SDI 98/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę notariusz M.M. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, które utrzymało w mocy kary dyscyplinarne: pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii i nagany. Pierwsza kara została wymierzona za założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co zdaniem sądów dyscyplinarnych było zajęciem przeszkadzającym w pełnieniu obowiązków notariusza i uchybiającym powadze zawodu. Druga kara dotyczyła bycia wspólnikiem i likwidatorem spółki partnerskiej radców prawnych. Postępowanie w zakresie innych zarzutów umorzono z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w części dotyczącej założenia spółki z o.o. Wskazał, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny nie wywiązał się z obowiązku rozważenia zarzutów odwoławczych dotyczących wykładni art. 19 § 2 Prawa o notariacie. Podkreślono, że choć istnieją ograniczenia dla notariuszy w podejmowaniu działalności gospodarczej, to kwestia uczestnictwa w spółkach kapitałowych wymaga głębszej analizy, odróżniając posiadanie udziałów od aktywnego prowadzenia działalności. SN uznał, że sądy dyscyplinarne podeszły do tej problematyki zbyt powierzchownie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W pozostałym zakresie kasacja została oddalona. SN uznał za prawidłowe orzeczenie dotyczące wspólnictwa w spółce radcowskiej, wskazując, że przewinienie miało charakter trwały i nie uległo przedawnieniu. Oddalono również zarzuty dotyczące umorzenia postępowania w innych sprawach, podkreślając prymat przesłanki przedawnienia nad materialnoprawną. Sąd Najwyższy wyjaśnił również kwestie dotyczące doręczania pism w postępowaniu dyscyplinarnym oraz momentu wszczęcia tego postępowania, wskazując, że następuje ono z chwilą wyznaczenia terminu rozprawy. Rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego dokonano z uwagi na częściowe uwzględnienie kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa o notariacie dotyczących dopuszczalności podejmowania przez notariuszy dodatkowej działalności gospodarczej, w szczególności w formie spółek kapitałowych. Określenie momentu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec notariusza.
Dotyczy specyficznej sytuacji notariusza i przepisów Prawa o notariacie. Wykładnia art. 19 § 2 Pr. not. może być przedmiotem dalszych rozważań sądów dyscyplinarnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy podejmowanie przez notariusza zajęcia polegającego na zawiązaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której przedmiotem działania są m.in. reklama, badanie rynku, działalność finansowa, prawnicza, komercyjna, przetwarzanie danych, stanowi naruszenie art. 19 § 2 Prawa o notariacie, tj. zajęcie przeszkadzające w pełnieniu obowiązków lub mogące uchybiać powadze wykonywanego zawodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga pogłębionej analizy prawnej, a sądy dyscyplinarne obu instancji podeszły do niej zbyt powierzchownie. Należy odróżnić posiadanie udziałów w spółkach kapitałowych od aktywnego prowadzenia działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę rozróżnienia posiadania udziałów w spółkach kapitałowych od prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Podkreślono, że sądy dyscyplinarne nie dokonały wystarczającej analizy art. 19 § 2 Prawa o notariacie w kontekście spółek kapitałowych.
Czy przewinienie zawodowe polegające na byciu wspólnikiem i likwidatorem spółki partnerskiej radców prawnych uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przewinienie miało charakter trwały i nie uległo przedawnieniu, gdyż zaskarżone orzeczenie zapadło przed upływem 3-letniego terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przewinienie miało charakter trwały i rozciągało się do początku 2014 r., a orzeczenie zapadło przed upływem terminu przedawnienia.
Jaki jest moment wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec notariusza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z chwilą wyznaczenia przez przewodniczącego sądu dyscyplinarnego terminu rozprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w prawie o notariacie nie ma odrębnego postanowienia o wszczęciu postępowania, a za moment wszczęcia należy uznać pierwszą czynność sądu akceptującą wniosek, czyli wyznaczenie terminu rozprawy.
Czy odwołanie notariusza ze stanowiska w toku postępowania dyscyplinarnego powoduje jego zawieszenie lub umorzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 61 Prawa o notariacie, postępowanie toczy się nadal.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu notariusza ze stanowiska, która stała się ostateczna po wyznaczeniu terminu rozprawy, nie stanowiła przeszkody prawnej do kontynuowania postępowania dyscyplinarnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Rzecznik Dyscyplinarny Krajowej Rady Notarialnej Krzysztof Młynarski | instytucja | inna |
Przepisy (25)
Główne
Pr. not. art. 50
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 17
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 19 § § 1
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 19 § § 2
Ustawa - Prawo o notariacie
Określenie 'zajęcie' jest szersze od 'zatrudnienie'. Zabrania się podejmowania zajęcia, które przeszkadza w pełnieniu obowiązków lub uchybia powadze zawodu. Nie wolno zajmować się handlem, przemysłem, pośrednictwem i doradztwem w interesach.
Pr. not. art. 51 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 58
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 59 § § 1
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 61
Ustawa - Prawo o notariacie
Pomocnicze
Pr. not. art. 52 § § 1
Ustawa - Prawo o notariacie
Termin przedawnienia karalności wynosi 3 lata (od 2017 r. - 5 lat).
Pr. not. art. 69
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 2 § § 1
Ustawa - Prawo o notariacie
Pr. not. art. 63b
Ustawa - Prawo o notariacie
k.c. art. 860
Kodeks cywilny
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 132
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 401 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 404 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Konst. RP art. 17 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 19 § 2 Prawa o notariacie przez sądy dyscyplinarne w zakresie dopuszczalności podejmowania przez notariusza zajęcia w postaci założenia spółki z o.o. • Niewywiązanie się przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny z obowiązku rozważenia zarzutów odwoławczych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące przedawnienia karalności czynu wspólnika spółki radcowskiej. • Zarzuty dotyczące umorzenia postępowania w zakresie pozwu o zapłatę i niezgłoszenia zakończenia działalności. • Zarzuty dotyczące doręczania pism na adres kancelarii. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 401 § 2 k.p.k. i art. 404 § 2 k.p.k. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 61 Prawa o notariacie w związku z odwołaniem notariusza ze stanowiska. • Zarzuty dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sądy dyscyplinarne obu instancji podeszły do tej problematyki w sposób nader powierzchowny, mimo że chodziło tu o zagadnienie prawne mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. • Nie byłoby rzeczą właściwą, aby [Sąd Najwyższy] wyręczał w tym zakresie organy samorządu zawodowego i bez zaznajomienia się z ich punktem widzenia dokonywał swoistej wykładni wyprzedzającej. • Oznacza ona, że nie wolno rozważać kwestii związanych z odpowiedzialnością za czyn zabroniony, jeżeli sam proces z innych powodów natury formalnej, np. przedawnienia karalności, jest niedopuszczalny. • Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko notariuszowi następuje w momencie wyznaczenia przez przewodniczącego właściwego sądu dyscyplinarnego terminu rozprawy (art. 59 § 1 Pr. not.).
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Przemysław Kalinowski
członek
Rafał Malarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o notariacie dotyczących dopuszczalności podejmowania przez notariuszy dodatkowej działalności gospodarczej, w szczególności w formie spółek kapitałowych. Określenie momentu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec notariusza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji notariusza i przepisów Prawa o notariacie. Wykładnia art. 19 § 2 Pr. not. może być przedmiotem dalszych rozważań sądów dyscyplinarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej notariusza i interpretacji przepisów ograniczających jego działalność, co jest istotne dla samych prawników. Wyjaśnienie momentu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego ma również znaczenie praktyczne.
“Czy notariusz może założyć spółkę z o.o.? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice działalności zawodowej.”
Sektor
usługi prawne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.