SK 40/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną A.B. dotyczącą zgodności art. 7 § 1 i § 5 Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) z Konstytucją. Skarżący kwestionował ograniczenie podstawy zaskarżenia decyzji dyscyplinarnej do niezgodności z prawem oraz brak możliwości zażalenia na postanowienie sądu utrzymujące tę decyzję w mocy. Argumentował naruszenie art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) i art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 (prawo do zaskarżenia i dwuinstancyjność) Konstytucji. Trybunał, po analizie, umorzył postępowanie. W odniesieniu do art. 7 § 1 k.k.w., Trybunał uznał, że zarzut skarżącego dotyczy zaniechania ustawodawczego (braku innych podstaw zaskarżenia), a nie pominięcia legislacyjnego, które podlegałoby kontroli. Stwierdzono, że ograniczenie podstawy skargi do niezgodności z prawem jest świadomą decyzją ustawodawcy, a postępowanie wykonawcze różni się od postępowania karnego sensu stricto, nie wymagając dwuinstancyjności sądowej dla każdego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do art. 7 § 5 k.k.w., Trybunał uznał zarzut naruszenia prawa do zaskarżenia za oczywiście bezzasadny, podkreślając, że kontrola sądowa decyzji organów wykonawczych ma charakter ochrony prawnej, a możliwość wniesienia skargi do sądu realizuje prawo do zaskarżenia orzeczenia pierwszej instancji, nie wymagając przy tym dwuinstancyjności sądowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu kontroli sądowej w postępowaniu wykonawczym, rozróżnienie między zaniechaniem a pominięciem legislacyjnym, charakter postępowania wykonawczego w kontekście konstytucyjnych zasad proceduralnych.
Dotyczy specyfiki postępowania wykonawczego i skargi na decyzje dyscyplinarne. Interpretacja zaniechania ustawodawczego może być stosowana w innych kontekstach kontroli konstytucyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 7 § 1 k.k.w., ograniczając podstawę zaskarżenia decyzji organu postępowania wykonawczego do niezgodności z prawem, narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten dotyczy zaniechania ustawodawczego, a nie pominięcia legislacyjnego, które podlegałoby kontroli Trybunału. Ograniczenie podstawy skargi jest świadomą decyzją ustawodawcy.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżący domaga się rozszerzenia podstaw zaskarżenia decyzji, co stanowiłoby zaniechanie ustawodawcze, a nie pominięcie legislacyjne. Kontrola sądowa decyzji w postępowaniu wykonawczym ma charakter ochrony prawnej i nie musi być dwuinstancyjna.
Czy art. 7 § 5 zdanie drugie k.k.w., uniemożliwiając zażalenie na postanowienie sądu utrzymujące decyzję w mocy, narusza art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji (prawo do zaskarżenia i dwuinstancyjność)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest oczywiście bezzasadny. Kontrola sądowa decyzji organów wykonawczych jest czynnością z zakresu ochrony prawnej, a nie wymiaru sprawiedliwości, i nie wymaga dwuinstancyjności sądowej. Możliwość wniesienia skargi do sądu realizuje prawo do zaskarżenia orzeczenia pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że postępowanie wykonawcze różni się od postępowania sądowego sensu stricto. Kontrola decyzji organów wykonawczych przez sąd ma charakter ochrony prawnej, a nie wymiaru sprawiedliwości, dlatego nie podlega zasadzie dwuinstancyjności postępowania sądowego. Możliwość wniesienia skargi do sądu jest wystarczająca do realizacji prawa do zaskarżenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.k.w. art. 7 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Ogranicza podstawę zaskarżenia decyzji organu postępowania wykonawczego do niezgodności z prawem. Trybunał uznał, że to ograniczenie jest świadomą decyzją ustawodawcy i nie stanowi pominięcia legislacyjnego.
k.k.w. art. 7 § § 5
Kodeks karny wykonawczy
Stanowi, że na postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej decyzji zażalenie nie przysługuje. Trybunał uznał, że nie narusza to prawa do zaskarżenia ani zasady dwuinstancyjności, gdyż kontrola ta ma charakter ochrony prawnej.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu. Skarżący zarzucił naruszenie tego prawa przez ograniczenia w zaskarżaniu decyzji dyscyplinarnych.
Konstytucja art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie tego prawa przez brak możliwości zażalenia na postanowienie sądu.
Pomocnicze
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne. Skarżący powołał jako wzorzec kontroli w związku z art. 78 Konstytucji.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa umorzenia postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymóg precyzyjnego określenia przedmiotu kontroli w skardze konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczą zaniechania ustawodawczego, a nie pominięcia legislacyjnego. • Kontrola sądowa decyzji organów wykonawczych ma charakter ochrony prawnej, a nie wymiaru sprawiedliwości. • Postępowanie wykonawcze różni się od postępowania sądowego sensu stricto i nie podlega zasadzie dwuinstancyjności. • Możliwość wniesienia skargi do sądu realizuje prawo do zaskarżenia orzeczenia pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Art. 7 § 1 k.k.w. narusza prawo do sądu przez ograniczenie podstaw zaskarżenia do niezgodności z prawem. • Art. 7 § 5 k.k.w. narusza prawo do zaskarżenia i zasadę dwuinstancyjności przez brak możliwości zażalenia na postanowienie sądu.
Godne uwagi sformułowania
Trybunał nie jest związany postanowieniem o nadaniu skardze dalszego biegu wydanym na etapie wstępnej kontroli. • Zaskarżony art. 7 § 1 k.k.w. dotyczy wszystkich decyzji wydawanych w postępowaniu wykonawczym przez organy wymienione w art. 2 pkt 3-6 i 10 k.k.w. Niniejsza skarga została zaś sformułowana w związku z decyzją dyrektora aresztu śledczego o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej i tylko w takim zakresie art. 7 § 1 oraz art. 7 § 5 k.k.w. mogą być przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w tej sprawie. • Zaniechanie ustawodawcze nie podlega kognicji Trybunału. • Postępowanie wykonawcze (...) nie jest więc ani dalszą częścią postępowania karnego sensu stricto, ani odrębnym procesem, którego przedmiotem miałoby być wykonanie orzeczenia kończącego to postępowanie. • Z Konstytucji nie wynika obowiązek ustawodawcy zapewnienia środka odwoławczego (zażalenia) w odniesieniu do każdego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu wykonawczym wobec skazanego.
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Bartłomiej Sochański
członek
Jakub Stelina
członek
Wojciech Sych
II sprawozdawca
Jarosław Wyrembak
I sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądowej w postępowaniu wykonawczym, rozróżnienie między zaniechaniem a pominięciem legislacyjnym, charakter postępowania wykonawczego w kontekście konstytucyjnych zasad proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wykonawczego i skargi na decyzje dyscyplinarne. Interpretacja zaniechania ustawodawczego może być stosowana w innych kontekstach kontroli konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych dla więźniów praw proceduralnych i interpretacji konstytucyjnych zasad prawa do sądu oraz dwuinstancyjności w specyficznym kontekście postępowania wykonawczego. Zdanie odrębne dodaje element kontrowersji.
“Czy więźniowie mają prawo do pełnej kontroli sądowej decyzji dyscyplinarnych? TK rozstrzyga.”
Zdanie odrębne
Jarosław Wyrembak
Sędzia Wyrembak nie zgadza się z umorzeniem postępowania, uważając, że sprawa powinna zostać rozpoznana merytorycznie. Kwestionuje zakwalifikowanie zarzutu wobec art. 7 § 1 k.k.w. jako zaniechania legislacyjnego, argumentując, że powinno być to traktowane jako próba usunięcia ograniczenia przepisu, a nie jego uzupełnienie. Podkreśla, że prokonstytucyjna wykładnia art. 7 § 1 k.k.w. pozwala na szerokie rozumienie 'niezgodności z prawem', obejmujące błędy faktyczne i niewspółmierność kary. Odnośnie art. 7 § 5 k.k.w., uważa, że zarzut nie był 'oczywiście bezzasadny', choć przyznaje, że zasada dwuinstancyjności nie dotyczy postępowań, gdzie organ pozasądowy pełni funkcję pierwszej instancji.
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.