SK 4/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna Marcina Ledemana dotyczyła zgodności z Konstytucją art. 1302 § 3 i art. 494 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Przepisy te w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2009 r. pozwalały na odrzucenie zarzutów od nakazu zapłaty wniesionych przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) z powodu nienależytego opłacenia, bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia brakującej opłaty. Skarżący podnosił, że takie rozwiązanie stanowi formalną przeszkodę do sprawiedliwego rozpoznania sprawy i narusza jego konstytucyjne prawa do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji), zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że podobna kwestia była już przedmiotem jego rozstrzygnięcia w wyroku z dnia 14 września 2009 r. (sygn. akt SK 47/07). W tamtym wyroku Trybunał uznał art. 1302 § 3 k.p.c. za zgodny z Konstytucją, podkreślając, że profesjonalni pełnomocnicy powinni wykazać się należytą starannością w opłacaniu pism procesowych, a strona ponosi konsekwencje zaniedbań swojego pełnomocnika. Z uwagi na tożsamość przedmiotu sprawy i podnoszonych zarzutów, Trybunał uznał dalsze orzekanie za zbędne i na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym umorzył postępowanie. Dodatkowo, Trybunał odniósł się do art. 494 § 1 k.p.c., wskazując, że jego ocena w oderwaniu od art. 1302 § 3 k.p.c. jest bezprzedmiotowa, a sama norma nie modyfikuje przedmiotu kontroli. W związku z tym postępowanie w zakresie kontroli tego przepisu również zostało umorzone jako niedopuszczalne. Trybunał zaznaczył również, że art. 77 ust. 2 Konstytucji stanowi uzupełnienie art. 45 ust. 1, ale nie rozszerza zakresu kontroli ponad to, co wynika z prawa do sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania przez TK w przypadku zbędności orzekania z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia tej samej kwestii prawnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania przez TK, a nie meritum sprawy dotyczącej opłat sądowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1302 § 3 i art. 494 § 1 k.p.c.) w zakresie, w jakim dopuszczają odrzucenie zarzutów od nakazu zapłaty wniesionych przez profesjonalnego pełnomocnika bez wezwania do uzupełnienia opłaty, naruszają prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy?
Odpowiedź sądu
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie ze względu na zbędność orzekania, powołując się na wcześniejszy wyrok w podobnej sprawie, który uznał te przepisy za zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że sprawa była już rozstrzygnięta w wyroku SK 47/07, gdzie podobne przepisy uznano za zgodne z art. 45 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Brak nowych argumentów lub wzorców kontroli uzasadniał umorzenie postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marcin Ledeman | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
u.TK art. 39 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Umorzenie postępowania, jeżeli akt normatywny utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia.
k.p.c. art. 1302 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis (obowiązujący do 30.06.2009 r.) nakazujący odrzucenie nieopłaconych zarzutów od nakazu zapłaty wniesionych przez profesjonalnego pełnomocnika bez wezwania do uiszczenia opłaty.
k.p.c. art. 494 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający skutki nieusunięcia braków pisma procesowego, w tym zarzutów od nakazu zapłaty.
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do dochodzenia naruszonych wolności lub praw na drodze sądowej.
Pomocnicze
u.TK art. 39 § 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wyjątek od umorzenia, gdy wydanie orzeczenia jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw.
u.TK art. 1 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa prawna do umorzenia postępowania na posiedzeniu niejawnym.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
stawiają formalną przeszkodę do sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez sąd w postaci bezwzględnej sankcji odrzucenia nienależycie opłaconych zarzutów od nakazu zapłaty wniesionych przez pełnomocnika – radcę prawnego bez wezwania go przez sąd do uiszczenia brakującej opłaty i bez możliwości jej uzupełnienia po ich odrzuceniu • ratio legis zawartych w art. 1302 § 3 i art. 494 § 1 k.p.c. rozwiązań odnosi się do realizacji postulatu racjonalizacji i ekonomii procedury sądowej • wymogi przewidziane w art. 1302 § 3 k.p.c. nie utrudniają stronie postępowania obrony swoich interesów, także wtedy, gdy jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika • stawianie wymogów formalnych i fiskalnych nie może być interpretowane jako odbieranie stronie możliwości dochodzenia praw na drodze sądowej • nie można (…) mówić o nadmiernym rygoryzmie [art. 1302 § 3 k.p.c.], jeżeli strona postępowania zastąpiona jest w postępowaniu przed sądem powszechnym przez adwokata, radcę prawnego czy rzecznika patentowego [podmiot profesjonalny]. Z samej bowiem istoty zastępstwa procesowego wypełnianego przez profesjonalnego pełnomocnika wynika uprawnione założenie, że pełnomocnik ten będzie działał fachowo, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą oraz należytą starannością.
Skład orzekający
Adam Jamróz
przewodniczący
Wojciech Hermeliński
członek
Marek Kotlinowski
członek
Teresa Liszcz
członek
Andrzej Rzepliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez TK w przypadku zbędności orzekania z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia tej samej kwestii prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania przez TK, a nie meritum sprawy dotyczącej opłat sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do sądu i procedury cywilnej, a jej umorzenie przez TK z powodu wcześniejszego orzeczenia jest interesujące z perspektywy procesowej.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o opłaty sądowe – czy to oznacza, że poprzedni wyrok był błędny?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.