SK 53/05

Trybunał Konstytucyjny2006-05-04
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokakonstytucyjny
prawo do sąduopłaty sądowesądy administracyjnedostęp do wymiaru sprawiedliwościKonstytucja RPTrybunał Konstytucyjnyprawo procesowe

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej sposobu uiszczania opłat sądowych w sądach administracyjnych, uznając sprawę za zbędną ze względu na wcześniejsze orzeczenie w identycznej kwestii.

Skarga konstytucyjna dotyczyła zgodności art. 219 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją, w szczególności zakazu uiszczania opłat sądowych w formie znaków opłaty sądowej. Skarżąca argumentowała, że ogranicza to dostęp do sądu. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na swoje wcześniejsze orzeczenie w sprawie SK 11/05, uznał, że kwestionowany przepis jest zgodny z Konstytucją, a wyeliminowanie opłaty znakami sądowymi nie stanowi nadmiernego utrudnienia. W związku z tym postępowanie zostało umorzone jako zbędne.

Skarga konstytucyjna wniesiona przez Danutę Tkacz dotyczyła zgodności art. 219 § 2 zdanie 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżąca kwestionowała przepis, który wyłączał możliwość uiszczania opłat sądowych w formie znaków opłaty sądowej, dopuszczając jedynie wpłatę gotówkową lub przelew bankowy. Argumentowała, że takie ograniczenie narusza konstytucyjne prawo do sądu. Sprawa wyłoniła się na tle postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieprawidłowego uiszczenia opłaty sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to postanowienie w mocy. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, umorzył postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, uznając je za zbędne. Uzasadnieniem była wcześniejsza decyzja Trybunału w wyroku z dnia 7 marca 2006 r. (sygn. SK 11/05), w którym Trybunał orzekł, że art. 219 § 2 p.p.s.a. jest zgodny z Konstytucją. Trybunał podkreślił, że opłata znakami sądowymi była uciążliwa, a dostępne formy płatności (gotówka, przelew) są powszechnie dostępne i rejestrowane, co nie stanowi naruszenia prawa do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i nie jest niezgodny z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że wyeliminowanie jednej z form opłat sądowych (znaki sądowe) nie stanowi nadmiernego utrudnienia w dostępie do sądu, zwłaszcza że dostępne formy płatności (gotówka, przelew) są powszechnie dostępne i rejestrowane, a mechanizm opłat znakami sądowymi był uciążliwy organizacyjnie i technicznie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Danuta Tkaczosoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (4)

Główne

u.o.TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Trybunał umarza postępowanie na posiedzeniu niejawnym, jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne, w tym gdy zaskarżony przepis był już przedmiotem kontroli zgodności z Konstytucją.

p.p.s.a. art. 219 § § 2 zdanie 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący dopuszczalne formy uiszczania opłat sądowych, wyłączający możliwość stosowania znaków opłaty sądowej.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjny zakaz zamykania obywatelowi sądowej drogi dochodzenia swych praw.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Kwestionowany przepis art. 219 § 2 zdanie 1 p.p.s.a. narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz konstytucyjny zakaz zamykania obywatelowi sądowej drogi dochodzenia swych praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji) poprzez wyłączenie możliwości uiszczenia opłaty sądowej w formie znaków opłaty sądowej.

Godne uwagi sformułowania

umorzyć postępowanie ze względu na zbędność orzekania nie można podzielić poglądu, że wyeliminowanie jednej z trzech form opłat sądowych – opłaty znakami sądowymi – jest takim utrudnieniem dostępu do sądu, które skutkuje naruszeniem art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji.

Skład orzekający

Jerzy Ciemniewski

przewodniczący

Teresa Dębowska-Romanowska

członek

Wiesław Johann

członek

Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska

członek

Marek Mazurkiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w zakresie form uiszczania opłat sądowych i ich zgodności z prawem do sądu, a także podstawy do umorzenia postępowania przez TK z powodu zbędności orzekania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jego interpretacji w kontekście wcześniejszego orzecznictwa TK. Nie dotyczy bezpośrednio innych postępowań ani innych form opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest ważna z punktu widzenia interpretacji prawa do sądu, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na wcześniejszym orzecznictwie, co czyni ją mniej nowatorską dla szerszej publiczności prawniczej.

