SDI 59/04

Sąd Najwyższy2004-12-09
SAOSinneodpowiedzialność dyscyplinarnaŚrednianajwyższy
prokuratorodpowiedzialność dyscyplinarnagodność urzęduSąd Najwyższykasacjaalkoholkontakt z osadzonym

Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora obwinionego o uchybienie godności urzędu, uznając, że sąd dyscyplinarny prawidłowo ocenił brak podstaw do powołania biegłych psychiatrów.

Prokurator został obwiniony o uchybienie godności urzędu poprzez próbę bezpodstawnego wejścia do więzienia w stanie wskazującym na spożycie alkoholu, w celu uzyskania widzenia z osadzonym. Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji wymierzył karę nagany, a sąd odwoławczy utrzymał to orzeczenie w mocy. Kasacja obrońcy, oparta na zarzucie obrazy przepisów postępowania i braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów, została oddalona przez Sąd Najwyższy.

Sprawa dotyczyła prokuratora obwinionego o uchybienie godności urzędu, polegające na próbie wejścia do Zakładu Karnego w stanie wskazującym na spożycie alkoholu, w celu nieuzasadnionego widzenia z osadzonym. Sąd Dyscyplinarny orzekł karę nagany, a sąd odwoławczy utrzymał to orzeczenie. Obrońca wniósł kasację, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 193 § 1 k.p.k., przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność stanu zdrowia psychicznego obwinionego. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że sąd dyscyplinarny prawidłowo ocenił, iż nie zachodziły podstawy do powołania biegłych, a ocena okoliczności uzasadniających wątpliwości co do poczytalności należy do sądu, nie zaś do biegłych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest uprawniony do samodzielnej oceny okoliczności, które mogłyby uzasadniać powstanie wątpliwości co do poczytalności obwinionego, co może prowadzić do konieczności powołania biegłych.

Uzasadnienie

Sąd nie jest uprawniony do samodzielnej oceny stanu poczytalności, ale jest uprawniony do oceny okoliczności, które mogłyby uzasadniać wątpliwości w tym zakresie. Dopiero istnienie takich wątpliwości uzasadnia powołanie biegłych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
prokurator obwinionyorgan_państwowyobwiniony
Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Generalnegoorgan_państwowystrona
obrońca obwinionegoinneobrońca

Przepisy (10)

Główne

u.p. art. 66 § 1

Ustawa o prokuraturze

u.p. art. 67 § 1

Ustawa o prokuraturze

wymierzenie kary nagany

Pomocnicze

u.p. art. 44 § 2

Ustawa o prokuraturze

k.p.k. art. 202 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 282

Kodeks karny

k.k. art. 263 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 158 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 i 193 § 1 k.p.k.) przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów. Błąd w ustaleniach faktycznych. Obraza art. 202 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie jest uprawniony do samodzielnej oceny stanu poczytalności, bowiem stwierdzenie [...] należy do biegłych lekarzy psychiatrów sąd jest uprawniony do samodzielnej oceny okoliczności, które miałyby w ogóle uzasadniać powstanie wątpliwości co do poczytalności obwinionego Rodzaj schorzenia, w związku z którym obwiniony był hospitalizowany [...] sam przez się nie może przesądzać o wzbudzeniu uzasadnionych wątpliwości, co do stanu poczytalności obwinionego.

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący-sprawozdawca

Lidia Misiurkiewicz

członek

Dorota Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów, w szczególności kwestii oceny poczytalności i dopuszczania dowodu z opinii biegłych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dyscyplinarnej wobec prokuratorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratora i ważnej kwestii proceduralnej związanej z oceną poczytalności. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem dyscyplinarnym.

Czy sąd może ocenić poczytalność bez psychiatry? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice oceny w sprawie dyscyplinarnej prokuratora.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Z DNIA 9 GRUDNIA 2004 R. SDI 59/04 Przewodniczący: sędzia SN Józef Dołhy (sprawozdawca). Sędziowie SN: Lidia Misiurkiewicz, Dorota Rysińska. Sąd Najwyższy – Izba Karna z udziałem Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego oraz protokolanta w sprawie prokuratora obwinionego z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego, od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 13 marca 2003 r., sygn. akt (...) utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 11 września 2002 r., sygn. akt (...) o d d a l i ł k a s a c j ę, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył Skarb Państwa. U z a s a d n i e n i e Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym orzeczeniem z dnia 11 września 2002 r. uznał prokuratora Prokuratury Rejonowej za winnego tego, że w dniu 13 kwietnia 2001 r. w A. jako prokurator Prokuratury Rejonowej uchybił godności urzędu prokuratora przez to, że będąc w stanie wskazującym na spożycie alkoholu podjął działania zmierzające do bezpodstawnego wejścia wraz z Piotrem G. na teren Zakładu Karnego w A. celem uzyskania nieuzasadnionego względami procesowymi widzenia z Wojciechem B., odbywającym karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 7 lipca 1999 r. (sygn. akt II K 2 943/96/S) za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. i 263 § 2 k.k. oraz będącego podejrzanym o popełnienie przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową (sygn. akt 2 Ds 1094/01), stanowiącego próbę niedozwolonego kontaktu tegoż Piotra G. z Wojciechem B., przez co rażąco naruszył przepis art. 44 ust. 2 o prokuraturze, tj. czynu z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze i za to na mocy art. 67 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy wymierzył obwinionemu karę nagany. Od tego orzeczenia odwołanie wniósł obrońca obwinionego, podnosząc zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy art. 202 § 1 k.p.k. polegającej na zaniechaniu przez Sąd dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów odnośnie stanu zdrowia psychicznego obwinionego oraz jego wpływu na zdolność rozpoznania znaczenia zarzucanego mu czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym orzeczeniem z dnia 13 marca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Kasację od orzeczenia Sądu odwoławczego wniósł obrońca obwinionego, podnosząc zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a mianowicie art. 7 i art. 193 § 1 k.p.k., polegającej na tym, że Sąd ten z naruszeniem zasady określonej w art. 7 k.p.k. ocenił okoliczności odnoszące się do stanu zdrowia psychicznego obwinionego i wbrew dyspozycji art. 193 § 1 k.p.k. nie dopuścił dowodu z opinii lekarzy psychiatrów, co w zależności od poczynionych ustaleń mogło mieć wpływ zarówno na ocenę czynu obwinionego, jak i możliwość jego udziału w postępowaniu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Generalnego wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. 3 Rozpoznając niniejszą kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Podnosząc zarzut rażącej obrazy art. 7 k.p.k. autor kasacji kwestionuje możliwość dokonania przez sąd oceny, czy stwierdzone w sprawie okoliczności uzasadniają powzięcie wątpliwości co do stanu poczytalności obwinionego. Oczywiste jest, że sąd nie jest uprawniony do samodzielnej oceny stanu poczytalności, bowiem stwierdzenie, czy w chwili popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego jego sprawca miał zniesioną lub ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swym postępowaniem, czy też funkcje te miał zachowane, należy do biegłych lekarzy psychiatrów. Jednocześnie oczywiste jest, że sąd jest uprawniony do samodzielnej oceny okoliczności, które miałyby w ogóle uzasadniać powstanie wątpliwości co do poczytalności obwinionego, które powodowałyby konieczność ich zweryfikowania przy pomocy biegłych dysponujących wiedzą specjalistyczną. Oczywiste jest bowiem, że bez rozważenia tych okoliczności, odnoszących się do czynu sprawcy i jego osoby, nie byłoby możliwe wnioskowanie, czy w sprawie istnieją takie wątpliwości co do poczytalności obwinionego, które wywołują konsekwencje określone w art. 202 § 1 k.p.k. Tego rodzaju ocen, mieszczących się w ramach kompetencji sądu, dokonał Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny, należycie motywując swoje stanowisko. Rodzaj schorzenia, w związku z którym obwiniony był hospitalizowany w okresie od dnia 15 maja do dnia 6 czerwca 2001 r., sam przez się nie może przesądzać o wzbudzeniu uzasadnionych wątpliwości, co do stanu poczytalności obwinionego. W świetle utrwalonej linii orzeczniczej o ocenie takiej decyduje całokształt danych odnoszących się do charakteru czynu sprawcy, sposobu jego działania, jego linii życiowej, czy też szczególnych okoliczności i zdarzeń istotnych z punktu widzenia stanu zdrowia psychicznego sprawcy. 4 W realiach niniejszej sprawy trafność stanowiska Sądu odwoławczego nie budzi zastrzeżeń, zaś zarzuty kasacji nie są zasadne. Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI