SK 35/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została złożona przez Jacka Rasia, który kwestionował zgodność art. 13 § 1 i art. 18 § 2 Kodeksu karnego z Konstytucją. Zarzucił, że przepisy te, penalizując bezskuteczne usiłowanie podżegania do pomocnictwa przestępnego, wprowadzają karalność zachowań bardzo odległych od dokonania czynu zabronionego, są nieprecyzyjne i nadmiernie ingerują w wolność człowieka. Skarżący powołał się na naruszenie art. 2, art. 31 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 42 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę, odniósł się do stanowisk Sejmu i Prokuratora Generalnego, którzy argumentowali za zgodnością przepisów z Konstytucją. Po szczegółowej analizie doktryny i orzecznictwa, w tym uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2003 r. (sygn. akt I KZP 11/03), Trybunał uznał, że przepisy te, dopuszczające odpowiedzialność karną za usiłowanie podżegania do popełnienia czynu zabronionego, są zgodne z art. 42 ust. 1 w związku z art. 2 oraz z art. 31 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał podkreślił, że zasada określoności przepisów prawa karnego, wynikająca z art. 42 ust. 1 Konstytucji, nie wyklucza stosowania przepisów odsyłających ani posługiwania się zwrotami ocennymi, pod warunkiem, że ich znaczenie jest dostatecznie skonkretyzowane w orzecznictwie i doktrynie. Ponadto, Trybunał uznał, że penalizacja usiłowania podżegania nie narusza istoty wolności człowieka ani zasady proporcjonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących usiłowania podżegania, zasada określoności przepisów prawa karnego, granice ingerencji państwa w wolność jednostki w prawie karnym.
Dotyczy specyficznej konstrukcji usiłowania podżegania do pomocnictwa przestępnego. Analiza prawna jest bardzo szczegółowa i techniczna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Kodeksu karnego (art. 13 § 1 i art. 18 § 2) w zakresie, w jakim dopuszczają odpowiedzialność karną za usiłowanie podżegania do popełnienia czynu zabronionego, są zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te są zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepisy te są zgodne z art. 42 ust. 1 w związku z art. 2 oraz z art. 31 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zasada określoności przepisów prawa karnego nie wyklucza stosowania przepisów odsyłających ani zwrotów ocennych, a penalizacja usiłowania podżegania nie narusza wolności jednostki ani zasady proporcjonalności.
Czy przepisy Kodeksu karnego (art. 13 § 1 i art. 18 § 2) wprowadzające karalność bezskutecznego usiłowania podżegania do pomocnictwa przestępnego są wystarczająco określone i nie naruszają zasady państwa prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te są wystarczająco określone i zgodne z zasadą państwa prawnego.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że zasada określoności przepisów prawa karnego (art. 42 ust. 1 Konstytucji) nie jest naruszona, ponieważ znaczenie przepisów jest dostatecznie skonkretyzowane w orzecznictwie i doktrynie, a posługiwanie się zwrotami ocennymi jest dopuszczalne.
Czy penalizacja bezskutecznego usiłowania podżegania do pomocnictwa przestępnego stanowi nadmierną ingerencję w wolność jednostki i narusza zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, penalizacja ta nie stanowi nadmiernej ingerencji i jest zgodna z zasadą proporcjonalności.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że odpowiedzialność karna za usiłowanie podżegania nie narusza istoty wolności człowieka ani zasady proporcjonalności, ponieważ jest ona uzasadniona potrzebą ochrony dóbr prawnych i nie wykracza poza konstytucyjnie dopuszczalne ograniczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jacek Raś | osoba_fizyczna | skarżący |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 18 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 18 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 229 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 14 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 19 § 1
Kodeks karny
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym art. 39 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu karnego dotyczące usiłowania podżegania są wystarczająco określone i zgodne z zasadą państwa prawnego. • Penalizacja usiłowania podżegania nie stanowi nadmiernej ingerencji w wolność jednostki i jest proporcjonalna. • Zasada określoności przepisów prawa karnego nie wyklucza stosowania przepisów odsyłających ani zwrotów ocennnych, których znaczenie jest skonkretyzowane w orzecznictwie i doktrynie. • Konstrukcja usiłowania podżegania jest stosowana sporadycznie i nie prowadzi do nadmiernej penalizacji.
Odrzucone argumenty
Przepisy Kodeksu karnego dotyczące usiłowania podżegania są nieprecyzyjne, niejasne i niepoddające się jednoznacznej wykładni. • Karalność bezskutecznego usiłowania podżegania do pomocnictwa przestępnego jest nadmierną ingerencją w wolność jednostki i narusza zasadę proporcjonalności. • Konstrukcja usiłowania podżegania prowadzi do kryminalizacji czynów z tzw. przedpola naruszenia lub konkretnego narażenia dobra prawnego na niebezpieczeństwo.
Godne uwagi sformułowania
penalizując subiektywne zachowanie na styku formy stadialnej i dwóch form zjawiskowych popełnienia przestępstwa • bardzo odległe od dokonania czynu zabronionego przez prawo karne • zasada określoności przepisów prawa karnego • zasada państwa prawnego • wolność człowieka • nadmierna kryminalizacja • usiłowanie podżegania do pomocnictwa przestępnego
Skład orzekający
Andrzej Rzepliński
przewodniczący
Marek Kotlinowski
członek
Teresa Liszcz
członek
Piotr Tuleja
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usiłowania podżegania, zasada określoności przepisów prawa karnego, granice ingerencji państwa w wolność jednostki w prawie karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej konstrukcji usiłowania podżegania do pomocnictwa przestępnego. Analiza prawna jest bardzo szczegółowa i techniczna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii odpowiedzialności karnej za usiłowanie podżegania, co jest zagadnieniem technicznym, ale ważnym dla zrozumienia granic prawa karnego i jego zgodności z Konstytucją. Analiza Trybunału jest dogłębna.
“Czy można być karanym za próbę namówienia kogoś do namówienia kogoś innego do przestępstwa? TK odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.