SDI 16/04

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  3  WRZEŚNIA  2004  R. 
SDI  16/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Józef Dołhy (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: Krzysztof Cesarz, Andrzej Siuchniński. 
 
Sąd Najwyższy – Izba Karna z udziałem Zastępcy Głównego Rzecznika 
Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych oraz protokolanta w sprawie 
radcy prawnego, obwinionej z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o 
radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) po rozpoznaniu na rozprawie 
w dniu 3 września 2004 r. kasacji, wniesionej przez obwinioną od orzeczenia 
Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z dnia 4 
czerwca 2003 r., sygn. akt (...) utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego 
Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 20 lipca 2001 
r., sygn. akt (...) 
 
o d d a l i ł   k a s a c j ę; 
zasądził od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania 
kasacyjnego w kwocie dwudziestu złotych. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych 
orzeczeniem z dnia 20 lipca 2001 r. uznał obwinioną radcę prawnego za winną 
tego, że wbrew ograniczeniom wynikającym z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 
1982 r. o radcach prawnych: 
1) jako radca prawny przyjęła do prowadzenia sprawę z zakresu prawa 
rodzinnego i opiekuńczego, dotyczącą rozwodu Jana W. i występowała 

 
2 
w niej przed Sądem Okręgowym w sprawie sygn. akt I RC 973/97 w 
stroju urzędowym adwokata oraz nie zgłosiła przeszkód w pełnieniu 
obowiązków adwokata mimo, iż orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego 
Izby Adwokackiej z dnia 15 września 1995 r. sygn. (...) została 
wydalona z adwokatury; 
2) jako radca prawny przy czynnościach przesłuchania świadka w drodze 
pomocy prawnej w dniu 19 października 1999 r. przed Sądem 
Rejonowym w sprawie sygn. akt Cps 28/99 posłużyła się legitymacją 
nr (...) wystawioną przez byłą Wojewódzką Radę Adwokacką w A., a 
nadto oświadczyła nieprawdę, że jest w trakcie przenoszenia się jako 
adwokat z A. do B.; 
3) jako radca prawny przyjęła od Romualda F. i Wiesławy R. kwotę 
1 010 zł w celu uiszczenia wpisu sądowego od apelacji i opłaty tej nie 
uiściła, przywłaszczając ją sobie, a nadto występowała w sprawie jako 
adwokat w stroju urzędowym adwokata mimo, iż orzeczeniem Sądu 
Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej z dnia 15 września 1995 r. sygn. 
(...) została wydalona z adwokatury; 
4) będąc radcą prawnym przyjęła do prowadzenia od Karla E., obywatela 
Niemiec sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o 
obniżenie alimentów oraz o ustalenie kontaktów z dzieckiem, mimo iż 
jako radca prawny nie miała uprawnień do prowadzenia tych spraw, a 
nadto przyjęła na poczet honorarium kwotę 1 000 DM, jednak sprawy 
nie prowadziła i nie przekazała jej innemu adwokatowi, a uiszczone 
honorarium przywłaszczyła; 
5) będąc radcą prawnym posługiwała się pieczątką adwokata kwitując 
odbiór honorarium od Karla E. w dniach 7 kwietnia 1999 r. i 1 maja 
1999 r., wprowadzając tym wyżej wymienionego w błąd, że jest 
uprawniona do prowadzenia jego spraw jako adwokat 

 
3 
i za to, za każdy z czynów opisanych w pkt 1, 2, 3 i 4 na podstawie art. 65 ust. 1 
pkt 4 ustawy o radcach prawnych wymierzył obwinionej karę pozbawienia 
prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, zaś za czyn opisany w pkt 5, 
na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, wymierzył obwinionej karę nagany 
z ostrzeżeniem; jako karę łączną – na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy – 
wymierzył obwinionej karę pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy 
prawnego. 
Od tego orzeczenia obwiniona wniosła odwołanie zarzucając: „naruszenie 
prawa materialnego – art. 117 § 2 i 3 oraz art. 390 k.p.k. poprzez dokonanie 
czynności procesowej, pomimo usprawiedliwionej nieobecności obwinionej na 
rozprawie; naruszenie art. 175 § 2 i 167 k.p.k. – przez uniemożliwienie 
obwinionej złożenia nowych dowodów oraz złożenia wyjaśnień co do 
przeprowadzonych dowodów” i w konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego 
orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych orzeczeniem 
z dnia 4 czerwca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. 
Od powyższego orzeczenia obwiniona wniosła kasację, zarzucając: 
1) naruszenie prawa materialnego – art. 67 ust. 1 ustawy o radcach 
prawnych przez nie rozpatrzenie wniosków obwinionej o zawieszenie 
postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia 
postępowania karnego, toczącego się przed Sądem Rejonowym do 
sygn. akt II K – 825/02, 
2) naruszenie prawa materialnego – art. 8 ustawy o radcach prawnych 
przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż obwiniona zgłoszenia 
wykonywania zawodu w indywidualnej kancelarii dokonała w maju 
1997 r., a nie we wrześniu 1998 r., 
3) naruszenie prawa procesowego – art. 376 § 2 k.p.c. przez błędne jego 
zastosowanie, gdyż Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w B. jest sądem 
pierwszej instancji, a nie sądem odwoławczym, 

