SK 3/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna Spółdzielni Mieszkaniowej „Wola” dotyczyła zgodności art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1779) z art. 2, art. 21 oraz art. 64 Konstytucji. Spółdzielnia zarzucała, że przepis ten, nakazując jej zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu w terminie do 30 czerwca 2010 r. w przypadku wniosków złożonych w okresie od 31 lipca 2007 r. do 29 grudnia 2009 r., narusza jej prawo do własności i inne prawa majątkowe. Trybunał Konstytucyjny, po analizie przepisów intertemporalnych i orzecznictwa dotyczącego przekształcania praw spółdzielczych w odrębną własność, uznał, że zaskarżony przepis jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. Trybunał podkreślił, że przepis ten stanowił wykonanie wyroku Trybunału o sygn. P 16/08, który odroczył utratę mocy obowiązującej przepisów dotyczących przekształceń, aby umożliwić dokończenie postępowań w toku i ochronę zaufania obywateli do państwa. W ocenie Trybunału, ustawodawca działał w sposób uzasadniony konstytucyjnie, chroniąc ekspektatywy osób, które złożyły wnioski w określonym terminie, oraz zapewniając wykonanie poprzedniego wyroku Trybunału. Postępowanie zostało umorzone w pozostałym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych, ochrona praw nabytych i zasady zaufania do państwa w kontekście zmian legislacyjnych, a także zasady stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekształcaniem praw spółdzielczych w odrębną własność lokali w określonym przedziale czasowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej z 2009 r., nakazujący spółdzielniom mieszkaniowym zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu w określonym terminie dla wniosków złożonych w latach 2007-2009, narusza prawo własności i inne prawa majątkowe spółdzielni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepis ten stanowił wykonanie poprzedniego wyroku TK, chronił zaufanie obywateli do państwa i stanowionego prawa, a także zapewniał ochronę ekspektatyw osób, które złożyły wnioski w określonym terminie, co uzasadniało ograniczenie zasady ekwiwalentności w tym wąskim zakresie.
Czy przepisy intertemporalne nakazujące stosowanie norm uznanych za niekonstytucyjne do zdarzeń z przeszłości naruszają zasadę poprawnej legislacji i nadrzędność Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku ustawodawca działał w sposób uzasadniony konstytucyjnie, zapewniając wykonanie wyroku TK i chroniąc zaufanie obywateli.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że odroczenie utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz późniejsze uregulowanie spraw w toku za pomocą przepisów przejściowych, które odsyłają do zasad obowiązujących w okresie odroczenia, jest dopuszczalne w celu ochrony praw nabytych i zaufania do państwa, o ile jest to uzasadnione konstytucyjnie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa „Wola” | spółka | skarżąca |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
Dz. U. Nr 223, poz. 1779 art. 4 § 1 pkt 2
Ustawa o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Zobowiązywała spółdzielnię do zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu w terminie do 30 czerwca 2010 r., jeśli spełnione były warunki określone w art. 17¹⁴ ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 18 grudnia 2009 r., dla wniosków złożonych w okresie od 31 lipca 2007 r. do 29 grudnia 2009 r.
Konstytucja art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i inne prawa majątkowe podlegają równej ochronie prawnej.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada poprawnej legislacji i zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Pomocnicze
u.s.m. art. 17¹⁴ § 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Określała materialne warunki zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu, stosowana w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2009 r.
otpTK art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku niedopuszczalności wydania wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis przejściowy (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej z 2009 r.) stanowił wykonanie wyroku TK P 16/08. • Przepis ten chronił zaufanie obywateli do państwa i stanowionego prawa. • Przepis ten zapewniał ochronę ekspektatyw osób, które złożyły wnioski w określonym terminie. • Ustawodawca miał prawo, a nawet obowiązek, zapewnić ochronę ekspektatyw spółdzielców działających w zaufaniu do prawa. • Zasada równego traktowania uzasadniała utrzymanie dotychczasowych zasad dla spraw w toku.
Odrzucone argumenty
Zaskarżony przepis narusza prawo własności spółdzielni (art. 64 Konstytucji). • Zaskarżony przepis narusza prawo do słusznego odszkodowania (art. 21 Konstytucji). • Zaskarżony przepis narusza prawo do starannego ustawodawstwa i zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). • Zaskarżony przepis powiela normę uznaną za niekonstytucyjną w wyroku P 16/08.
Godne uwagi sformułowania
„[U]stawodawca, wprowadzając nową regulację, czyni to z myślą o przyszłości. Wsteczne działanie prawa powinno być wyjątkiem uzasadnionym w niezwykle staranny sposób ważnymi względami” • „[O]droczenie terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów nie jest równoznaczne z tym, że prawodawca, wykonując wyrok TK, może nakazywać stosowanie niekonstytucyjnych przepisów” (zdanie odrębne) • „[E]kspektatywa maksymalnie ukształtowana zachodzi wówczas, gdy spełnione zostały wszystkie zasadnicze przesłanki ustawowe nabycia praw pod rządami dawnej ustawy” • „[N]ie każde pozbawienie prawa własności stanowi ingerencję w istotę prawa własności i świadczy o przekroczeniu maksymalnych granic zakreślonych przez art. 31 ust. 3 zdanie drugie i art. 64 ust. 3 Konstytucji.”
Skład orzekający
Julia Przyłębska
przewodniczący
Grzegorz Jędrejek
członek
Zbigniew Jędrzejewski
członek
Leon Kieres
członek
Mariusz Muszyński
członek
Justyn Piskorski
członek
Piotr Pszczółkowski
sprawozdawca
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
członek
Stanisław Rymar
członek
Piotr Tuleja
członek
Michał Warciński
członek
Jarosław Wyrembak
członek
Andrzej Zielonacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych, ochrona praw nabytych i zasady zaufania do państwa w kontekście zmian legislacyjnych, a także zasady stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekształcaniem praw spółdzielczych w odrębną własność lokali w określonym przedziale czasowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami własnościowymi w spółdzielniach mieszkaniowych i interpretacją przepisów przejściowych przez Trybunał Konstytucyjny, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Czy przepisy przejściowe mogą legalizować stosowanie niekonstytucyjnych norm? TK rozstrzyga spór o własność w spółdzielniach.”
Zdanie odrębne
Mariusz Muszyński
Sędzia Muszyński zgłosił zdanie odrębne, kwestionując sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał. Wskazał na brak analizy obowiązywania zaskarżonego przepisu, błędne interpretowanie wyroku TK P 16/08, nierzetelne uzasadnienie wyboru wzorców kontroli oraz nieprawidłowe umorzenie postępowania w niektórych zakresach. Podkreślił, że odroczenie mocy obowiązującej nie usprawiedliwiało odesłania do przepisów uznanych za niekonstytucyjne.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.