Czy opłaty sądowe mogą ograniczać dostęp do wymiaru sprawiedliwości? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
60/5/A/2006 POSTANOWIENIE z dnia 4 maja 2006 r. Sygn. akt SK 53/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski – przewodniczący Teresa Dębowska-Romanowska Wiesław Johann Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska Marek Mazurkiewicz – sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2006 r., skargi konstytucyjnej Danuty Tkacz o zbadanie zgodności: art. 219 § 2 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1417) umorzyć postępowanie ze względu na zbędność orzekania. UZASADNIENIE: I 1. Skarga konstytucyjna Danuty Tkacz została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego i prawnego. Wyrokiem z 29 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Danuty Tkacz na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie odmowy wydania zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów zawierających alkohol w barze „Caro” w Katowicach. Postanowieniem z 15 listopada 2004 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku, z powodu uiszczenia wpisu stałego w sposób niezgodny z art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 169, poz. 1417 i Nr 250, poz. 2118 oraz z 2006 r. Nr 38, poz. 268; dalej: p.p.s.a.). Postanowieniem z 3 lutego 2005 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zdaniem skarżącej, kwestionowany przepis art. 219 § 2 zdanie 1 p.p.s.a. narusza konstytucyjne prawo do sądu, zawarte w art. 45 ust. 1 Konstytucji, oraz konstytucyjny zakaz zamykania obywatelowi sądowej drogi dochodzenia swych praw, zawarty w art. 77 ust. 2 Konstytucji, dopuszczając uiszczenie opłaty sądowej jedynie w formie wpłaty gotówkowej do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu, przy jednoczesnym wyłączeniu możliwości uiszczenia tej opłaty w innej formie, np. w znakach opłaty sądowej. 2. Prokurator Generalny w pisemnym stanowisku z 10 kwietnia 2006 r. wniósł o umorzenie postępowania ze względu na zbędność orzekania. Uzasadniając swoje stanowisko, Prokurator Generalny powołał się na fakt, że kwestionowany przepis był już przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. SK 11/05 (OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 27), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 219 § 2 p.p.s.a. jest zgodny z art. 45 ust. 1 i nie jest niezgodny z art. 77 ust. 2 Konstytucji. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Kwestionowany przez skarżącą przepis był już przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, w kontekście zaproponowanych w skardze konstytucyjnej wzorców kontroli. Wyrokiem z 7 marca 2006 r., sygn. SK 11/05 (OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 27), Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 219 § 2 p.p.s.a. jest zgodny z art. 45 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 77 ust. 2 Konstytucji. We wspomnianym wyżej wyroku, Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, iż nie można podzielić poglądu, że wyeliminowanie jednej z trzech form opłat sądowych – opłaty znakami sądowymi – jest takim utrudnieniem dostępu do sądu, które skutkuje naruszeniem art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. Opłata znakami sądowymi była powszechnie uznawana za uciążliwą organizacyjnie, technicznie i z punktu widzenia kosztów wymiaru sprawiedliwości formę opłaty sądowej. Mechanizm ten nie odpowiada postępowi organizacyjnemu, szczególnie w sferze bankowości i obrotu bezgotówkowego. Informacja o numerach kont jest powszechnie dostępna, bez żadnych ograniczeń czasowych, na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości. Przekaz opłaty na konto sądu może być dokonany w każdej formie przekazu bankowego (zlecenie telefoniczne, zlecenie internetowe itd.), w każdym czasie (przez całą dobę). Każde zlecenie bankowe jest odpowiednio rejestrowane i za datę dokonania opłaty uznaje się datę dokonania zlecenia. W razie wątpliwości bank przedstawia stosowną dokumentację (wydruk zlecenia internetowego lub transkrypt zlecenia ustnego), będącą dowodem na okoliczność, kiedy zlecenie zostało złożone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, artykuł 39 ust. l pkt l ustawy o Trybunale Konstytucyjnym stanowi, że Trybunał umarza na posiedzeniu niejawnym postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne. Taki stan rzeczy ma niewątpliwie miejsce, gdy zaskarżony przepis prawny był już przedmiotem kontroli jego zgodności z Konstytucją w innej sprawie (vide postanowienia: z 3 października 2001 r., sygn. SK 3/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 218, s. 1114-1115, z 25 listopada 2002 r., sygn. SK 30/01, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 88, s. 1142 oraz z 26 marca 2002 r., sygn. P 3/02, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 22, s. 298). Zważywszy, że przedmiot sprawy niniejszej jest zbieżny z materią, co do której Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się szczegółowo we wspomnianym wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. SK 11/05, sprawę ze skargi konstytucyjnej Danuty Tkacz należało umorzyć. Z tych wszystkich względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI