SK 25/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny nie uwzględnił wniosku o zawieszenie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego dotyczącego umieszczenia skazanego w przeludnionej celi, uznając brak przesłanek do wydania postanowienia tymczasowego.
Jacek Garbacz, skarżący konstytucyjnie art. 248 § 1 k.k.w., złożył wniosek o zawieszenie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu, które dotyczyło jego umieszczenia w przeludnionej celi. Skarżący argumentował, że przeludnienie spowodowało samookaleczenia i wymagało operacji, a wstrzymanie wykonania jest konieczne dla ochrony jego praw. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił wniosku, wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 50 ust. 1 ustawy o TK, takie jak nieodwracalne skutki czy ważny interes publiczny lub skarżącego.
Wniosek o zawieszenie lub wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu (sygn. akt V Pen 1506/05) został złożony przez Jacka Garbacza wraz ze skargą konstytucyjną dotyczącą zgodności art. 248 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego z Konstytucją. Skarżący podniósł, że przeludnienie celi, w której został osadzony, doprowadziło do licznych samookaleczeń i konieczności operacji, a tym samym narusza jego prawa konstytucyjne. W związku z tym domagał się wydania postanowienia tymczasowego. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, nie uwzględnił go. Uzasadnienie opierało się na interpretacji art. 50 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, który dopuszcza wydanie postanowienia tymczasowego jedynie w przypadku, gdy wykonanie orzeczenia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego, lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny albo inny ważny interes skarżącego. Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna ma charakter uzupełniający, a postanowienie tymczasowe powinno być stosowane wyjątkowo. W ocenie Trybunału, decyzja o umieszczeniu w celi, nawet mniejszej niż standardowe 3 m² na osobę, nie powoduje skutków nieodwracalnych, ponieważ skazani mogą być przenoszeni do cel spełniających normy w miarę dostępności miejsc. Ponadto, Trybunał zaznaczył, że nie może stawać się kolejną instancją merytoryczną w sprawach, które nie dotyczą bezpośrednio rozstrzygnięcia sądowego, a jedynie kwestii proceduralnych lub wpadkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wydania postanowienia tymczasowego.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że umieszczenie skazanego w celi mniejszej niż standardowe 3 m² na osobę nie powoduje skutków nieodwracalnych, a skarżący nie wykazał istnienia ważnego interesu publicznego lub swojego, który uzasadniałby wstrzymanie wykonania. Podkreślono, że postanowienie tymczasowe powinno być stosowane wyjątkowo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jacek Garbacz | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (5)
Główne
ustawa o TK art. 50 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania wyroku, decyzji albo innego orzeczenia może zostać wydane, jeżeli wykonanie tego orzeczenia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego, lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny albo inny ważny interes skarżącego.
Pomocnicze
k.k.w. art. 248 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Przepis, którego zgodność z Konstytucją była kwestionowana przez skarżącego.
Konstytucja art. 41 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Jeden z przepisów Konstytucji, z którym skarżący domagał się zbadania zgodności art. 248 § 1 k.k.w.
Konstytucja art. 40
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Jeden z przepisów Konstytucji, z którym skarżący domagał się zbadania zgodności art. 248 § 1 k.k.w.
Konstytucja art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Jeden z przepisów Konstytucji, z którym skarżący domagał się zbadania zgodności art. 248 § 1 k.k.w.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przesłanek z art. 50 ust. 1 ustawy o TK (skutki nieodwracalne, ważny interes publiczny/skarżącego). Decyzja o umieszczeniu w celi nie powoduje skutków nieodwracalnych. Trybunał nie jest instancją merytoryczną dla spraw wpadkowych.
Odrzucone argumenty
Przeludnienie celi spowodowało samookaleczenia i wymagało operacji, co narusza prawa konstytucyjne. Wydanie postanowienia tymczasowego jest zasadne dla ochrony praw konstytucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
skarga konstytucyjna ma charakter uzupełniający wobec innych środków ochrony praw i wolności człowieka i obywatela postanowienie tymczasowe o wstrzymaniu bądź zawieszeniu wykonania orzeczenia środek w postaci wstrzymania wykonania lub zawieszenia orzeczenia, jako jedyny, pozwalający Trybunałowi Konstytucyjnemu ingerować w postępowanie indywidualne, powinien być wykorzystywany tylko wyjątkowo Trybunał Konstytucyjny, szczególnie w sprawach karnych, nie może stawać się kolejną merytoryczną instancją w postępowaniu sądowym, zwłaszcza gdy sprawa w istocie nie dotyczy merytorycznego rozstrzygnięcia sądowego, ale kwestii tzw. wpadkowej.
Skład orzekający
Zbigniew Cieślak
przewodniczący
Adam Jamróz
członek
Marek Kotlinowski
członek
Teresa Liszcz
sprawozdawca
Ewa Łętowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wydania postanowienia tymczasowego przez Trybunał Konstytucyjny oraz jego rola w postępowaniach dotyczących praw skazanych i warunków w zakładach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o postanowienie tymczasowe w kontekście skargi konstytucyjnej; nie jest to rozstrzygnięcie merytoryczne dotyczące zgodności przepisu z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy warunków w zakładach karnych i praw skazanych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje ograniczenia w stosowaniu środków tymczasowych przez Trybunał Konstytucyjny.
“Czy Trybunał Konstytucyjny ochroni skazanego przed przeludnioną celą? Kluczowe postanowienie ws. wniosku tymczasowego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony70/4/A/2008 POSTANOWIENIE z dnia 26 maja 2008 r. Sygn. akt SK 25/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Adam Jamróz Marek Kotlinowski Teresa Liszcz – sprawozdawca Ewa Łętowska, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2008 r., wniosku Jacka Garbacza o zawieszenie lub wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2006 r. (sygn. akt V Pen 1506/05) złożonego wraz ze skargą konstytucyjną o zbadanie zgodności: art. 248 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) z art. 41 ust. 4 i art. 40 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE I Jacek Garbacz po złożeniu skargi konstytucyjnej, w piśmie, które wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego 18 lutego 2008 r., na podstawie art. 50 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), wystąpił z wnioskiem o wydanie postanowienia tymczasowego o zawieszeniu lub wstrzymaniu postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydziału Penitencjarnego. W uzasadnieniu skarżący poinformował, że z powodu bezprawnego przetrzymywania go w przeludnionych celach dokonał licznych samookaleczeń i był trzykrotnie operowany. Stwierdził, że wydanie tymczasowego postanowienia jest zasadne dla ochrony jego konstytucyjnych praw jako obywatela. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny przypomina, że skarga konstytucyjna ma charakter uzupełniający wobec innych środków ochrony praw i wolności człowieka i obywatela. Tym bardziej charakter taki ma postanowienie tymczasowe o wstrzymaniu bądź zawieszeniu wykonania orzeczenia. Przepis art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) stanowi, że postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania wyroku, decyzji albo innego orzeczenia w sprawie, której skarga dotyczy, może zostać wydane, jeżeli wykonanie tego orzeczenia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego, lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny albo inny ważny interes skarżącego. Podstawą do wydania postanowienia tymczasowego mogą być zatem jedynie okoliczności wskazane w tym przepisie. Ocena ich wystąpienia oderwana jest od merytorycznej oceny zasadności skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 26 czerwca 2001 r., sygn. SK 19/01, OTK ZU nr 6/2001, poz. 168). Środek w postaci wstrzymania wykonania lub zawieszenia orzeczenia, jako jedyny, pozwalający Trybunałowi Konstytucyjnemu ingerować w postępowanie indywidualne, powinien być wykorzystywany tylko wyjątkowo. Określone w art. 50 ust. 1 ustawy o TK przesłanki jego zastosowania nie mogą więc być interpretowane rozszerzająco. Wynika to z przyjętej konstrukcji skargi konstytucyjnej, która nie jest skierowana bezpośrednio przeciwko orzeczeniu zapadłemu w sprawie, ale przeciwko zakwestionowanemu przepisowi stanowiącemu podstawę rozstrzygnięcia (por. postanowienia z 14 grudnia 2004 r., sygn. SK 26/02, OTK ZU nr 11/A/2004, poz. 121 oraz z 15 lutego 2006 r., sygn. SK 58/05, niepublikowane). W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o zawieszenie lub wstrzymanie wykonania postanowienia, nie dookreślając, jakie rozstrzygnięcie powinno podlegać zawieszeniu lub wstrzymaniu. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wniosek skarżącego jest w istocie prośbą o zmianę (cofnięcie) uznaniowej decyzji dyrektora zakładu karnego polegającej na umieszczeniu skazanego (skarżącego) na czas określony w celi mniejszej niż 3 m² na osobę. Trybunał Konstytucyjny, szczególnie w sprawach karnych, nie może stawać się kolejną merytoryczną instancją w postępowaniu sądowym, zwłaszcza gdy sprawa w istocie nie dotyczy merytorycznego rozstrzygnięcia sądowego, ale kwestii tzw. wpadkowej. Decyzja dyrektora zakładu karnego nie powoduje skutków nieodwracalnych, gdyż – w miarę możliwości lokalowych – skazani mogą w każdym czasie zostać umieszczeni w celach spełniających minimalne standardy. Postanowienie Sądu Okręgowego nie ma zatem skutków nieodwracalnych, jak również inne przesłanki określone w art. 50 ust. 1 ustawy o TK nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI