s.p. negatywnie wpłynęło na możliwość wniesienia przez nią zażalenia. Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenie, dokonując wykładni naprawczej, co oznacza, że prawo do sądu zostało zrealizowane.

Czy zasada poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji) może stanowić samodzielny wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada poprawnej legislacji nie jest samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej, chyba że mankamenty legislacyjne negatywnie oddziałują na możliwość korzystania przez jednostki z przysługujących im praw lub wolności konstytucyjnych.

Uzasadnienie

Trybunał przypomniał swoje orzecznictwo, zgodnie z którym zasada poprawnej legislacji nie ustanawia samodzielnych praw lub wolności dla jednostek i może być powiązana z innymi przepisami konstytucyjnymi tylko wtedy, gdy wady legislacyjne faktycznie naruszają te prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
M.D.osoba_fizycznaskarżąca
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik postępowania
Marszałek Sejmuorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

p.u.s.p. art. 131 § § 3

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis przyznający sędziemu prawo złożenia zażalenia na uchwałę odmawiającą uwzględnienia zastrzeżenia. W zakwestionowanym brzmieniu odwoływał się do nieistniejącego art. 37 § 4a p.u.s.p.

p.u.s.p. art. 131 § § 5

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis określający sąd właściwy do rozpoznania zażalenia, który w zakwestionowanym brzmieniu również zawierał wadę legislacyjną.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (w tym zasada poprawnej legislacji).

u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Warunki wniesienia skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 37 § § 4

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Instytucja zwrócenia uwagi sędziemu przez prezesa sądu, obejmująca instrument nadzorczy i dyscyplinujący. Skarżąca kwestionowała jej zastosowanie, gdy skutki uchybienia zostały już usunięte.

Konstytucja art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała naruszenia swoich praw konstytucyjnych. • Wady legislacyjne przepisów nie wpłynęły negatywnie na możliwość skorzystania przez skarżącą z prawa do sądu. • Sąd niższej instancji rozpoznał zażalenie skarżącej, dokonując wykładni naprawczej.

Odrzucone argumenty

Przepisy art. 37 § 4 oraz art. 131 § 3 i 5 p.u.s.p. naruszają prawo do sądu i prawo do zaskarżenia orzeczeń.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem skargi może być jedynie zarzut niezgodności określonej regulacji prawnej z Konstytucją, jeżeli na podstawie takiej regulacji podjęto rozstrzygnięcie negatywnie ingerujące w konstytucyjne wolności lub prawa jednostki • wada legislacyjna obarczająca zakwestionowane regulacje miałaby per se przesądzać o naruszeniu prawa do sądu oraz prawa do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji • dokonując interpretacji naprawczej art. 131 § 3 i 5 p.u.s.p., mającej w tym wypadku właśnie charakter wykładni prokonstytucyjnej

Skład orzekający

Julia Przyłębska

przewodniczący

Zbigniew Jędrzejewski

członek

Justyn Piskorski

członek

Wojciech Sych

sprawozdawca

Bogdan Święczkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w skardze konstytucyjnej z powodu braku wykazania naruszenia praw konstytucyjnych, pomimo wad legislacyjnych. Znaczenie zasady poprawnej legislacji w kontekście skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wad legislacyjnych w przepisach Prawa o ustroju sądów powszechnych i braku wykazania przez skarżącego negatywnego wpływu tych wad na jego prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i wadami legislacyjnymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym i ustroju sądów.

Wady legislacyjne a prawo do sądu: Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst