SK 52/24Umorzenie skargi konstytucyjnej szczepienia 29
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez M.B. w imieniu własnym i swojej córki B.B., kwestionując zgodność przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z Konstytucją RP. Zarzuty dotyczyły naruszenia zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji), prawa do prywatności (art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz art. 87 Konstytucji (katalog źródeł prawa). Skarżący argumentował, że przepisy są nieprecyzyjne, nie określają jasno listy chorób i osób zobowiązanych do szczepień, a także że obowiązek ten stanowi nadmierną ingerencję w prawo do decydowania o swoim życiu osobistym i narusza godność człowieka. Trybunał Konstytucyjny, po analizie skargi, umorzył postępowanie w zakresie zarzutów dotyczących art. 87 Konstytucji, powołując się na zasadę ne bis in idem i wcześniejszy wyrok w sprawie SK 81/19. W pozostałym zakresie, mimo zastosowania zasady falsa demonstratio non nocet do interpretacji zarzutów, Trybunał stwierdził daleko idące niedociągnięcia w uzasadnieniu skargi, które uniemożliwiły merytoryczne rozpoznanie sprawy. W szczególności wskazano na niejasne powiązanie zasady określoności prawa z prawem do prywatności oraz brak wystarczającego uzasadnienia dla naruszenia art. 47 Konstytucji. W konsekwencji, postępowanie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. Sędzia Jarosław Wyrembak zgłosił zdanie odrębne, kwestionując nadmierny formalizm Trybunału i twierdząc, że zarzuty skarżącego zasługiwały na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu braków formalnych, niedociągnięć w uzasadnieniu oraz zasady ne bis in idem. Interpretacja przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych i ich zgodności z Konstytucją RP.
Orzeczenie umarzające postępowanie ma ograniczoną wartość merytoryczną w zakresie oceny konstytucyjności przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych są zgodne z zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji) oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga została umorzona z powodu braków formalnych i niedociągnięć w uzasadnieniu, które uniemożliwiły merytoryczne rozpoznanie zarzutów.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że uzasadnienie skargi konstytucyjnej zawierało daleko idące niedociągnięcia, które uniemożliwiły merytoryczne rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia prawa do prywatności i zasady określoności prawa. W szczególności skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, w jaki sposób zaskarżona regulacja narusza godność człowieka i prawo do prywatności.
Czy art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych są zgodne z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 87 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z powodu zasady ne bis in idem, gdyż Trybunał wydał już wyrok w podobnej sprawie (SK 81/19).
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na wcześniejszy wyrok w sprawie SK 81/19, w którym stwierdzono niezgodność tych przepisów z Konstytucją RP i orzeczono utratę mocy obowiązującej po określonym terminie. Zastosowano zasadę ne bis in idem, która zakazuje ponownego orzekania w tej samej sprawie.
Czy art. 87 Konstytucji może stanowić samodzielny wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 87 Konstytucji nie może być wzięty pod uwagę jako samodzielny wzorzec kontroli, ponieważ reguluje on katalog źródeł prawa, a nie ustanawia prawa jednostki.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 87 Konstytucji nie ustanawia żadnego prawa jednostki, którego ochrona stanowiłaby sens skargi konstytucyjnej. Dlatego też, niezależnie od tego, czy traktować go jako samodzielny, czy akcesoryjny wzorzec kontroli, nie mógł być on wzięty pod uwagę.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | skarżący |
| B.B. | osoba_fizyczna | skarżący (reprezentowany) |
Przepisy (11)
Główne
ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 5 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym.
ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 17 § 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten stanowi, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym określa się w Programie Szczepień Ochronnych.
ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 17 § 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten stanowi, że Program Szczepień Ochronnych ogłasza się w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego.
rozporządzenie o szczepieniach § § 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Określa podmioty podlegające obowiązkowi szczepień ochronnych.
rozporządzenie o szczepieniach § § 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Określa, że termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych oraz liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych są określone w Programie Szczepień Ochronnych.
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada dostatecznej określoności przepisów prawa.
Konstytucja art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do ochrony prawnej życia prywatnego.
Konstytucja art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady ograniczania praw i wolności konstytucyjnych (wymóg proporcjonalności, zakaz naruszania istoty praw i wolności).
Konstytucja art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej.
u.o.t.p.TK art. 59 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w zakresie punktu 3 petitum skargi z powodu zasady ne bis in idem.
u.o.t.p.TK art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku z uwagi na braki formalne i niedociągnięcia w uzasadnieniu skargi.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
zasada dostatecznej określoności przepisów prawa • prawo do prywatności • ingerencja w sferę dominium jednostki • zasada ne bis in idem • zasada falsa demonstratio non nocet • daleko idące niedociągnięcia w uzasadnieniu skargi
Skład orzekający
Jarosław Wyrembak
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
członek
Jakub Stelina
członek
Rafał Wojciechowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu braków formalnych, niedociągnięć w uzasadnieniu oraz zasady ne bis in idem. Interpretacja przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych i ich zgodności z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Orzeczenie umarzające postępowanie ma ograniczoną wartość merytoryczną w zakresie oceny konstytucyjności przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień i ich zgodności z prawami konstytucyjnymi, co budzi duże zainteresowanie. Umorzenie postępowania z powodu formalnych uchybień jest jednak rozczarowujące dla osób szukających merytorycznej odpowiedzi.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę szczepień z powodu błędów formalnych – czy prawo chroni przed przymusem medycznym?”
Zdanie odrębne
Jarosław Wyrembak
Sędzia Jarosław Wyrembak zgłosił zdanie odrębne, nie zgadzając się z umorzeniem postępowania w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia zasady określoności prawa i prawa do prywatności. Uważał, że Trybunał kierował się nadmiernym formalizmem, a zarzuty skarżącego były wystarczająco uzasadnione i zasługiwały na merytoryczne rozstrzygnięcie. Kwestionował również bezprzedmiotowość wywodów dotyczących art. 87 Konstytucji i niepełne potraktowanie zarzutu naruszenia art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Sektor
zdrowie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.