SK 41/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez parafię rzymskokatolicką w O. przeciwko przepisom Kodeksu cywilnego (art. 292 w zw. z art. 172 § 1 w zw. z art. 285 § 1 i 2 w zw. z art. 305[4] w zw. z art. 352 § 1 k.c.) w zakresie, w jakim umożliwiają one nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze bez decyzji administracyjnej oraz doliczenie posiadania sprzed 3 sierpnia 2008 r. do okresu zasiedzenia. Parafia, której własność nieruchomości została przywrócona po 1989 r., argumentowała, że przepisy te naruszają prawo własności (art. 64 Konstytucji), zasadę niedziałania prawa wstecz, pewność prawa oraz zasadę zaufania do państwa, ponieważ w okresie PRL była pozbawiona możliwości dochodzenia swoich praw, a bieg zasiedzenia rozpoczął się mimo tego. Sprawa wywodziła się z pozwu parafii o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, który został oddalony przez Sąd Rejonowy w P. ze względu na zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne. Sąd Okręgowy w P. utrzymał to orzeczenie w mocy. Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że skarga dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny, analizując przesłanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, stwierdził, że skarżąca kwestionuje przede wszystkim sposób zastosowania przepisów przez sądy powszechne w jej konkretnej sprawie, a nie samą normę prawną. Podkreślono, że kompetencją Trybunału jest badanie zgodności z Konstytucją norm prawnych, a nie orzeczeń indywidualnych. W związku z tym, Trybunał umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, uznając wydanie orzeczenia za niedopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku, gdy skarga konstytucyjna dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.
Dotyczy wyłącznie spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy Kodeksu cywilnego umożliwiające nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze, w przypadku braku decyzji administracyjnej, naruszają Konstytucję?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarżąca kwestionuje sposób zastosowania przepisów przez sądy powszechne w jej konkretnej sprawie, a nie samą normę prawną. Kompetencją Trybunału jest badanie zgodności z Konstytucją norm prawnych, a nie orzeczeń indywidualnych.
Czy przepisy Kodeksu cywilnego umożliwiające doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne sprzed 3 sierpnia 2008 r. do okresu zasiedzenia służebności przesyłu, z pominięciem niemożności dochodzenia praw przez właściciela nieruchomości w okresie PRL, naruszają Konstytucję?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarżąca kwestionuje sposób zastosowania przepisów przez sądy powszechne w jej konkretnej sprawie, a nie samą normę prawną. Kompetencją Trybunału jest badanie zgodności z Konstytucją norm prawnych, a nie orzeczeń indywidualnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Parafia Rzymskokatolicka w O. | instytucja | skarżąca |
| Przedsiębiorstwo energetyczne | spółka | przedsiębiorca przesyłowy |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 305 § 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 352 § § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 art. 35
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.g.g. art. 70 § ust. 1
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.n. art. 124 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.s.p.k.
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 21 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 25 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 31 § ust. 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 37 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 64 § ust. 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją, co czyni ją niedopuszczalną.
Odrzucone argumenty
Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zasiedzenia służebności przesyłu naruszają prawo własności, zasadę niedziałania prawa wstecz oraz zasadę zaufania do państwa.
Godne uwagi sformułowania
kompetencje Trybunału nie leży kontrolowanie orzeczeń wydanych w indywidualnych sprawach pod kątem ich zgodności z prawem czy też prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych • w kompetencji Trybunału Konstytucyjnego nie leży kontrolowanie prawidłowości wydania orzeczeń o charakterze indywidualno-konkretnym • Trybunał zajmuje się wyłącznie badaniem zgodności z Konstytucją norm prawnych • wystąpienie niedopuszczalności wydania wyroku i konieczność umorzenia postępowania
Skład orzekający
Krystyna Pawłowicz
przewodniczący
Justyn Piskorski
sprawozdawca
Julia Przyłębska
członek
Wojciech Sych
członek
Michał Warciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku, gdy skarga konstytucyjna dotyczy indywidualnego zastosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu, które ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych. Umorzenie przez TK podkreśla znaczenie rozróżnienia między kontrolą norm a kontrolą orzeczeń indywidualnych.
“Trybunał Konstytucyjny: Czy Twoja sprawa zasiedzenia służebności przesyłu trafiła do TK? Uważaj, bo możesz zostać z niczym!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.