SK 45/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez G.Ł. w imieniu własnym oraz swojej córki A.Ł., kwestionując zgodność przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z Konstytucją RP. Zarzuty dotyczyły naruszenia zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji), art. 87 Konstytucji (katalog źródeł prawa) oraz prawa do prywatności (art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji). Skarżący podniósł, że przepisy nie precyzują listy chorób, grupy osób zobowiązanych ani momentu wymagalności obowiązku szczepienia, a Program Szczepień Ochronnych (PSO) ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Ponadto, skarżący wskazał na naruszenie prawa do prywatności i zasady proporcjonalności poprzez obowiązkowe szczepienia, które stanowią ingerencję w autonomię jednostki i wiążą się z ryzykiem. Trybunał Konstytucyjny, po analizie skargi, umorzył postępowanie w części dotyczącej art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporządzenia o szczepieniach, powołując się na wyrok o sygn. SK 81/19, który stwierdził niezgodność tych przepisów z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 87 Konstytucji. W pozostałym zakresie, Trybunał uznał skargę za niedopuszczalną do merytorycznego rozpoznania z powodu istotnych braków formalnych w uzasadnieniu, które nie zostały usunięte. W szczególności, zarzut naruszenia zasady określoności prawa potraktowano jako uzupełniający wobec zarzutu naruszenia prawa do prywatności, a art. 87 Konstytucji uznano za nieodpowiedni wzorzec kontroli. Zarzut naruszenia prawa do prywatności również uznano za niewystarczająco uzasadniony. W konsekwencji, Trybunał umorzył postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu braków formalnych, zastosowanie zasady ne bis in idem, interpretacja art. 87 Konstytucji jako wzorca kontroli.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i braków formalnych skargi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych są zgodne z art. 2 (zasada dostatecznej określoności prawa) oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (prawo do prywatności)?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga w tym zakresie została uznana za niedopuszczalną do merytorycznego rozpoznania z powodu braków w uzasadnieniu.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że uzasadnienie skargi konstytucyjnej zawierało daleko idące niedociągnięcia, które uniemożliwiły merytoryczne rozpoznanie zarzutów, w tym zarzutu naruszenia prawa do prywatności. Zarzut dotyczący zasady określoności prawa potraktowano jako uzupełniający.
Czy art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych są zgodne z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 87 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.
Uzasadnienie
Trybunał umorzył postępowanie w tym zakresie, powołując się na wcześniejszy wyrok o sygn. SK 81/19, który stwierdził niezgodność tych przepisów z Konstytucją RP. Zastosowano zasadę ne bis in idem.
Czy art. 87 Konstytucji RP może stanowić samodzielny wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej dotyczącej obowiązkowych szczepień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 87 Konstytucji nie może być wzięty pod uwagę w postępowaniu.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 87 Konstytucji reguluje katalog źródeł prawa, ale nie ustanawia żadnych praw jednostki, których ochrona stanowiłaby sens skargi konstytucyjnej. Dlatego nie może być on traktowany jako samodzielny wzorzec kontroli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.Ł. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A.Ł. | osoba_fizyczna | skarżący (reprezentowana) |
Przepisy (13)
Główne
u.z.c.z. art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Wskazany jako niezgodny z Konstytucją w wyroku SK 81/19 w zakresie określania terminu wymagalności i liczby dawek szczepień przez Komunikat GIS.
rozp. o szczepieniach art. 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Wskazany jako niezgodny z Konstytucją w wyroku SK 81/19 w zakresie określania terminu wymagalności i liczby dawek szczepień przez Komunikat GIS.
Konstytucja art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do ochrony prawnej życia prywatnego.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady dopuszczalności ingerencji w prawa i wolności konstytucyjne (wymóg proporcjonalności).
Pomocnicze
u.z.c.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Określa obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przez osoby przebywające na terytorium RP.
u.z.c.z. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Dotyczy obowiązkowych szczepień ochronnych.
rozp. o szczepieniach art. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Precyzuje podmioty podlegające obowiązkowi szczepień.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada dostatecznej określoności przepisów prawa.
Konstytucja art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego w RP.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w zakresie, w którym sprawa została już rozstrzygnięta co do istoty.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Konstytucja art. 68 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek władz publicznych zwalczania chorób epidemicznych.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
zasada dostatecznej określoności przepisów prawa • prawo do prywatności • zasada proporcjonalności • Program Szczepień Ochronnych nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego • zasada ne bis in idem • daleko idące niedociągnięcia w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej
Skład orzekający
Bartłomiej Sochański
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
członek
Rafał Wojciechowski
sprawozdawca
Jarosław Wyrembak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu braków formalnych, zastosowanie zasady ne bis in idem, interpretacja art. 87 Konstytucji jako wzorca kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i braków formalnych skargi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień i praw konstytucyjnych, jednak ostateczne rozstrzygnięcie miało charakter proceduralny, co obniża jej wartość informacyjną dla szerszego grona odbiorców.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę szczepień. Czy obywatele mogą kwestionować obowiązkowe szczepienia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.