SDI 66/16

Sąd Najwyższy2016-12-01
SNinnepostępowanie dyscyplinarneWysokanajwyższy
prokuratorodpowiedzialność dyscyplinarnaprzedawnieniekasacjaSąd Najwyższyprawo o prokuraturzekodeks karnyzasada intertemporalna

Sąd Najwyższy pozostawił kasację prokuratora bez rozpoznania z powodu przedawnienia karalności czynu dyscyplinarnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego na niekorzyść obwinionego prokuratora. Sprawa dotyczyła deliktu dyscyplinarnego polegającego na złożeniu nieprawdziwego oświadczenia w sądzie. Sąd Najwyższy, powołując się na zasady intertemporalne i przepisy Kodeksu karnego, uznał, że przedawnienie należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili popełnienia czynu. Mimo że według starszych przepisów sprawa mogłaby nie być przedawniona, Sąd Najwyższy stwierdził, że przedawnienie stanowi okoliczność wyłączającą ściganie, co uniemożliwia rozpoznanie kasacji na niekorzyść obwinionego.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego na niekorzyść obwinionego prokuratora. Sprawa dotyczyła orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, które utrzymało w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji. Obwiniony prokurator został uznany za winnego deliktu dyscyplinarnego polegającego na złożeniu nieprawdziwego oświadczenia przed Sądem Okręgowym w W., dotyczącego ilości wydanych postanowień o wyłączeniu materiałów z akt śledztwa oraz sugerującego powiązania z grupami politycznymi. Sąd pierwszej instancji wymierzył karę upomnienia. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny, w tym zaniechanie prawidłowej kontroli odwoławczej i nierozważenie argumentacji Rzecznika Dyscyplinarnego. Obwiniony wniósł o uchylenie orzeczeń i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy, stosując odpowiednio zasady intertemporalne z Kodeksu karnego, uznał, że przedawnienie należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili popełnienia czynu. Stwierdził, że przedawnienie stanowi okoliczność wyłączającą ściganie, co zgodnie z art. 529 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. uniemożliwia rozpoznanie kasacji na niekorzyść obwinionego. Sąd oddalił również argumenty obwinionego dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych, wskazując, że nieobecność na rozprawie nie była usprawiedliwiona. W konsekwencji Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Przedawnienie przewinienia dyscyplinarnego należy oceniać według reguł określonych w przepisach obowiązujących w chwili jego popełnienia, z odpowiednim stosowaniem zasady intertemporalnej z Kodeksu karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze, który obliguje do odpowiedniego stosowania części ogólnej Kodeksu karnego, w tym zasady intertemporalnej (art. 4 § 1 k.k.), w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o prokuraturze. Podkreślono, że zasada ta musi być odpowiednio stosowana do kwestii przedawnienia przewinień dyscyplinarnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
prokuratororgan_państwowyobwiniony
Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Generalnegoorgan_państwowywnioskodawca
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnegoorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (12)

Główne

u.p. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze

Dotyczy deliktu dyscyplinarnego polegającego na uchybieniu godności urzędu prokuratorskiego.

u.p. art. 67 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze

Podstawa wymierzenia kary upomnienia.

u.p. art. 68

Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze

Przepisy dotyczące przedawnienia dyscyplinarnego (3 lata od czynu, 5 lat od wszczęcia postępowania).

p.o.p. art. 171 § 1

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze

Nakazuje odpowiednie stosowanie części ogólnej Kodeksu karnego w postępowaniu dyscyplinarnym.

p.o.p. art. 141

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze

Przepisy dotyczące przedawnienia dyscyplinarnego (5 lat od czynu, 8 lat od wszczęcia postępowania).

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których kasacja nie może być wniesiona na niekorzyść obwinionego, w tym zaistnienie okoliczności wyłączającej ściganie.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym przedawnienie karalności.

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada intertemporalna - prawo karzące stosuje się tylko wtedy, gdy jest względniejsze dla sprawcy.

Pomocnicze

u.p. art. 78 § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze

Reguluje prowadzenie rozprawy pod nieobecność obwinionego.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie deliktu dyscyplinarnego jako okoliczność wyłączająca ściganie, uniemożliwiająca rozpoznanie kasacji na niekorzyść obwinionego.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 k.p.k. (poza przedawnieniem). Argumenty dotyczące rzekomo rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny.

Godne uwagi sformułowania

zaistniała w realiach niniejszej sprawy sytuacja procesowa uniemożliwiła rozpoznanie kasacji przedawnienie stanowi okoliczność wyłączającą ściganie nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymywało rozpoznania sprawy

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Piotr Mirek

sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie zasady intertemporalnej do przedawnienia w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów; przedawnienie jako przeszkoda do rozpoznania kasacji na niekorzyść obwinionego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratorów, choć zasady intertemporalne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy przedawnienia w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem. Pokazuje, jak zasady ogólne prawa karnego wpływają na postępowania szczególne.

Przedawnienie kasacji prokuratora: Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt SDI 66/16
POSTANOWIENIE
Dnia 1 grudnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Anna Kuras
przy udziale Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego Marka Woźniaka,
‎
w sprawie
prokuratora
,
‎
obwinionego z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tj. Dz.U. z 2011 r., Nr 270, poz. 1599 z póżn. zm.),
‎
po rozważeniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r.
‎
kasacji wniesionej przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego - na niekorzyść obwinionego,
‎
od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt (...), utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. (...),
na podstawie art. 531 § 1 kpk w związku z art. 529 kpk pozostawia kasację bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, orzeczeniem z dnia 29 grudnia 2015 r., (...), uznał prokuratora za winnego popełnienia w dniu 3 listopada 2011 r. deliktu dyscyplinarnego, określonego w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, polegającego na uchybieniu godności urzędu prokuratorskiego, przez to, że złożył przed Sądem Okręgowym w W., na rozprawie w sprawie o sygn. akt XXV C (…)
nieprawdziwe oświadczenie co do ilości wydanych we wrześniu 2007 r. postanowień o wyłączeniu materiałów z akt śledztwa o sygn. akt Ap II (…), poprzednio objętego sygn. akt Ap II Ds. (…) Prokuratury Apelacyjnej, twierdząc, że śledztwo to we wskazanym miesiącu zostało podzielone na kilkaset wątków, co wykluczało sprawne prowadzenie tego śledztwa, bezpodstawnie sugerując w dalszej część oświadczenia, że w związku z negatywnym wpływem takiego zabiegu na sprawność postępowania miało to służyć określonym grupom politycznym, która to wypowiedź ze względu na swoją treść i wydźwięk zarzucała D. B., R. T. oraz M. W. dyskredytujące tych prokuratorów naruszenie zasad bezstronności i rzetelności zawodowej i za to na podstawie art. 67 ust 1 ustawy o prokuraturze wymierzył mu karę upomnienia.
Orzeczenie to zaskarżone zostało przez obwinionego oraz Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratury Apelacyjnej.
Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, orzeczeniem z dnia 1 czerwca 2016 r., (...), zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.
Kasację od tego orzeczenia wywiódł Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla lubelskiego okręgu regionalnego. Zaskarżając orzeczenie na niekorzyść obwinionego w części dotyczącej kary, zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegające na zaniechaniu dokonania przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny prawidłowej i wszechstronnej kontroli odwoławczej, nienależytym rozważeniu zarówno podniesionego w odwołaniu zarzutu, jak i wspierającej go argumentacji, ogólnikowym ustosunkowaniu się do zarzutu odwoławczego Rzecznika Dyscyplinarnego, w następstwie czego doszło do utrzymania w mocy oczywiście niezasadnego orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji w zakresie wymierzonej obwinionemu rażąco niewspółmiernej kary dyscyplinarnej.
W konkluzji kasacji Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy prokuratora do ponownego rozpoznania Odwoławczemu Sądowi Dyscyplinarnemu dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym.
Obecny na rozprawie kasacyjnej Rzecznik Dyscyplinarny wniósł o pozostawienie kasacji bez rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację obwiniony, wskazując na wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., wniósł w pierwszej kolejności o uchylenie orzeczeń sądów dyscyplinarnych obu instancji i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności zarzucanego mu czynu. Na wypadek nie podzielenia tego zapatrywania, wniósł o umorzenie postępowania kasacyjnego ze względu na upływ okresu przedawnienia lub oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zaistniała w realiach niniejszej sprawy sytuacja procesowa uniemożliwiła rozpoznanie kasacji, co w konsekwencji musiało skutkować pozostawieniem jej bez rozpoznania.
Zauważyć na wstępie trzeba, że tym co determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy obwinionego jest przyjęcie, że mimo wprowadzenia przez obowiązującą obecnie ustawę z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2016 r., poz. 177) nowych zasad przedawnienia dyscyplinarnego, kwestia przedawnienia przewinienia dyscyplinarnego przypisanego obwinionemu powinna być oceniana według reguł określonych w przepisach obowiązujących w chwili jego popełnienia. Powinność ta wynika z dyspozycji
art. 171 pkt 1
powołanej ustawy, która obliguje do odpowiedniego stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym, w sprawach w niej nieuregulowanych, części ogólnej ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, z uwzględnieniem odrębności wynikających z charakteru postępowania dyscyplinarnego. Stąd też sformułowana w art. 4 § 1 Kodeksu karnego zasada intertemporalna musi być odpowiednio stosowana w odniesieniu do kwestii przedawnienia przewinień dyscyplinarnych prokuratorów. Stanowisko takie zostało wyrażone już orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 2 listopada 2016 r., SDI 57/16) i Sąd Najwyższy, orzekając w niniejszej sprawie, podziela je.
Nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, że zawarte w art. 68 ustawy o prokuraturze z 20 czerwca 1985 r. unormowanie dotyczące przedawnienia dyscyplinarnego (3 lata od chwili czynu, a w sytuacji wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem tego terminu, 5 lat od popełnienia czynu) jest dla obwinionego względniejsze niż to zawarte w art. 141 obwiązującej obecnie ustawy Prawo o prokuraturze (5 lat od chwili czynu, a w sytuacji wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem tego terminu, 8 lat od popełnienia czynu).
Choć zatem, kwestia przedawnienia deliktu dyscyplinarnego przypisanego prokuratorowi, oceniana na gruncie przepisów ustawy o prokuraturze z 20 czerwca 1985 r., nie sprzeciwiała się ani prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego ani wniesieniu kasacji, to jednak stanęła na przeszkodzie rozpoznaniu tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W myśl przepisu art. 529 k.p.k., odczytywanego
a contrario
, niedopuszczalne jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść obwinionego w wypadku zaistnienia okoliczności wyłączającej ściganie; a taką jest przedawnienie.
Odnosząc się do wniosków formułowanych przez obwinionego, stwierdzić trzeba, iż w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi żadna z przyczyn wymienionych w art. 439 k.p.k., co obligowałoby Sąd Najwyższy do orzekania poza granicami zaskarżenia. Przyczyny takiej nie stanowi w szczególności fakt prowadzenia rozprawy przez Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w dniu 17 grudnia 2015 r. pod nieobecność obwinionego. Zgodnie z przepisem art. 78 ust. 3 ustawy o prokuraturze z 20 czerwca 1985 r., który regulował tok prowadzonego przeciwko obwinionemu w pierwszej instancji postępowania dyscyplinarnego, nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymywało rozpoznania sprawy. Nieobecność obwinionego na rozprawie motywowana wolą spędzenia urlopu wypoczynkowego poza granicami kraju nie mogła uchodzić za usprawiedliwioną.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI