Orzeczenie · 2014-02-07

SDI 51/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-02-07
SAOSinnedyscyplinarneWysokanajwyższy
notariuszodpowiedzialność dyscyplinarnaprawo o notariacieprzedawnieniepostępowanie dyscyplinarneSąd Najwyższykasacjaopłaty sądoweczynności notarialnepostępowanie karne

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności dyscyplinarnej notariusz A. Ł., która została uznana za winną naruszenia przepisów Prawa o notariacie, w szczególności art. 7 § 2 u.p.n., poprzez nieuzależnianie dokonania czynności notarialnej od pobrania opłaty sądowej oraz nieterminowe wpłacanie pobranych opłat na rachunek Skarbu Państwa. Po orzeczeniu Sądu Dyscyplinarnego i Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, który wymierzył karę pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, sprawa trafiła do Sądu Najwyższego w wyniku kasacji obrońcy. Sąd Najwyższy, niezależnie od zarzutów kasacji, uchylił zaskarżone orzeczenie z powodu stwierdzenia z urzędu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jaką jest przedawnienie postępowania dyscyplinarnego. Sąd wskazał, że choć postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone w związku z toczącym się postępowaniem karnym, to prawomocny wyrok sądu karnego, który warunkowo umorzył postępowanie karne i zakwalifikował czyn jedynie jako występek z art. 271 § 2 k.k. (poświadczenie nieprawdy), nie obejmował swoim zakresem zarzutu niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego (art. 231 § 1 k.k.), który był istotą przewinienia dyscyplinarnego. W związku z brakiem tożsamości czynu przypisanego w postępowaniu karnym i dyscyplinarnym, nie można było zastosować dłuższego, 10-letniego terminu przedawnienia przewidzianego dla przestępstw. W konsekwencji, 3-letni termin przedawnienia dla przewinień dyscyplinarnych upłynął, co skutkowało koniecznością uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu, który będzie musiał rozważyć, czy pozostałe zachowania mieszczą się w opisie czynu przypisanego przez sąd karny, czy też postępowanie należy umorzyć.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazanie na konieczność ścisłego powiązania ustaleń faktycznych i prawnych między postępowaniem karnym a dyscyplinarnym w przypadku zawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Podkreślenie znaczenia tożsamości czynu dla zastosowania przepisów o przedawnieniu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone z powodu toczącego się postępowania karnego, a następnie sąd karny zawęził zakres odpowiedzialności oskarżonego. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych przypadków, gdzie występuje rozbieżność między ustaleniami sądów w różnych postępowaniach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postępowanie dyscyplinarne wobec notariusza ulega przedawnieniu, jeśli czyn zarzucany w postępowaniu dyscyplinarnym nie pokrywa się w pełni z czynem przypisanym prawomocnym wyrokiem sądu karnego, mimo że postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego?

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie dyscyplinarne ulega przedawnieniu, jeśli czyn zarzucany w postępowaniu dyscyplinarnym nie pokrywa się w pełni z czynem przypisanym prawomocnym wyrokiem sądu karnego, co uniemożliwia zastosowanie dłuższego terminu przedawnienia przewidzianego dla przestępstw. W takim przypadku stosuje się 3-letni termin przedawnienia dla przewinień dyscyplinarnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że choć postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone z uwagi na tożsamość czynu z postępowaniem karnym, to prawomocny wyrok karny, który zawęził kwalifikację prawną czynu i wyeliminował część zarzutów, spowodował brak pełnej tożsamości czynów. W konsekwencji, nie można było zastosować 10-letniego terminu przedawnienia przestępstwa, a jedynie 3-letni termin przedawnienia przewinienia dyscyplinarnego, który upłynął.

Czy sąd dyscyplinarny może przypisać notariuszowi przewinienie dyscyplinarne, które nie zostało stwierdzone jako przestępstwo w prawomocnym wyroku sądu karnego, mimo że postępowanie dyscyplinarne było zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd karny wyeliminował z opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej pewne aspekty zachowania, które stanowiły istotę zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, to sąd dyscyplinarny nie może pociągnąć notariusza do odpowiedzialności dyscyplinarnej za te wyeliminowane aspekty, jeśli postępowanie dyscyplinarne nie zostało wszczęte lub uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sądy dyscyplinarne przypisały obwinionej przewinienie dyscyplinarne, którego istota sprowadzała się do zaniechania niezwłocznego pobrania opłat i ich nieterminowego przekazywania, co wpisywało się w zarzut niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego (art. 231 § 1 k.k.). Jednakże, sąd karny wyeliminował ten aspekt z opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej. W związku z tym, brak było podstaw do pociągnięcia obwinionej do odpowiedzialności dyscyplinarnej za te zachowania, które nie zostały uznane za przestępstwo.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
obwiniona

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność ścisłego powiązania ustaleń faktycznych i prawnych między postępowaniem karnym a dyscyplinarnym w przypadku zawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Podkreślenie znaczenia tożsamości czynu dla zastosowania przepisów o przedawnieniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone z powodu toczącego się postępowania karnego, a następnie sąd karny zawęził zakres odpowiedzialności oskarżonego. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych przypadków, gdzie występuje rozbieżność między ustaleniami sądów w różnych postępowaniach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst