SK 103/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący R.S. wniósł skargę konstytucyjną kwestionując zgodność art. 81 § 1a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (k.p.k.) z Konstytucją, w części dotyczącej odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu przez stronę, która złożyła wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k. Skarżący zarzucił, że przepis ten ogranicza możliwość sądowej weryfikacji wydanych rozstrzygnięć poprzez uniemożliwienie poddania ich kontroli instancyjnej, co narusza jego prawa wynikające z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 2 oraz z art. 176 ust. 1 Konstytucji. Skarga była związana ze stanem faktycznym, w którym skarżącemu odmówiono wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym, mimo jego trudnej sytuacji materialnej. Trybunał Konstytucyjny, po rozpatrzeniu sprawy, postanowił umorzyć postępowanie. Jako podstawę umorzenia wskazano niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi, powołując się na wcześniejsze postanowienie w podobnej sprawie (sygn. SK 105/22) oraz na brak należytego uzasadnienia zarzutów przez skarżącego, w szczególności w odniesieniu do wzorca kontroli w postaci art. 176 ust. 1 Konstytucji. Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna nie może być środkiem weryfikacji sposobu zastosowania prawa przez organy ani postulatów legislacyjnych. W postępowaniu zgłoszono zdanie odrębne sędziego Andrzeja Zielonackiego, który uznał, że skarga powinna zostać rozpoznana merytorycznie, kwestionując stanowisko Trybunału co do dopuszczalności art. 176 ust. 1 Konstytucji jako wzorca kontroli oraz oceny uzasadnienia skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaUmorzenie postępowania w sprawach skarg konstytucyjnych z powodu niedopuszczalności formalnej.
Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi konstytucyjnej i sposobu jej uzasadnienia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 81 § 1a Kodeksu postępowania karnego, w części dotyczącej odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu, w zakresie, w jakim ogranicza możliwość sądowej weryfikacji rozstrzygnięć przez uniemożliwienie kontroli instancyjnej, jest zgodny z Konstytucją?
Odpowiedź sądu
Postępowanie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi.
Uzasadnienie
Trybunał uznał skargę za niedopuszczalną, powołując się na brak należytego uzasadnienia zarzutów, nieprawidłowe powołanie wzorca kontroli (art. 176 ust. 1 Konstytucji) oraz fakt, że skarga nie może być środkiem weryfikacji sposobu zastosowania prawa czy postulatów legislacyjnych. Podkreślono, że skarga konstytucyjna dotyczy przepisów, a nie sposobu ich stosowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 81 § § 1a
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący możliwość zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy.
k.p.k. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający przesłanki wyznaczenia obrońcy z urzędu.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego, sprawiedliwego, niezależnego i bezstronnego procesu.
Konstytucja art. 42 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do obrony na każdym etapie postępowania.
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Pomocnicze
k.k.w. art. 1 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
Przepis stosowany odpowiednio do postępowania wykonawczego w zakresie wyznaczania obrońcy.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi formalne skargi konstytucyjnej.
u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutów i powołania wzorca kontroli. • Skarga konstytucyjna nie może być środkiem weryfikacji sposobu zastosowania prawa ani postulatów legislacyjnych.
Odrzucone argumenty
Art. 81 § 1a k.p.k. narusza prawo do obrony, prawo do sądu i zasadę dwuinstancyjności postępowania. • Obecny model zaskarżania decyzji o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu jest iluzoryczny i nie spełnia standardów sprawiedliwego procesu.
Godne uwagi sformułowania
ogranicza możliwość sądowej weryfikacji wydanych rozstrzygnięć przez uniemożliwienie poddania go kontroli instancyjnej • nie może być środkiem weryfikacji ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie skarżącego • nie może być środkiem weryfikacji sposobu zastosowania określonych norm przez te organy w konkretnej sprawie • nie wystarczy, iż skarżący wskaże określone kwestionowane przepisy oraz przepisy konstytucyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi także wyjaśnić, na czym owa niezgodność polega.
Skład orzekający
Rafał Wojciechowski
przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski
sprawozdawca
Krystyna Pawłowicz
członek
Jarosław Wyrembak
członek
Andrzej Zielonacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach skarg konstytucyjnych z powodu niedopuszczalności formalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi konstytucyjnej i sposobu jej uzasadnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do obrony i procedury konstytucyjnej, ale jej rozstrzygnięcie jest formalne, co obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o obrońcę z urzędu – czy formalności zadecydowały o braku sprawiedliwości?”
Zdanie odrębne
Andrzej Zielonacki
Sędzia Zielonacki zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że skarga konstytucyjna powinna zostać rozpoznana merytorycznie. Kwestionował stanowisko Trybunału co do niedopuszczalności powołania art. 176 ust. 1 Konstytucji jako wzorca kontroli oraz oceny uzasadnienia skargi, wskazując na wcześniejsze orzecznictwo Trybunału i potrzebę ochrony praw jednostki.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.