SK 18/11

Trybunał Konstytucyjny2011-09-12
SAOSinnepostępowanie przed Trybunałem KonstytucyjnymŚredniakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnywyłączenie sędziegobezstronnośćznajomośćpostępowanie konstytucyjneKodeks postępowania cywilnegoKonstytucja

Trybunał Konstytucyjny wyłączył sędziego Marka Kotlinowskiego od udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej z powodu jego bliskiej znajomości z pełnomocnikiem skarżącej.

Sędzia Trybunału Konstytucyjnego Marek Kotlinowski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej Magdaleny Zawieruchy (sygn. akt SK 18/11). Jako powód wskazał długoletnią bliską znajomość z pełnomocnikiem skarżącej, podkreślając dbałość o opinię niezależnego i bezstronnego sędziego. Trybunał Konstytucyjny, opierając się na przepisach ustawy o TK i doktrynie, uznał, że taka znajomość może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i postanowił o jego wyłączeniu.

Wniosek o wyłączenie sędziego Marka Kotlinowskiego od udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej Magdaleny Zawieruchy (sygn. akt SK 18/11) został złożony przez samego sędziego. Jako przyczynę podał długoletnią bliską znajomość z pełnomocnikiem skarżącej, argumentując, że kieruje się dbałością o opinię niezależnego i bezstronnego sędziego. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, odwołał się do art. 26 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, który przewiduje wyłączenie sędziego, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Podkreślono, że nie chodzi o udowodnienie braku obiektywizmu, lecz o istnienie okoliczności, które z punktu widzenia strony mogą budzić takie wątpliwości. Trybunał uznał, że subiektywne odczucie sędziego Kotlinowskiego co do potencjalnych wątpliwości związanych z jego znajomością z pełnomocnikiem jest uzasadnione i podzielił jego opinię, postanawiając o wyłączeniu sędziego od udziału w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, bliska znajomość sędziego z pełnomocnikiem strony może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w postępowaniu, jeśli może wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 26 ust. 2 ustawy o TK, stwierdził, że przesłanką wyłączenia sędziego mogą być okoliczności, które budzą wątpliwości co do jego bezstronności, nawet jeśli nie można mu postawić zarzutu braku obiektywizmu. Istotne jest subiektywne odczucie sędziego oraz punkt widzenia strony postępowania. W tym przypadku, znajomość sędziego z pełnomocnikiem została uznana za taką okoliczność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Marek Kotlinowski

Strony

NazwaTypRola
Magdalena Zawieruchaosoba_fizycznaskarżąca
Marek Kotlinowskiosoba_fizycznasędzia
pełnomocnik skarżącejinnepełnomocnik

Przepisy (7)

Główne

ustawa o TK art. 26 § ust. 3 w związku z ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis normuje kwestię wyłączenia sędziego z mocy ustawy oraz wyłączenia ze względu na inne okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

ustawa o TK art. 26 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Sędziego Trybunału wyłącza się od udziału w postępowaniu na jego żądanie lub na żądanie uczestnika postępowania albo z urzędu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, nie wymienionych w ust. 1, mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 26 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 26

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

W doktrynie prezentowany jest pogląd, że na tle art. 26 ust. 2 ustawy o TK przesłanką wątpliwości co do bezstronności sędziego może być stosunek osobisty do uczestników postępowania bądź do przedmiotu rozpoznania.

k.p.c. art. 950

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przedmiotu skargi konstytucyjnej, która była podstawą postępowania.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do sądu, które było podstawą skargi konstytucyjnej.

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, które było podstawą skargi konstytucyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długoletnia bliska znajomość sędziego z pełnomocnikiem skarżącej. Dbałość sędziego o opinię niezależnego i bezstronnego sędziego. Możliwość budzenia wątpliwości co do bezstronności sędziego z punktu widzenia strony lub osób trzecich.

Godne uwagi sformułowania

dbałością o opinię niezależnego i bezstronnego sędziego okoliczności, mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności nie chodzi o to, czy można sędziemu postawić uzasadniony zarzut braku obiektywizmu, lecz o to czy z punktu widzenia stanowiska strony zachodzą okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego

Skład orzekający

Mirosław Granat

przewodniczący

Stanisław Biernat

sprawozdawca

Zbigniew Cieślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym ze względu na relacje osobiste z uczestnikami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i relacji sędziego z pełnomocnikiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej – bezstronności sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Choć sama sytuacja jest rutynowa, podkreśla znaczenie transparentności.

Czy znajomość z adwokatem dyskwalifikuje sędziego? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
76/7/A/2011 POSTANOWIENIE z dnia 12 września 2011 r. Sygn. akt SK 18/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat – przewodniczący Stanisław Biernat – sprawozdawca Zbigniew Cieślak, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2011 r., wniosku sędziego Trybunału Konstytucyjnego Marka Kotlinowskiego o wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej Magdaleny Zawieruchy, sygn. akt SK 18/11, dotyczącej zbadania zgodności art. 950 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art. 26 ust. 3 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182 poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112 poz. 654) wyłączyć sędziego Marka Kotlinowskiego od udziału w postępowaniu w sprawie o sygn. akt SK 18/11. UZASADNIENIE 1. Pismem z 2 sierpnia 2011 r., sędzia Marek Kotlinowski zwrócił się do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.), o wyłączenie go od udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej Magdaleny Zawieruchy, sygn. akt SK 18/11, z uwagi na długoletnią bliską znajomość z pełnomocnikiem skarżącej. Sędzia podkreślił, że kierując się dbałością o opinię niezależnego i bezstronnego sędziego, uważa za wskazane w tej sytuacji wyłączenie go od udziału w tym postępowaniu. 2. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym uregulowana została w art. 26 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm., dalej: ustawa o TK). Przepis ten normuje kwestię wyłączenia z mocy ustawy (ust. 1), jak też przewiduje wyłączenie sędziego ze względu na inne okoliczności, mogące wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (ust. 2). Artykuł 26 ust. 2 ustawy o TK przewiduje, że „Sędziego Trybunału wyłącza się od udziału w postępowaniu na jego żądanie lub na żądanie uczestnika postępowania albo z urzędu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, nie wymienionych w ust. 1, mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności”. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że na tle art. 26 ust. 2 ustawy o TK przesłanką wątpliwości co do bezstronności sędziego może być stosunek osobisty do uczestników postępowania bądź do przedmiotu rozpoznania. Istotne jest przy tym to, że przy wyłączeniu sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, nie chodzi o to, czy można sędziemu postawić uzasadniony zarzut braku obiektywizmu, lecz o to czy z punktu widzenia stanowiska strony zachodzą okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1999, uwaga do art. 26). Ponadto w sytuacji, gdy z wnioskiem o wyłączenie występuje sam sędzia, istotne dla oceny czy zachodzą okoliczności mogące wywoływać wątpliwość co do jego bezstronności, jest także jego subiektywne odczucie. W opinii sędziego Marka Kotlinowskiego fakt znajomości z pełnomocnikiem strony może zostać uznany przez osoby zainteresowane wynikiem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a także przez osoby trzecie, za wywołujący wątpliwości co do bezstronności sędziego. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podziela tę opinię. W związku z tym istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w postępowaniu. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI