SK 2/01

Trybunał Konstytucyjny2002-03-20
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćTrybunał Konstytucyjnyskarżącypostępowaniene bis in idem

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziów, uznając go za nieuzasadniony i wewnętrznie sprzeczny.

Pełnomocnik skarżących złożył wniosek o wyłączenie sędziów z Trybunału Konstytucyjnego w sprawie skargi konstytucyjnej SK 2/01. Wniosek opierał się na rzekomej tożsamości przedmiotowej z inną sprawą (P. 2/98) oraz na wcześniejszym zajmowaniu przez sędziów stanowiska w podobnych kwestiach prawnych. Trybunał uznał wniosek za niezasadny, wskazując na brak tożsamości sprawy i stron, a także odrzucając argument, że zajęcie stanowiska prawnego samo w sobie stanowi podstawę do wyłączenia sędziego.

Wniosek o wyłączenie sędziów został złożony przez pełnomocnika skarżących w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącym skargi konstytucyjnej o sygnaturze akt SK 2/01. Pełnomocnik domagał się wyłączenia konkretnych sędziów, powołując się na art. 26 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Jako podstawę wniosku wskazał na tożsamość przedmiotową rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygnaturze P. 2/98, a także na wcześniejsze zajmowanie przez sędziów stanowiska w określonych kwestiach prawnych. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek, postanowił go nie uwzględnić. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek jest wewnętrznie sprzeczny, a podnoszone argumenty nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa. Trybunał podkreślił, że nie zachodzi tożsamość przedmiotu sprawy ani stron postępowania w porównaniu do sprawy P. 2/98. Ponadto, odrzucono pogląd, że orzekanie przez sędziego w sprawie podobnej lub zajęcie wcześniej stanowiska w danej kwestii prawnej może stanowić wystarczającą podstawę do kwestionowania jego bezstronności. Przyjęcie takiego rozumowania prowadziłoby do sytuacji, w której każde stanowisko prawne sędziego mogłoby być podstawą do jego wyłączenia, co jest sprzeczne z zasadami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo zajęcie wcześniej stanowiska prawnego w kwestii związanej z przedmiotem rozstrzygnięcia lub orzekanie w sprawie podobnej nie stanowi wystarczającej podstawy do kwestionowania bezstronności sędziowskiej.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, iż każde stanowisko prawne sędziego mogłoby być podstawą do jego wyłączenia, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach regulujących podstawy wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Grażyna Gołębiewskaosoba_fizycznaskarżąca
Tadeusz Gołębiewskiosoba_fizycznaskarżący
pełnomocnik skarżącychinnepełnomocnik

Przepisy (2)

Główne

u.T.K. art. 26 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

u.T.K. art. 26 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa wniosku o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do wyłączenia sędziów w świetle art. 26 ust. 1 i 2 u.T.K. Wniosek jest wewnętrznie sprzeczny. Brak tożsamości przedmiotowej i stronniczej z inną sprawą. Zajęcie stanowiska prawnego lub orzekanie w podobnej sprawie nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Tożsamość przedmiotowa rozstrzygnięcia z inną sprawą (P. 2/98). Orzekanie przez sędziego w sprawie podobnej lub zajęcie wcześniej stanowiska w określonej kwestii prawnej uprawdopodabnia zaistnienie okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

Przekonanie to nie znajduje żadnego uzasadnienia na tle przepisu regulującego podstawę wyłączenia sędziego. Przyjęcie tego poglądu oznaczałoby, że zaprezentowane przez członka składu orzekającego stanowisko prawne w kwestii związanej z przedmiotem rozstrzygnięcia stanowi wystarczającą podstawę kwestionowania bezstronności sędziowskiej.

Skład orzekający

Marek Safjan

przewodniczący

Jerzy Ciemniewski

członek

Teresa Dębowska-Romanowska

członek

Marian Grzybowski

członek

Krzysztof Kolasiński

członek

Marek Mazurkiewicz

członek

Janusz Niemcewicz

członek

Jerzy Stępień

członek

Mirosław Wyrzykowski

członek

Marian Zdyb

członek

Bohdan Zdziennicki

członek

Wiesław Johann

sędzia wnioskowany do wyłączenia

Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska

sędzia wnioskowany do wyłączenia

Andrzej Mączyński

sędzia wnioskowany do wyłączenia

Jadwiga Skórzewska-Łosiak

sędzia wnioskowany do wyłączenia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podstaw wyłączenia sędziego, interpretacja bezstronności sędziowskiej, zasada ne bis in idem w kontekście tożsamości sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wniosków o wyłączenie sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii bezstronności sędziowskiej i zasad postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Czy sędzia, który ma już zdanie w danej sprawie, powinien zostać wyłączony? Trybunał Konstytucyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
20 POSTANOWIENIE z dnia 20 marca 2002 r. sygn. akt SK 2/01* podjęte w trakcie rozpoznawania sprawy SK 2/01, wobec wniosku pełnomocnika skarżących o wyłączenie sędziów Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan – przewodniczący Jerzy Ciemniewski Teresa Dębowska-Romanowska Marian Grzybowski Krzysztof Kolasiński Marek Mazurkiewicz Janusz Niemcewicz Jerzy Stępień Mirosław Wyrzykowski Marian Zdyb Bohdan Zdziennicki, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić wniosku pełnomocnika skarżących Grażyny i Tadeusza Gołębiewskich złożonego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym w przedmiocie wyłączenia ze składu orzekającego w sprawie skargi konstytucyjnej sygn. SK 2/01 sędziów: Wiesława Johanna Biruty Lewaszkiewicz-Petrykowskiej Andrzeja Mączyńskiego Jadwigi Skórzewskiej-Łosiak. UZASADNIENIE: Przedstawiciel skarżących nie wskazał na jakiekolwiek przesłanki, które mogłyby w świetle art. 26 ust. 1 i ust. 2 uzasadnić wyłączenie sędziów wskazanych we wniosku. Wniosek jest wewnętrznie sprzeczny. Wskazując na tożsamość przedmiotową rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej oraz w sprawie o sygn. P. 2/98 wnioskodawca jednocześnie argumentuje na rzecz umorzenia postępowania w sprawie, zgodnie z zasadą ne bis in idem. W sprawie rozpoznawanej obecnie przez Trybunał nie zachodzi tożsamość przedmiotu sprawy, ani też stron postępowania. W żadnym stopniu nie można też podzielić poglądu, że orzekanie przez sędziego w sprawie podobnej bądź też zajęcie wcześniej stanowiska w określonej kwestii prawnej uprawdopodabnia zaistnienie okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Przyjęcie tego poglądu oznaczałoby, że zaprezentowane przez członka składu orzekającego stanowisko prawne w kwestii związanej z przedmiotem rozstrzygnięcia stanowi wystarczającą podstawę kwestionowania bezstronności sędziowskiej. Przekonanie to nie znajduje żadnego uzasadnienia na tle przepisu regulującego podstawę wyłączenia sędziego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI