SDI 61/04

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  17  GRUDNIA  2004  R. 
SDI  61/04 
 
Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Zabłocki. 
Sędziowie SN: Przemysław Kalinowski (sprawozdawca), 
Marek Pietruszyński. 
 
Sąd Najwyższy – Izba Karna z udziałem Rzecznika Dyscyplinarnego 
Prokuratora Generalnego prokuratora Prokuratury Krajowej oraz protokolanta w 
sprawie prokuratora Prokuratury Rejonowej, obwinionej z art. 66 ust. 1 ustawy o 
prokuraturze po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. kasacji, 
wniesionej 
przez 
obwinioną 
od 
orzeczenia 
Odwoławczego 
Sądu 
Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 13 
grudnia 2001 r., sygn. akt (...) utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu 
Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 22 
października 2001 r., sygn. akt (...) 
 
1. o d d a l i ł   k a s a c j ę, 
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył Skarb Państwa. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym 
orzeczeniem z dnia 22 października 2001 r. sygn. akt (...)  uznał prokuratora 
Prokuratury Rejonowej za winną popełnienia rażących uchybień w pracy w 
rozumieniu § 59 ust.2 pkt 1 Regulaminu wewnętrznego urzędowania 
powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, polegających na 
znacznej i zawinionej przewlekłości oraz bezczynności w 114 prowadzonych i 
nadzorowanych 
postępowaniach 
przygotowawczych, 
wymienionych 
we 

 
2 
wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Apelacyjnego, jak również 
niedopełnienia obowiązku złożenia przełożonemu sprawozdania z sesji 
sądowych , które odbyły się z jej udziałem w dniach 23 lutego oraz 11, 15 i 25 
maja 2001 r., tj. deliktu dyscyplinarnego z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 
czerwca 1985 r. o prokuraturze  w związku z § 59 ust. 2 pkt 1 i § 257 
Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek prokuratury i 
za te przewinienia wymierzył karę przeniesienia na inne miejsce służbowe poza 
Prokuraturą Okręgową w obrębie właściwości Prokuratury Apelacyjnej w A. 
Odwołanie od tego orzeczenia wniósł zarówno rzecznik Prokuratury 
Apelacyjnej, jak i obwiniona. Oba środki zaskarżenia nie kwestionowały ustaleń 
faktycznych ani nie powoływały się na naruszenia prawa materialnego lub 
procesowego, koncentrując swoją uwagę na kwestiach związanych z wymiarem 
kary. Rzecznik dyscyplinarny domagał się wymierzenia kary surowszej w 
postaci wydalenia ze służby prokuratorskiej, zaś obwiniona postulowała 
złagodzenie orzeczonej kary przez orzeczenie  kary przeniesienia na inne 
miejsce służbowe w obszarze działania Prokuratury Okręgowej w A. 
Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze 
Generalnym orzeczeniem z dnia 13 grudnia 2001 r. sygn. akt (...) nie uwzględnił 
obu odwołań i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji. 
Od orzeczenia sądu odwoławczego obwiniona wniosła kasację zarzucając 
w niej rażącą niewspółmierność wymierzonej kary, wynikającą z orzeczenia 
prze-niesienia na inne miejsce służbowe poza obszar działania Prokuratury 
Okręgowej w A. 
W przekonaniu skarżącej orzeczona kara nie uwzględnia wpływu bardzo 
znacznego obciążenia nawałem pracy w jednostce, w której pełniła służbę, na 
powstanie przypisanych jej bezczynności i przewlekłości, a także jej trudnych 
warunków rodzinnych i życiowych. 

 
3 
W konkluzji skargi kasacyjnej obwiniona wniosła o „złagodzenie 
wymierzonej kary przez orzeczenie kary polegającej na przeniesieniu do innej 
jednostki Prokuratury na terenie podległym Prokuraturze Okręgowej w A.”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Rozpocząć trzeba od odnotowania faktu znacznego oddalenia w czasie 
momentu 
rozpoznawania 
kasacji 
w 
niniejszej 
sprawie 
od 
chwili 
uprawomocnienia się orzeczenia sądu odwoławczego, będącego przedmiotem 
zaskarżenia (wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r., złożenie kasacji w sądzie drugiej 
instancji – dnia 8 marca 2002 r., zarządzenie o jej przyjęciu – dnia 2 sierpnia 
2004 r., udzielenie na nią odpowiedzi w trybie art. 530 § 4 k.p.k. – dnia 15 
października 2004 r. i przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu dnia 17 
listopada 2004 r.). Tak znaczny upływ czasu w istotny sposób osłabia walor 
dyscyplinujący orzeczenia w sytuacji, gdy przed jego wykonaniem dochodzi do 
osiągnięcia terminu umożliwiającego ubieganie się o zatarcie skazania. Taki 
przebieg postępowania okołokasacyjnego nie zmienia jednak sytuacji Sądu 
Najwyższego, który jest zobligowany badać zasadność zarzutu sformułowanego 
w kasacji, przyjmując za punkt wyjścia kontroli kwestionowanego orzeczenia, 
jego treść i czas w jakim zapadło. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 85 ust. 3 
ustawy o prokuraturze orzeczenie dyscyplinarne, od którego wniesiono kasację, 
nie podlega wykonaniu  do czasu jej rozpoznania. 
Przechodząc obecnie do istoty przedmiotowej sprawy należało wyrazić 
przekonanie, że kasacja obwinionej prokurator Prokuratury Rejonowej okazała 
się niezasadna, zaś zawarty w niej wniosek o złagodzenie orzeczonej kary nie 
zasługiwał na uwzględnienie. 
Zauważyć 
trzeba 
na 
wstępie, 
że 
podnosząc 
zarzut 
rażącej 
niewspółmierności kary autorka kasacji podejmuje jednocześnie próbę 
zakwestionowania ustaleń faktycznych, poczynionych w toku dotychczasowego 
postępowania w odniesieniu do zakresu zawinienia przypisanych jej zaniedbań. 

 
4 
W świetle wywodów zaprezentowanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, 
przynajmniej w części, przyczyną powstania zaległości w pracy obwinionej 
miało być przeciążenie obowiązkami wszystkich pracowników Prokuratury 
Rejonowej, który to fakt nie został jednak ustalony przez sądy orzekające w tej 
sprawie i stanowisko to nie było kwestionowane w toku postępowania 
zwyczajnego. 
Niezależnie jednak nawet od tego, że  powyższej okoliczności nie 
potwierdziły przeprowadzone dowody (z zeznań świadka. L. L., k. – 24 wynika 
wręcz, że prokuratorzy wymienionej jednostki – obok swoich normalnych 
obowiązków musieli załatwić dodatkowo sprawy zalegające w referacie 
obwinionej) podkreślić należy, iż podstawy kasacji w postępowaniu 
dyscyplinarnym prokuratorów – choć szersze niż w postępowaniu karnym (art. 
83 ust. 3 ustawy o prokuraturze) – nie przewidują jednak wnoszenia tego 
nadzwyczajnego środka zaskarżenia na podstawie zwykłej przesłanki 
odwoławczej w postaci błędu w ustaleniach faktycznych. Tymczasem, w istocie 
do tego sprowadza się cała pierwsza część argumentacji skarżącej, próbującej 
wykazać przyczynienie się nadmiaru obowiązków do powstania przypisanych 
jej jako zawinione – zaległości. Jednak, na gruncie postępowania kasacyjnego – 
przy braku odpowiednich zarzutów natury procesowej – nie ma możliwości  
otwarcia drogi do kwestionowania ustaleń wynikających z prawomocnego 
orzeczenia. 
Nie można też było podzielić wywodów odwołujących się do trudnej 
sytuacji rodzinnej obwinionej, a zwłaszcza konieczności opieki nad chorą 
matką, która to okoliczność miała przesądzić o rażącej surowości kary 
przeniesienia na inne miejsce służbowe w takiej postaci, jak to określono w 
prawomocnym rozstrzygnięciu. Należy przypomnieć, że przywoływana w 
kasacji sytuacja w tym zakresie była już uwzględniona dwukrotnie w 
orzeczeniach sądów, tj. po raz pierwszy w wyroku sądu pierwszej instancji, 
kiedy to właśnie trudną sytuacją życiową obwinionej uzasadniono brak 

 
5 
zastosowania kary najsurowszego rodzaju, a drugi raz w postępowaniu 
odwoławczym, kiedy to nie został uwzględniony zwykły środek zaskarżenia 
wniesiony przez rzecznika dyscyplinarnego na niekorzyść obwinionej. Nie 
można zatem w sposób uprawniony twierdzić, że powołana w skardze 
okoliczność nie została w sposób należyty rozważona przy wyrokowaniu lub, że 
nie wywarła już  istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wręcz przeciwnie, 
motywy orzeczeń sądów obu instancji wyraźnie wskazują na znaczenie, jakie 
przy wyborze rodzaju kary odegrała okoliczność powoływana  obecnie w 
kasacji. 
Ponadto, sąd drugiej instancji odnosił się również do kwestii dolegliwości 
dla obwinionej tej postaci kary  przeniesienia na inne miejsce służbowe, jaką 
określono w kwestionowanym wyroku, wobec postawienia tego zarzutu w 
zwykłym środku odwoławczym wniesionym przez obwinioną. Nie negując, że 
przeniesienie na inne miejsce służbowe poza obszar właściwości Prokuratury 
Okręgowej w A. będzie zawierało wyraźny element dolegliwości, sąd ten 
wskazał na taki właśnie charakter zastosowanej represji dyscyplinarnej, 
należącej do najsurowszych w katalogu kar dyscyplinarnych. Skoro zatem 
okoliczność mająca niewątpliwe znaczenie dla oceny stopnia surowości 
wymierzonej kary została należycie rozważona przez sądy obu instancji i 
odegrała znaczącą rolę przy ferowaniu ich rozstrzygnięć, to nie można tym 
orzeczeniom skutecznie zarzucić ani jej pominięcia ani braku uwzględnienia 
przy wyrokowaniu. Nie ma także podstaw do ponownego wykorzystywania tej 
samej przesłanki do dalszego łagodzenia kary w postępowaniu dyscyplinarnym. 
Jeśli się nadto uwzględni dużą liczbę spraw, których dotyczyło zachowanie 
przypisane obwinionej, nie sposób uznać, aby orzeczona w stosunku do niej 
kara nosiła cechy rażącej niewspółmierności. 
Przystępując 
natomiast 
do 
wykonania 
prawomocnego 
orzeczenia 
dyscyplinarnego w trybie art. 85 ust. 1 ustawy o prokuraturze, trzeba będzie 
mieć w polu widzenia sytuację, jaka powstała w wyniku zwłoki w przyjęciu i 

 
6 
nadaniu biegu kasacji obwinionej, a w konsekwencji – znaczącego odstępu 
czasowego od chwili wydania wyroku sądu odwoławczego do momentu 
realizacji wynikającego z niego rozstrzygnięcia. 
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie, 
obciążając kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego Skarb Państwa na 
podstawie art. 84 ustawy o prokuraturze.