SDI 8/12

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  10  MAJA  2012  R. 
SDI  8/12 
 
 
Przewodniczący sędzia SN Andrzej Siuchniński. 
Sędziowie SN: Stanisław Zabłocki, Michał Laskowski (sprawozdawca). 
 
S ą d  
N a j w y ż s z y  
–  
I z b a  
K a r n a  
z 
udziałem 
Rzecznika 
Dyscyplinarnego Prokuratora 
Generalnego 
oraz 
protokólanta 
w sprawie 
prokuratora uniewinnionego od zarzutu z art. 61 § 1 k.w. i art. 66 ust. 1 ustawy z 
dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze po rozpoznaniu w na rozprawie w dniu 10 
maja 2012 r. kasacji, wniesionej przez Rzecznika Dyscyplinarnego w Prokuraturze 
Apelacyjnej 
od 
orzeczenia 
Odwoławczego 
Sądu 
Dyscyplinarnego 
dla 
Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym RP z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. 
akt PG (...), utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego dla 
Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt 
PG (...), 
 
o d d a l i ł  kasację, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego o b c i ą ż y ł  
Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e  
 
Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuraturze Apelacyjnej skierował do Sądu 
Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym wniosek o 
wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko Prokuratorowi Prokuratury 
Rejonowej i zarzucił mu, że w okresie od dnia 22 stycznia 2009 r. do listopada 
2010 r. przywłaszczył sobie tytuł prokuratora Prokuratury Okręgowej w 

 
2
Prokuraturze Rejonowej w A., używając go w pismach procesowych i 
korespondencji urzędowej oraz używając pieczęci o treści „Prokurator Prokuratury 
Okręgowej w Prokuraturze Rejonowej w A. mgr (...)”, wprowadzając w ten sposób 
otoczenie w błąd co do swego stanowiska służbowego, czym uchybił godności 
prokuratora, to jest o czyn z art. 61 § 1 Kodeksu wykroczeń i art. 66 ust. 1 ustawy z 
dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze. 
Orzeczeniem z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt PG (...), Sąd Dyscyplinarny 
dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym uniewinnił prokuratora od 
zarzucanego mu czynu. 
Odwołanie od tego orzeczenia wniósł Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuraturze 
Apelacyjnej, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu: 
1. obrazę art. 61 § 1 k.w. przez wyrażenie błędnego poglądu, że obwiniony nie 
przywłaszczył 
sobie 
tytułu 
prokuratora 
Prokuratury 
Okręgowej 
w 
Prokuraturze Rejonowej w A., gdyż tytuł taki ani stanowisko nie istnieją oraz, 
że posługiwanie się takim tytułem nie wprowadziło nikogo w błąd, co jest 
niezgodne ze znaczeniem wynikającym z właściwego rozumienia treści 
przepisu, 
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający 
wpływ na jego treść, wynikający z niesłusznego uznania, że obwiniony nie 
uzewnętrznił, iż przypisuje sobie tytuł, którego nie miał prawa używać, 
podczas gdy ujawnione na rozprawie dowody i ustalone na ich podstawie 
fakty upoważniają do wniosku, że obwiniony naruszył przepisy ustawy 
znoszące stanowisko prokuratora prokuratury okręgowej w prokuraturze 
rejonowej, używając go w korespondencji urzędowej i pismach procesowych, 
czym uchybił godności urzędu prokuratora, 
3. obrazę art. 424 § 1 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, 
polegającą na sprzeczności między materiałem dowodowym, a dokonanymi 
przez Sąd ustaleniami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia, iż obwiniony 

 
3
nie używał tytułu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Prokuraturze 
Rejonowej w A. 
Stawiając przytoczone wyżej zarzuty Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuraturze 
Apelacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy 
Sądowi Dyscyplinarnemu dla Prokuratorów do ponownego rozpoznania. 
Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze 
Generalnym, po rozpoznaniu odwołania, orzeczeniem z dnia 12 grudnia 2011 r., 
sygn. akt PG (...), utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. 
Kasację od tego orzeczenia wniósł Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuraturze 
Apelacyjnej. Zarzucił orzeczeniu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego 
w postaci obrazy art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. polegającej na tym, że sąd 
nie odniósł się do wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w odwołaniu 
Rzecznika Dyscyplinarnego w Prokuraturze Apelacyjnej, a nadto w treści swego 
uzasadnienia nie przedstawił w sposób logiczny i zrozumiały przesłanek, jakimi się 
kierował przy wydawaniu orzeczenia i nie omówił dowodów, na których się oparł, 
co sprawia, że orzeczenie nie poddaje się kontroli instancyjnej. 
Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuraturze Apelacyjnej wniósł o uchylenie 
orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy 
Prokuratorze Generalnym i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego 
rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kasacja nie jest zasadna. W myśl art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 
r. o prokuraturze, w sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie do 
postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu 
postępowania karnego. Zgodnie z art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację 
w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a tylko wyjątkowo, we 
wskazanych w przepisie wypadkach, może wyjść poza te granice. Zarzut 
sformułowany w kasacji Rzecznika Dyscyplinarnego dotyczy naruszenia przepisów 
prawa procesowego, to jest art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. W myśl art. 523 § 

