Orzeczenie · 2024-11-20

SK 41/20

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2024-11-20
tknieruchomościprawo rzeczoweWysokakonstytucyjny
zasiedzeniesłużebność przesyłuprawo własnościnieruchomościTrybunał KonstytucyjnyKodeks cywilnyprzedsiębiorstwo energetycznePRLzwrot mienia

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez parafię rzymskokatolicką w O. przeciwko przepisom Kodeksu cywilnego (art. 292 w zw. z art. 172 § 1 w zw. z art. 285 § 1 i 2 w zw. z art. 305[4] w zw. z art. 352 § 1 k.c.) w zakresie, w jakim umożliwiają one nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze bez decyzji administracyjnej oraz doliczenie posiadania sprzed 3 sierpnia 2008 r. do okresu zasiedzenia. Parafia, której własność nieruchomości została przywrócona po 1989 r., argumentowała, że przepisy te naruszają prawo własności (art. 64 Konstytucji), zasadę niedziałania prawa wstecz, pewność prawa oraz zasadę zaufania do państwa, ponieważ w okresie PRL była pozbawiona możliwości dochodzenia swoich praw, a bieg zasiedzenia rozpoczął się mimo tego. Sprawa wywodziła się z pozwu parafii o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, który został oddalony przez Sąd Rejonowy w P. ze względu na zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne. Sąd Okręgowy w P. utrzymał to orzeczenie w mocy. Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że skarga dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny, analizując przesłanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, stwierdził, że skarżąca kwestionuje przede wszystkim sposób zastosowania przepisów przez sądy powszechne w jej konkretnej sprawie, a nie samą normę prawną. Podkreślono, że kompetencją Trybunału jest badanie zgodności z Konstytucją norm prawnych, a nie orzeczeń indywidualnych. W związku z tym, Trybunał umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, uznając wydanie orzeczenia za niedopuszczalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku, gdy skarga konstytucyjna dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Kodeksu cywilnego umożliwiające nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze, w przypadku braku decyzji administracyjnej, naruszają Konstytucję?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarżąca kwestionuje sposób zastosowania przepisów przez sądy powszechne w jej konkretnej sprawie, a nie samą normę prawną. Kompetencją Trybunału jest badanie zgodności z Konstytucją norm prawnych, a nie orzeczeń indywidualnych.

Czy przepisy Kodeksu cywilnego umożliwiające doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne sprzed 3 sierpnia 2008 r. do okresu zasiedzenia służebności przesyłu, z pominięciem niemożności dochodzenia praw przez właściciela nieruchomości w okresie PRL, naruszają Konstytucję?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarżąca kwestionuje sposób zastosowania przepisów przez sądy powszechne w jej konkretnej sprawie, a nie samą normę prawną. Kompetencją Trybunału jest badanie zgodności z Konstytucją norm prawnych, a nie orzeczeń indywidualnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Parafia Rzymskokatolicka w O.instytucjaskarżąca
Przedsiębiorstwo energetycznespółkaprzedsiębiorca przesyłowy

Przepisy (17)

Główne

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

k.c. art. 172 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 305 § 4

Kodeks cywilny

k.c. art. 352 § § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 art. 35

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

u.g.g. art. 70 § ust. 1

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.n. art. 124 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.s.p.k.

Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 21 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 25 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 37 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 64 § ust. 1-3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją, co czyni ją niedopuszczalną.

Odrzucone argumenty

Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zasiedzenia służebności przesyłu naruszają prawo własności, zasadę niedziałania prawa wstecz oraz zasadę zaufania do państwa.

Godne uwagi sformułowania

kompetencje Trybunału nie leży kontrolowanie orzeczeń wydanych w indywidualnych sprawach pod kątem ich zgodności z prawem czy też prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych • w kompetencji Trybunału Konstytucyjnego nie leży kontrolowanie prawidłowości wydania orzeczeń o charakterze indywidualno-konkretnym • Trybunał zajmuje się wyłącznie badaniem zgodności z Konstytucją norm prawnych • wystąpienie niedopuszczalności wydania wyroku i konieczność umorzenia postępowania

Skład orzekający

Krystyna Pawłowicz

przewodniczący

Justyn Piskorski

sprawozdawca

Julia Przyłębska

członek

Wojciech Sych

członek

Michał Warciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku, gdy skarga konstytucyjna dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu, które ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych. Umorzenie przez TK podkreśla znaczenie rozróżnienia między kontrolą norm a kontrolą orzeczeń indywidualnych.

Trybunał Konstytucyjny: Czy Twoja sprawa zasiedzenia służebności przesyłu trafiła do TK? Uważaj, bo możesz zostać z niczym!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst