SK 107/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący R.S., odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł skargę konstytucyjną kwestionując zgodność art. 81 § 1a Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) z Konstytucją. Zarzucił, że przepis ten, w części dotyczącej odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu, ogranicza możliwość sądowej weryfikacji rozstrzygnięć poprzez uniemożliwienie kontroli instancyjnej. Skarga była związana z postanowieniem Sądu Okręgowego utrzymującym w mocy zarządzenie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu, mimo wniosku skarżącego o jego ustanowienie ze względu na sytuację materialną. Skarżący podnosił naruszenie prawa do rzetelnego procesu, prawa do obrony oraz zasady dwuinstancyjności. Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępowania, wskazując na brak merytorycznego związku między zakwestionowaną normą a rozstrzygnięciem oraz na niespełnienie wymogów formalnych skargi. Trybunał Konstytucyjny, analizując dopuszczalność skargi, powołał się na wcześniejsze orzecznictwo (sygn. SK 105/22) dotyczące tej samej normy prawnej i tego samego skarżącego, gdzie również umorzono postępowanie. Trybunał uznał, że argumentacja skarżącego jest niedostatecznie uzasadniona, a wzorce kontroli (w tym art. 176 ust. 1 Konstytucji) zostały nieprawidłowo powołane. Podkreślono, że skarga konstytucyjna nie jest środkiem weryfikacji sposobu zastosowania prawa ani postulatów legislacyjnych. W konsekwencji, Trybunał umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Sędzia Andrzej Zielonacki zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że skarga powinna zostać rozpoznana merytorycznie, a zarzuty dotyczące art. 176 ust. 1 Konstytucji oraz uzasadnienie skargi były wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaUmorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących uzasadnienia zarzutów i powołania wzorców kontroli.
Dotyczy wyłącznie dopuszczalności skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga meritum podnoszonych zarzutów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 81 § 1a Kodeksu postępowania karnego, w części dotyczącej odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu, w zakresie, w jakim ogranicza możliwość sądowej weryfikacji wydanych rozstrzygnięć przez uniemożliwienie poddania go kontroli instancyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 2 oraz z art. 176 ust. 1 Konstytucji?
Odpowiedź sądu
Postępowanie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Uzasadnienie
Trybunał uznał skargę za niedopuszczalną z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku należytego uzasadnienia zarzutów i nieprawidłowego powołania wzorców kontroli. Podkreślono, że skarga konstytucyjna nie jest środkiem weryfikacji sposobu zastosowania prawa ani postulatów legislacyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 81 § 1a
Ustawa – Kodeks postępowania karnego
Przepis w części dotyczącej odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu, w zakresie, w jakim ogranicza możliwość sądowej weryfikacji wydanych rozstrzygnięć przez uniemożliwienie poddania go kontroli instancyjnej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 78 § 1
Ustawa – Kodeks postępowania karnego
k.k.w. art. 1 § 2
Ustawa – Kodeks karny wykonawczy
Stosowany odpowiednio.
Konstytucja art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego, sprawiedliwego, niezależnego i bezstronnego procesu.
Konstytucja art. 42 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do obrony na każdym etapie postępowania.
Konstytucja art. 176 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
u.o.t.p.TK art. 53
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi formalne skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, w tym braku należytego uzasadnienia zarzutów. • Nieprawidłowo powołano wzorce kontroli (art. 176 ust. 1 Konstytucji). • Skarga konstytucyjna nie jest środkiem weryfikacji sposobu zastosowania prawa ani postulatów legislacyjnych.
Odrzucone argumenty
Art. 81 § 1a k.p.k. narusza prawo do rzetelnego procesu, prawo do obrony i zasadę dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
ogranicza możliwość sądowej weryfikacji wydanych rozstrzygnięć przez uniemożliwienie poddania go kontroli instancyjnej • nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia • nie spełnia wymogów formalnych • nie może być środkiem weryfikacji ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie skarżącego • nie może być środkiem weryfikacji sposobu zastosowania określonych norm przez te organy w konkretnej sprawie • nie może dotyczyć ani sposobu zastosowania określonych przepisów wobec skarżącego przez organ wydający rozstrzygnięcie, ani nie może mieć przybrać formy postulatów legislacyjnych
Skład orzekający
Andrzej Zielonacki
przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski
sprawozdawca
Bartłomiej Sochański
członek
Jakub Stelina
członek
Wojciech Sych
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących uzasadnienia zarzutów i powołania wzorców kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dopuszczalności skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga meritum podnoszonych zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do obrony i dostępu do sądu, jednak jej rozstrzygnięcie miało charakter formalny (umorzenie), co ogranicza jej praktyczną wartość informacyjną dla szerszego grona odbiorców.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o obrońcę z urzędu – czy formalności przesłoniły prawo do obrony?”
Zdanie odrębne
Andrzej Zielonacki
Sędzia Andrzej Zielonacki zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że skarga konstytucyjna powinna zostać rozpoznana merytorycznie, a zarzuty dotyczące art. 176 ust. 1 Konstytucji oraz uzasadnienie skargi były wystarczające. Krytykuje pobieżne podejście Trybunału i umorzenie postępowania z powodów formalnych.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.