 
4
1 k.p.k. jednak, nie każde stwierdzone naruszenie prawa stać się może podstawą do 
uwzględnienia kasacji. Naruszenie takie musi bowiem po pierwsze mieć charakter 
rażący, porównywalny w swym wymiarze do uchybień wymienionych w art. 439 
k.p.k., po drugie zaś, należy wykazać, że stwierdzone naruszenie prawa mogło 
mieć wpływ na treść orzeczenia, przy czym znowu nie chodzi tu o każdy możliwy 
wpływ, ale o wpływ istotny, a więc poważny, znaczący. 
Analiza treści uzasadnienia orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego 
dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym prowadzi do wniosku, że 
wprawdzie sąd odwoławczy nie odniósł się szczegółowo do argumentacji zawartej 
w odwołaniu rzecznika dyscyplinarnego, niemniej uwypuklone w kasacji i 
istniejące w rzeczywistości mankamenty tego uzasadnienia nie mają jednak 
charakteru rażącego, a zwłaszcza nie mogły mieć istotnego wpływu na treść 
orzeczenia zapadłego w sprawie prokuratora. Uznać należy, że sąd ad quem w 
poprawny, odpowiadający minimalnym standardom z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 
3 k.p.k., sposób rozważył wnioski i zarzuty wskazane w środku odwoławczym i 
podał, dlaczego wnioski te i zarzuty uznał za niezasadne. Zarzut kasacji rzecznika 
dyscyplinarnego jest zatem z procesowego punktu widzenia nietrafny. 
W ocenie Sądu Najwyższego, nietrafność ta wiąże się również z faktem, że 
rozumowanie sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji oraz sądu odwoławczego 
przedstawione w uzasadnieniach wydanych przez te sądy orzeczeń uznać należy w 
tym konkretnym wypadku za możliwe do zaakceptowania. Przebieg procesu 
legislacyjnego, którego efektem było najpierw wprowadzenie do ustawy o ustroju 
sądów powszechnych i ustawy o prokuraturze tytułów analogicznych do 
używanego przez prokuratora, a następnie tryb, w jakim doszło do eliminacji tych 
tytułów z sądów i prokuratur rodził szereg emocji w środowisku sędziów i 
prokuratorów. W części jednostek, ich szefowie informowali indywidualnie 
konkretnych sędziów i prokuratorów o tym, że dalsze używanie tytułu jest po 
zmianie 
ustaw niemożliwe, w części jednak poprzestano na uznaniu 
obowiązywania zmienionych przepisów. Powszechnie wiadomym było, że zmiana 

 
5
przepisów w omawianym zakresie przedstawiona została przez Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej Trybunałowi Konstytucyjnemu w celu zbadania jej 
zgodności z Konstytucją. Praktyka w szeregu sądów i prokuratur po nowelizacji i 
likwidacji omawianych tytułów, to jest po zniesieniu instytucji tzw. awansu 
poziomego sędziów i prokuratorów, była różna. W wielu jednostkach uważano, że 
z egzekwowaniem prawidłowego stosowania tytułów służbowych należy 
wstrzymać się do czasu zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny. Pogląd 
taki prezentowały także w części osoby sprawujące nadzór służbowy nad sędziami 
i prokuratorami. 
Wszystkie powyżej przedstawione okoliczności sprawiają, że zarzucany 
prokuratorowi delikt dyscyplinarny nie miał miejsca, ponieważ jego zachowanie 
nie uchybiało godności urzędu prokuratora, przynajmniej w chwili wydawania 
orzeczeń przez sądy dyscyplinarne w tej sprawie. Sądy te trafnie zwróciły uwagę 
na fakt, że posługiwanie się przez prokuratora tytułem prokuratora Prokuratury 
Okręgowej w Prokuraturze Rejonowej w A. nie wprowadziło nikogo w błąd co do 
jego rzeczywistych kompetencji i nie wpływało negatywnie na wizerunek 
prokuratury. W tym stanie rzeczy trudno uznać, aby zachowanie to uchybiało 
godności sprawowanego urzędu, co uznać należy za warunek sine qua non 
odpowiedzialności dyscyplinarnej w tej sprawie. 
Podkreślić jednocześnie należy, że przedstawiona wyżej argumentacja traci 
swą aktualność po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 8 maja 2012 r. 
wyroku, sygn. K 7/10, w którym stwierdzono, że likwidacja instytucji awansu 
poziomego sędziów i prokuratorów nie jest niezgodna z Konstytucją RP. Co 
najmniej od tej chwili uznać trzeba, że dalsze posługiwanie się tytułami, 
podobnymi do używanego przez obwinionego w tej sprawie, nie może być 
akceptowane. Należy podkreślić, że w toku wykładni przepisów prawa obowiązuje 
zasada domniemania konstytucyjności wchodzących w życie przepisów prawa. 
Prokuratorzy, podobnie jak sędziowie, powinni przestrzegać prawa w sposób, który 
określić można jako ostentacyjny lub demonstracyjny. Nawet zatem wtedy, gdy nie 

 
6
akceptują wprowadzanych rozwiązań lub zakładają ich niekonstytucyjność, nie 
powinni ignorować wchodzących w życie rozwiązań prawnych, zwłaszcza gdy 
dotyczą one ich własnej sytuacji zawodowej. 
Nie oznacza to jednak, że w tej konkretnej sprawie zasadne było pociąganie 
do odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratora. Symptomatycznym jest, że po 
ogłoszeniu 
wyroku 
Trybunału 
Konstytucyjnego 
prokurator 
zawiadomił 
przełożonego, a także Sąd Najwyższy, że zaprzestaje używania tytułu prokuratora 
Prokuratury Okręgowej w Prokuraturze Rejonowej w A. Świadczy to zarówno o 
jego motywacji w czasie objętym zarzutem, jak i o stosunku do omawianego 
zagadnienia po wyjaśnieniu spornej kwestii przez Trybunał Konstytucyjny. 
Wszystkie omówione powyżej i powołane w uzasadnieniach sądów 
dyscyplinarnych okoliczności powodują, że kasacja została oddalona.