 
4 
4) naruszenie prawa procesowego – art. 214 k.p.c. przez nie 
uwzględnienie 
usprawiedliwionej 
nieobecności 
obwinionej 
na 
rozprawie w dniu 20 lipca 2001 r., 
5) naruszenie prawa procesowego – art. 217 k.p.c. przez uniemożliwienie 
obwinionej złożenia wniosków dowodowych i ustosunkowania się do 
zeznań świadków, 
6) naruszenie prawa procesowego – art. 265 k.p.c. przez przesłuchanie 
Karla E. – obywatela Niemiec, nie władającego językiem polskim – 
bez biegłego tłumacza z języka niemieckiego. 
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych orzeczeń i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. 
Na rozprawie kasacyjnej Zastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego 
Krajowej Izby Radców Prawnych wniósł o oddalenie kasacji. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kasacja nie jest zasadna. 
Nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest kasacja, wnoszony jest od 
wyroku sądu odwoławczego. Tymczasem porównanie zarzutów kasacyjnych z 
treścią odwołania prowadzi do wniosku, że kasacja w bardzo dużym stopniu 
stanowi powielenie odwołania. Zarzuty podniesione w kasacji pod adresem 
orzeczenia Sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji podlegają rozważeniu 
przez Sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim, jest to nieodzowne dla 
należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu odwoławczego Sądu 
dyscyplinarnego. Nie jest bowiem funkcją kontroli kasacyjnej ponowne 
rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu 
pierwszej instancji. 
Wyższy Sąd Dyscyplinarny spełnił wymogi, jakim powinno odpowiadać 
uzasadnienie sądu odwoławczego, określone w art. 457 § 3 k.p.k., który to 
przepis ma zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych. 

 
5 
Sąd odwoławczy wskazał, czym kierował się wydając orzeczenie utrzymujące w 
mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji, umotywował swój stosunek do 
zarzutów i wniosków odwołania, nie pomijając żadnego z zarzutów 
podniesionych przez obwinioną. 
Odnosząc się do zarzutów, podniesionych w skardze kasacyjnej, stwierdzić 
należy, że: 
1) postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania 
karnego i tylko szczególne względy, które w przedmiotowej sprawie 
nie występowały, mogą uzasadniać zawieszenie postępowania 
dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego; 
2) zarzuty opisane w pkt 2 i 3 kasacji zmierzają wprost do 
zakwestionowania ustaleń faktycznych – co w postępowaniu 
kasacyjnym jest niedopuszczalne; 
3) do kwestii nieobecności obwinionej na rozprawie w dniu 20 lipca 2001 
r. odniósł się sąd odwoławczy, trafnie wykazując, że przyczyny tej 
nieobecności w żadnym wypadku nie mogą być uznane za „należyte 
usprawiedliwienie” w rozumieniu art. 117 § 2 k.p.k.; 
4) przesłuchanie świadka Karla E. przed sądem pierwszej instancji 
istotnie nastąpiło z naruszeniem zasad określonych w art. 204 § 1 pkt 2 
k.p.k., jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść 
merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem za podstawę ustaleń 
faktycznych w tym zakresie sąd pierwszej instancji przyjął przede 
wszystkim zeznania świadka Jana S. 
Z powyższych względów, uznając zarzuty kasacji obwinionej za 
niezasadne, Sąd Najwyższy oddalił kasację.