Orzeczenie · 2021-01-19

SK 47/19

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2021-01-19

tkinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny

prawo do sądupostępowanie dyscyplinarnekodeks karny wykonawczykontrola sądowaskarżącyTrybunał Konstytucyjnydopuszczalnośćumorzenie postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone skargi konstytucyjne J.C. dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.), w szczególności art. 7 § 1, § 2, § 3, § 5 oraz art. 164 § 1 k.k.w. Skarżący zarzucał, że przepisy te ograniczają prawo do sądu, dopuszczając zaskarżenie decyzji organów postępowania wykonawczego jedynie z powodu niezgodności z prawem, a także nie przewidują możliwości kontroli instancyjnej postanowień sądu. Wskazywał na naruszenie art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 i art. 2 Konstytucji. Trybunał, analizując skargi, stwierdził niedopuszczalność merytorycznego orzekania i umorzył postępowanie. Jako główne powody wskazano brak bezpośredniego związku między kwestionowanymi przepisami a indywidualną sytuacją prawną skarżącego, która została ukształtowana przez postanowienia Sądu Okręgowego. Ponadto, zarzut dotyczący braku możliwości sądowej weryfikacji postanowienia sądu uznano za przedwczesny, ponieważ skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, nie składając zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego. Trybunał podkreślił, że celem skargi konstytucyjnej nie jest zmiana prawa na przyszłość (de lege ferenda) w sposób korzystny dla skarżącego, lecz ocena zgodności obowiązujących przepisów z Konstytucją w konkretnej sprawie. Wobec stwierdzonych uchybień formalnych, postępowanie zostało umorzone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska

Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu niedopuszczalności merytorycznego orzekania, braku związku z indywidualną sytuacją skarżącego i przedwczesności zarzutów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przesłanek formalnych skargi konstytucyjnej i relacji między prawem skarżącego a kwestionowanym przepisem.

Zagadnienia prawne (4)

Czy art. 7 § 1 k.k.w., ograniczając możliwość sądowej weryfikacji rozstrzygnięć organów postępowania wykonawczego w sprawach dyscyplinarnych do zarzutu niezgodności z prawem, zamyka drogę do sądu i narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał uznał, że zarzut ten opiera się na próbie uzupełnienia przepisu o nowe treści (de lege ferenda), co wykracza poza zakres skargi konstytucyjnej. Ponadto, skarżący nie wykazał bezpośredniego związku między przepisem a jego sytuacją.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżący dąży do zmiany prawa, a nie oceny jego zgodności z Konstytucją w konkretnej sprawie. Brak bezpośredniego związku między kwestionowaną normą a sytuacją skarżącego.

Czy przepisy k.k.w. (art. 7 § 2, § 3, § 1, § 5 oraz art. 164 § 1) dopuszczające zaskarżenie decyzji tylko z powodu niezgodności z prawem, nie dopuszczające zaskarżenia od strony proceduralnej czy merytorycznej, oraz nieprzewidujące kontroli instancyjnej postanowień, naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji) i prawo do zaskarżenia (art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał uznał, że zarzut dotyczący braku możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego jest przedwczesny, gdyż skarżący nie skorzystał z tej możliwości. Zarzuty dotyczące art. 7 § 2 i § 3 k.k.w. nie zostały przez skarżącego należycie uzasadnione w kontekście jego sytuacji. Zarzut dotyczący art. 164 § 1 k.k.w. również nie wykazał związku z indywidualną sytuacją skarżącego.

Uzasadnienie

Brak wyczerpania drogi prawnej (niezłożenie zażalenia) czyni zarzut przedwczesnym. Brak należytego uzasadnienia i związku z indywidualną sytuacją skarżącego.

Czy art. 7 § 1 k.k.w. w zakresie, w jakim ogranicza sądową weryfikację decyzji organów postępowania wykonawczego do niezgodności z prawem, narusza prawo do sądu?

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał uznał, że skarżący dąży do uzupełnienia przepisu o nowe treści (de lege ferenda), co wykracza poza zakres skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Skarżący chce zmiany prawa, a nie oceny jego zgodności z Konstytucją w konkretnej sprawie.

Czy brak możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Okręgowego na skutek nieuwzględnienia skargi na decyzję Komisji Penitencjarnej narusza prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest przedwczesny, ponieważ skarżący nie złożył zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego.

Uzasadnienie

Dopiero odmowa merytorycznego rozpoznania sprawy z powodu braku możliwości wniesienia środka zaskarżenia (zażalenia) mogłaby naruszyć prawo do dwuinstancyjności. Skarżący nie wyczerpał drogi prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J.C.	osoba_fizyczna	skarżący
Dyrektor Aresztu Śledczego w G.	organ_państwowy	organ postępowania wykonawczego
Komisja Penitencjarna przy Areszcie Śledczym	organ_państwowy	organ postępowania wykonawczego
Prokurator Generalny	organ_państwowy	uczestnik postępowania
Marszałek Sejmu	organ_państwowy	uczestnik postępowania

Przepisy (10)

Główne

k.k.w. art. 7 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Ogranicza możliwość sądowej weryfikacji rozstrzygnięć organów postępowania wykonawczego do zarzutu niezgodności z prawem.

k.k.w. art. 7 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Określa sąd właściwy do rozpoznania skargi na decyzję organu postępowania wykonawczego.

k.k.w. art. 7 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

Wskazuje minimalne wymogi formalne trybu wydawania decyzji, termin wniesienia skargi oraz organ, do którego skargę się wnosi.

k.k.w. art. 7 § § 5

Kodeks karny wykonawczy

Dotyczy rozstrzygnięcia sądu o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej decyzji. Część 'in fine' wyłącza zażalenie na postanowienie sądu.

k.k.w. art. 164 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Reguluje okres przygotowania skazanego do życia po zwolnieniu.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 53