SK 3/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna M.M. dotyczyła zgodności przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z Konstytucją RP. Skarżąca zarzucała naruszenie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji), prawa do ochrony życia prywatnego (art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz zasady zamkniętego katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji). Argumentowała, że przepisy te nie precyzują wieku i liczby dawek szczepień, a obowiązek jest egzekwowany na podstawie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Podnosiła również, że obowiązek szczepienny stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do prywatności i nie zapewniono mechanizmu odszkodowawczego za powikłania. Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2011 r., Trybunał uznał sprawę za zbędną do merytorycznego rozpoznania, powołując się na wcześniejszy wyrok o sygn. SK 81/19, który stwierdził niekonstytucyjność tych przepisów. Dodatkowo, po wniesieniu skargi, wprowadzono zmiany legislacyjne (ustawa z 2023 r. i rozporządzenie MZ z 2023 r.), które uregulowały schematy szczepień w akcie rangi rozporządzenia. W odniesieniu do pozostałych zarzutów, Trybunał uznał je za niedopuszczalne z powodu braku należytego uzasadnienia ze strony skarżącej, która nie przedstawiła wystarczających argumentów na poparcie swoich twierdzeń, a także z powodu niewłaściwego stosowania art. 2 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli. W konsekwencji, całe postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu tożsamości sprawy z wcześniejszym orzeczeniem lub braku należytego uzasadnienia zarzutów. Znaczenie zmian legislacyjnych w kontekście orzecznictwa TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i proceduralnej w Trybunale Konstytucyjnym. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjności obowiązkowych szczepień.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych (ustawa i rozporządzenie) naruszają zasadę dostatecznej określoności przepisów prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie, w jakim zarzuty nie zostały należycie uzasadnione lub zostały już rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że zarzuty dotyczące braku określoności przepisów nie zostały należycie uzasadnione, a kwestia regulowania obowiązku szczepiennego w komunikacie GIS, a nie w rozporządzeniu, została już rozstrzygnięta w poprzednim wyroku. Dodatkowo, zmiany legislacyjne po wniesieniu skargi uregulowały schematy szczepień w akcie rangi rozporządzenia.
Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do ochrony życia prywatnego i decydowania o swoim życiu osobistym?
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie, w jakim zarzuty nie zostały należycie uzasadnione lub zostały już rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających argumentów na poparcie tezy o naruszeniu prawa do prywatności, a argumenty dotyczące braku konieczności szczepień i braku mechanizmu odszkodowawczego nie były adekwatne do przedmiotu kontroli przepisów określających sam obowiązek szczepienny.
Czy przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych naruszają zasadę zamkniętego katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego?
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie, w jakim zarzuty zostały już rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że kwestia regulowania obowiązku szczepiennego w komunikacie GIS, a nie w rozporządzeniu, została już rozstrzygnięta w wyroku SK 81/19. Po zmianach legislacyjnych, schematy szczepień są uregulowane w rozporządzeniu, które jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (11)
Główne
u.z.c.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.c.z. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozporządzenie MZ z 2011 r. art. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.z.c.z. art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozporządzenie MZ z 2011 r. art. 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania.
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli, ale zazwyczaj pomocniczy.
Konstytucja art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do ochrony życia prywatnego.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
Konstytucja art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła prawa powszechnie obowiązującego.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymóg uzasadnienia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość sprawy z wcześniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego (SK 81/19) w zakresie zarzutu dotyczącego art. 17 ust. 11 u.z.c.z. w związku z § 5 rozporządzenia MZ z 2011 r. • Zmiana stanu prawnego po wniesieniu skargi, która uregulowała schematy szczepień w rozporządzeniu, eliminując problem regulowania ich w komunikacie GIS. • Brak należytego uzasadnienia zarzutów dotyczących naruszenia prawa do prywatności i zasady określoności prawa przez skarżącą. • Niewłaściwe stosowanie art. 2 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie zapadło jednogłośnie. • zbędność lub niedopuszczalność orzekania zachodzi między innymi wówczas, gdy kwestionowana norma była już przedmiotem kontroli w innej sprawie co do ich zgodności z Konstytucją. • Zasada ne bis in idem wyraża tym samym niedopuszczalność orzekania w sprawie, jeżeli występuje w niej identyczność zaskarżonych przepisów, wzorca konstytucyjnego oraz postawionych zarzutów, jak w sprawie, w której Trybunał już wcześniej orzekał. • Poddanie jednostki obowiązkowi szczepień ochronnych, czy też (…) ponoszenie odpowiedzialności za jego niezrealizowanie przez osobę, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią, stanowi istotną ingerencję w prawa podmiotowe (art. 47 Konstytucji). • Sytuacja, gdy jego treść jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji), jest niedopuszczalna. • Argumenty przedstawione przez skarżącą nie były adekwatne do przedmiotu kontroli. • Przepisy te określają bowiem obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym; nie regulują natomiast ani zasad dopuszczania szczepionek do obrotu, ani kwestii kompensacji ewentualnych negatywnych konsekwencji wystąpienia n.o.p. u osób poddanych obowiązkowym szczepieniom ochronnym. • art. 2 Konstytucji, w którym ujęto zasadę demokratycznego państwa prawnego, co do zasady nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu inicjowanym skargą, albowiem nie jest samodzielnym źródłem praw podmiotowych.
Skład orzekający
Bartłomiej Sochański
przewodniczący
Jakub Stelina
sprawozdawca
Wojciech Sych
członek
Bogdan Święczkowski
członek
Rafał Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu tożsamości sprawy z wcześniejszym orzeczeniem lub braku należytego uzasadnienia zarzutów. Znaczenie zmian legislacyjnych w kontekście orzecznictwa TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i proceduralnej w Trybunale Konstytucyjnym. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjności obowiązkowych szczepień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień i praw obywatelskich, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne, co obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o szczepienia – dlaczego nie poznamy wyroku?”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.